Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu tarafından hazırlanan Yerel Yönetimlerde İmar Uygulamaları ve Etik araştırmasında, Adana Büyükşehir Belediyesi ile merkezi idaresi arasında hazırlanan planların uygulanması konusunda sıkıntılar yaşandığı belirtildi. Daha önce de Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç kamu görevlisi olarak 'dürüstlük ve tarafsızlık' ve 'çıkar çatışması' ilkelerine aykırı davrandığı gerekçesiyle kurul tarafından uyarılmıştı.
Başbakanlık Kamu Etik Kurulu ve Avrupa Konseyi arasında Yerel Yönetimlerde İmar Uygulaması ve Etik konulu rapor hazırlandı. Kurul tarafından hazırlanan raporda, belediyelerdeki etik dışı uygulamalar ayrıntılı bir şekilde anlatıldı. Araştırma kapsamında 8 büyükşehir, 6 il ve 2 ilçede anket uygulaması yapıldı. Anket soruları serbest çalışan plancılar, belediyede çalışan plancılar, akademisyenler, seçilmişler ve müteahhitlere yöneltildi.
Raporda, belediyelerde en fazla tartışma konusu olan planlama konusuyla ilgili de önemli ayrıntılar verildi. Türkiye'de birçok yerel ve merkezi kuruluşun değişik ölçülerde planları yapma ve uygulamaya yetkili oldukları ve planlar hazırlanırken kurumlar arasında iletişimsizlik olduğuna işaret edildi. Kurumlar arasında zaman zaman bazı planların uygulanması aşamasında bazı çatışmalar ve uzlaşmazlıkların yaşandığına işaret edilen araştırmada, il özel idaresi ve belediye arasındaki çatışmaların en fazla olduğu iller olarak ise Adana ve Hatay örnek gösterildi. Bu iki ilin Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 1/100.000'lik çevre düzeni planını yakın zamanda onaylanmasına rağmen Adana Büyükşehir Belediyesi ve Antakya Belediyesi'nin çevre düzeni planına uyma konusunda çaba göstermediklerine işaret edildi. Yapılan araştırmada belediyelerdeki etik sorunların kaynağı olarak rant, hızlı kentleşme, yasal yaptırımların zayıflığı, bilirkişi mekanizması, imar arazilerinin yetersizliği, belediye meclisinin yapısı ve üyelerinin durumu gösterildi. Yerel yönetimlerdeki etik dışı uygulamalarda rant ve belediye meclislerinin yapısına dikkat çekildi.
Ankete katılanların yüzde 44,2'si yerel yönetimlerde hemşehricilik ve cinsiyet ayrımcılığı yapıldığı cevabını verdi. Katılımcıların yüzde 35,5'i müteahhitlerin plan kararları üzerinde etkili olduklarını belirtirken, yüzde 43,8'i etkili olmadıklarını söyledi. Bununla birlikte, siyasî çıkarların plan kararlarında etkili olmadığını düşünenlerin oranı yüzde 36,3 oldu.
Planlamalardaki değişikliklerin neye göre yapıldığı da ankete katılanlara soruldu. Katılımcıların bunların yüzde 41'i yasal olmasına, yüzde 32'si amirin memnuniyetine, yüzde 30,5 halkın memnuniyetine, katılımcıların yüsde 84 ise doğru olmasına göre cevabını verdi.
"Etik olmayan davranışlar ve uygulamalar içindeki bir plancıya karşı nasıl bir yaptırım uygulanmalıdır?" sorusuna ise ankete katılanların yüzde 41'inini "istifa etmesi gerekir", geri kalan kısımı da "kınama" cezası verilmesi gerektiğini cevabını verdi.
Kurul tarafından 2009 yılı aralık ayı içinde de Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak, 'Dürüstlük ve tarafsızlık' ile 'Çıkar çatışmasından kaçınma' ilkelerine aykırı davrandığı gerekçesiyle uyarılmıştı. Durak'ın eşine ait bir arsanın bulunduğu bölgede belediye tarafından imar düzenlemesi yapılmış ve arsanın maddi değeri artmıştı.
Sizden önce nice (milletler hakkında) ilâhî kanunlar gelip geçmiştir. Onun için, yeryüzünde gezin dolaşın da (Allahın âyetlerini) yalan sayanların âkıbeti ne olmuş, görün!
Al-i İmran Suresi 137. Ayet
BİR HADİS
"Benim üzerime söylenen yalan, bir başkası üzerine söylenen yalan gibi değildir. Öyleyse kim bile bile bana yalan nisbet ederse cehennemdeki yerini hazırlasın!"
Müslim, Mukaddime 4
