2. Dünya Savaşı'nda tek suçlu Hitler mi?

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), İkinci Dünya Savaşı'nın başlatılmasında Avrupa'yı gizli anlaşma ile aralarında ikiye bölen Adolf Hitler'in Almanya'sı kadar, Jozef Stalin'in Sovyetler Birliği'nin de suçlu olduğuna karara verdi. Eski Sovyet ülkeleri Litvanya ve Slovenya'nın 'Bölünen Avrupa'nın yeniden birleştirilmesi' adını taşıyan girişimi ve sonrasında alınan karar çerçevesinde, 23 Ağustos İkinci Dünya Savaşı mağdurlarını anma günü olarak kutlanacak.

İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile ilgili gizli bilgilerin yer aldığı raporda, Hitler ve Stalin'in 23 Ağustos 1939'da "Molotov-Ribbentrop Anlaşması"nı imzalamaları örnek gösterildi. Anlaşmaya göre iki lider tüm Avrupa'yı ikiye bölerek, kendi çıkar alanlarını belirlemişlerdi. Anlaşmanın gizli ve sır detayları 1989 yılında Moskova'da devlet arşivlerinin açılmasıyla ortaya çıkmıştı. Gizli anlaşmaya göre, Hitler'in Polonya'ya saldırması karşılığında SSCB'nin de Polonya'nın doğu kısmını ve ayrıca Baltık cumhuriyetlerini kendi topraklarına ilhak edilmesi öngörülüyordu. 1 Eylül 1939 yılında Nazi Almanya'sı askeri birlikleri Polonya'ya, 17 Eylül tarihinde Sovyetler Birliği ordusu ise Polonya'nın doğusuna girdi.

Uzmanlar AGİT'in bu kararla Rusya'ya karşı "diplomatik atak" geliştirdiği yorumunda bulundu. Kararda, Stalinizm ile Nazi rejimi aynı kefeye konularak, her iki totaliter rejimin de insanlığa karşı suç işlediği belirtildi. AGİT kararnamesinde istenilen taleplerden biri de Sovyet döneminin iltifat edilmesinin sona edilmesi ve bazı gizli arşiv belgelerine ulaşımının sağlanması.

AGİT, grup üyesi Rusya'dan Sovyetlerin "şanlı geçmişini" sergilemesinden vazgeçmesini de istiyor. Moskova yasaya tepkili. Moskova batı ülkelerini tarihi çarpıtmak ve Nazilerin yenilgiye uğratılmasında etkili olan Sovyetlerin gözden düşürmeye çalışmakla suçladı.

Polonya'da 23 Ağustos'ta savaşın başlamasının 70.yıl anısına düzenlenecek törenlere, Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in de katılacağı belirtiliyor. Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev de, geçtiğimiz aylarda Sovyetler Birliği'nin İkinci Dünya Savaşı'ndaki fedakarlıklarının ve başarılarının sorgulanmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunmuştu.




(CİHAN)