Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında yapılan toplantıda yapılması öngörülen anayasa değişikliğine son şekli verildi. Anayasa değişikliği paketinde, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun yapısı değiştirilmesi, askere sivil yargının yolu açılması, Yüksek Askeri Şura'daki ihraçlar ve HSYK kararlarının yargıya götürülmesi ve siyasi parti kapatmanın zorlaştırılması gibi düzenlemeler yer alıyor.
Erdoğan, Başbakanlık merkez binada anayasa değişikliği çalışmalarına son şeklini vermek üzere kurmaylarıyla yaklaşık 4,5 saatlik bir toplantı yaptı. Toplantıya, Başbakan Yardımcıları Cemil Çiçek ve Bülent Arınç'ın yanı sıra Devlet Bakanı Hayati Yazıcı, İçişleri Bakanı Beşir Atalay, Adalet Bakanı Sadullah Ergin, AK Parti Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Haluk İpek, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve Ankara Milletvekili Ahmet İyimaya, TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı ve İstanbul Milletvekili Burhan Kuzu ile Adana Milletvekili Ömer Çelik katıldı.
Toplantının ardından Başbakanlık'tan çıkışta gazetecilerin sorularını cevaplayan AK Parti Grup Başkan Vekili Bekir Bozdağ, anayasa değişikliği çalışmalarına son şeklinin verildiğini söyledi. Bozdağ, konuyla ilgili olarak en kısa zamanda muhalefet partileri ile de görüşüleceğini kaydetti.
AK Parti'nin muhalefeti ziyaret turlarına Başbakan Erdoğan katılmayacak. Buna göre Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, Adalet Bakanı Sadullah Ergin ve AK Parti Grup Başkan Vekili Bekir Bozdağ muhalefeti ziyaret edecek. CHP, MHP, BDP yanı sıra DSP, BBP, SP ve DP ziyaret edilecek.
Edinilen bilgiye göre toplantıda anayasada şu değişikliklerin yapılması kararlaştırıldı:
HSYK'NIN YAPISI DEĞİŞECEK Hükümet ile yargı arasındaki çekişmenin odağındaki HSYK yeniden yapılandırılacak. Kurulun üye sayısı 20 veya 21 olacak. HSYK, 'geniş tabanlı temsil' esasına göre oluşturulacak, 2 veya 3 daire şeklinde yapılandırılacak. Yargının tümünün temsil edilebilmesi amacıyla, birinci sınıf hakim ve savcıların yanı sıra Türkiye Adalet Akademisi, hukukçu öğretim üyeleri ile avukatların HSYK'da temsili sağlanacak.
YAŞ İHRAÇLARI YARGIYA AÇILIYOR Yüksek Askeri Şura'nın (YAŞ) ihraç kararlarının yanı sıra ile HSYK kararlarları da yargı denetimine açılacak. ASKERE SİVİL YARGI YOLU CHP'nin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne götürdüğü ve askerlere sivil yargı yolunun açan düzenleme pakete girdi. Bu kapsamda askerlerin yargılanmasını düzenleyen Anayasa'nın 145. maddesinde değişikliğe gidilecek.
PARTİ KAPATMA AK Parti'nin bir defa direkten döndüğü parti kapatma Venedik Kriterleri çerçevesinde zorlaştırılacak. Partilerin kapatılmasına 1961 Anayasası'nda olduğu gibi Meclis karar verecek. Şiddet ve teröre bulaşmadığı sürece partiler kapatılamayacak. Dava açma usulü de değişecek.
MEMURA GREV HAKKI En önemli haklardan biri olan memura grev hakkı anayasal güvence altına alınacak.
KAMU ÇALIŞANLARI YARGIYA GİDEBİLECEK Anayasa'nın 129. Maddesinin üçüncü fıkrasındaki, 'Uyarma ve kınama cezalarıyla ilgili olanlar hariç, disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılmaz' şeklindeki ibaresi değiştirilerek, disiplin ve uyarı cezası alan kamu görevlilerine de yargı yolu açılacak.
POZİTİF AYRIMCILIK Anayasa'nın 'Kanun önünde eşitlik' başlıklı 10. maddesinin 'Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür' şeklindeki ikinci fıkrasına, 'Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olamaz' cümlesi eklenecek. Böylece 'kadına yönelik pozitif ayrımcılık' anayasaya girecek. Aynı maddeye ayrıca yaşlılar, çocuklular ve özürlülerle ilgili de pozitif ayrımcılık yapılacağına ilişkin fıkra eklenecek.
OMBUDSMANLIK GELİYOR Anayasanın 'hakların korunmasıyla' ilgili bölümüne Kamu Denetçiliği Kurumu'na ilişkin madde eklenecek. Bu kurum, vatandaşla kamu kurumları arasındaki sorunlarda 'ombudsmanlık' rolü üstlenecek.
KİŞİSEL VERİLERE GÜVENCE 'Kişi hürriyeti ve güvenliği' başlıklı 19. Maddeye, kişisel verilerin korunmasına ilişkin hüküm eklenecek. Buna göre, kişisel bilgiler, ancak kişinin açık rızasına veya kanunla öngörülen bir sebebe dayalı olarak kullanılabilecek. Kişi kendi hakkındaki bilgilerin amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenebilecek.
KİŞİSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesi'ne kişisel başvuru hakkı sağlanacak. AİHM hükümleri çerçevesinde temel hak ve özgürlüklere ilişkin kişisel başvurular yapılabilecek.
VERGİ KAÇAKLARINA YURT DIŞI YASAĞI "Yerleşme ve seyahat hürriyeti" başlıklı 23. Maddeye, "Yurtdışı yasakları ancak mahkeme kararıyla verilebilir" hükmü eklenecek. Böylece, özellikle vergi cezalarında kişilere yurtdışı yasağının önüne geçilmiş olacak.
İNSAN HAYSİYETİ 'Temel hak ve hürriyetlerin niteliği' başlıklı 12. maddeye "İnsan haysiyetine dokunulamaz" hükmü eklenerek, yasalar ve idarenin eylemlerine yeni sınır getirilecek. Buna göre, yasalar, mahkeme kararları insan onurunu zedeleyemeyecek. Gözaltında onur zedeleyici davranışların karşılığı anayasal suç olacak.
Sizden önce nice (milletler hakkında) ilâhî kanunlar gelip geçmiştir. Onun için, yeryüzünde gezin dolaşın da (Allahın âyetlerini) yalan sayanların âkıbeti ne olmuş, görün!
Al-i İmran Suresi 137. Ayet
BİR HADİS
"Benim üzerime söylenen yalan, bir başkası üzerine söylenen yalan gibi değildir. Öyleyse kim bile bile bana yalan nisbet ederse cehennemdeki yerini hazırlasın!"
Müslim, Mukaddime 4
