TCMB'nin Enflasyon Raporu

MÜTHİŞ BULUŞ. İNGİLİZCE KONUŞMAYAN KALMAYACAK. NASIL MI? TIKLAYIN!

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'nın genel özetini sunduğu Enflasyon Raporu'nda, küresel krizin ardından iç talebin, genişletici para ve maliye politikalarının etkisiyle güçlü bir biçimde toparlandığı; ne var ki, küresel büyüme ve dolayısıyla dış talebin zayıf seyrini sürdürdüğünü kaydetti.

2010 yılı sonlarına doğru, gelişmiş ekonomilerdeki aşırı genişletici para ve maliye politikası uygulamaları ile bol likidite koşullarının sermaye girişlerini teşvik etmesinin bir yandan kredi kanalıyla iç talebi daha da canlandırırken, diğer yandan TL'nin aşırı değerlenmesine yol açarak ithal mallara olan talebi desteklediğine dikkat çekilen raporda, bu ortamda küresel talebin zayıf seyretmeye devam etmesinin, iç ve dış talebin toparlanma hızlarının ayrışmasına ve dış ticaret dengesinin bozulmasına yol açtığı kaydedildi.

-Ulaştırma-haberleşmede yavaşlama-

İç ve dış talep arasındaki ayrışmanın ekonomi üzerinde makro finansal riskler oluşturmasının önüne geçmek amacıyla Merkez Bankası'nın 2010 yılı son çeyreğinden itibaren, politika faizi, zorunlu karşılıklar ve diğer likidite araçlarının eşgüdümlü biçimde kullanılmasını kapsayan yeni bir politika bileşimini uygulamaya koyduğu anımsatılan raporda, uygulanan politikanın temel amacının, aşırı kredi kullanımını sınırlayarak ve TL'deki spekülatif sermaye girişi kaynaklı aşırı değerlenmenin önüne geçerek talep kompozisyonunda dengelenmeyi sağlamak, böylelikle ekonomide yumuşak inişi ve cari açığın daha makul düzeylere inmesini sağlamak olduğu yinelendi.

Uygulanan dengeleyici para politikasının iç talep üzerindeki etkilerinin 2011 yılı içinde belirgin biçimde görülmeye başlandığını, nitekim, GSYİH'deki artış eğilimine karşın, nihai yurt içi talebin 2011 yılının ikinci ve üçüncü çeyreklerinde yataya yakın bir seyir izlediğini, mal ve hizmet ithalatının ise belirgin biçimde gerilediği belirtildi.

''Tüketim harcamalarının alt kalemleri incelendiğinde, kur ve finansman koşullarına duyarlı olan, dolayısıyla Merkez Bankası'nın sıkılaştırıcı politikalarının doğrudan hedef aldığı iç talep bileşenlerinde son dönemde belirgin bir yavaşlama eğilimi gözlenmektedir'' ifadelerine yer verilen raporda, bu eğilimin özel makine teçhizat yatırımları ile mobilya, ev aletleri ve ulaştırma-haberleşme tüketiminde açık bir biçimde gözlenebildiği kaydedildi.

Öte yandan, daha çok cari dönem gelirine, dolayısıyla istihdam gelişmelerine duyarlı olduğu düşünülen diğer tüketim harcamalarının istikrarlı artış eğilimini koruyup büyümeye katkıda bulunmaya devam ettiğine işaret edilen raporda, ithal bileşeni görece daha yüksek olan kalemlerde başta TL'deki birikimli değer kaybı olmak üzere kredi maliyetlerindeki artışın da etkisiyle yavaşlama gözlenirken, gıda ve hizmet gibi ithalat bileşeni görece daha düşük olan kalemlerde talebin artmaya devam ettiği belirtildi.

Raporda, ''Böylece, ithalat hızla azalırken geçmiş tecrübelerin aksine iktisadi faaliyette keskin bir düşüş görülmeden artış eğilimi devam edebilmiştir. Hal böyleyken, son dönemde ihracat artışlarının da üretimi desteklemesi yeniden dengelenmeyi güçlendirmektedir'' denildi.

-Cari açık-

Raporun başka bir kutusunda Merkez Bankası tarafından makro-finansal risklere karşı alınan önlemlerin de etkisiyle cari açıkta düşüş başladığı, cari açığın konjonktürel etkilerin yanı sıra yapısal unsurlardan da kaynaklandığı, karşılama oranlarının ara malları, yatırım malları ve tüketim malları olarak ayrı ayrı değerlendirildiğinde 1989 yılından bu yana ara mallarında karşılama oranının yüzde 40 civarında hareket ettiğinin görüldüğü tespiti yapıldı.

Yatırım malları için karşılama oranının 2001 öncesi ve sonrası dönemlerde belirgin şekilde farklılaştığı, tüketim malları için ise 2001 sonrası azalış eğilimine dikkat çekilen raporun kutu bölümlerinde şu değerlendirmeler yer aldı:

''Enerji ithalatını da içeren ara mallarında ihracatın ithalatı karşılama oranının düşük olması beklenen bir durumdur. Buna karşın, yatırım mallarında karşılama oranının enerji ithalatını da içeren ara mallarından dahi düşük olabilmesi dikkat çekmektedir. Tüketim mallarında dış ticaret dengesi pozitif olsa da karşılama oranında düşüş eğilimi gözlenmektedir.

2001 sonrası ekonomimizdeki yapısal dönüşüm dikkate alınarak karşılama oranları 2003-2011 dönemi için daha detaylı analiz edilmiştir. Son dönem gelişmelerini sektörel bazda daha detaylı değerlendirebilmek amacıyla, dış ticaret verileri fasıllar çerçevesinde incelendiğinde, ihracatımızda en yüksek paya sahip ilk dört sektörün 2011 Ocak-Kasım dönemi itibarıyla net ithalatçı konumda olduğu görülmektedir. Örülmüş ve örülmemiş giyim eşyaları, demir veya çelikten eşya ve meyve-sebze kalemleri ihracat içinde görece yüksek paya sahip olan net ihracatçı kalemlerdir.

Kriz sonrası dönemde karşılama oranlarındaki düşüşte ve dolayısıyla dış ticaret açığındaki artışta, sektörlerin iş çevrimlerinden farklı ölçüde etkilenmesinin de rolünün olduğu düşünülmektedir. Örneğin, 2003-2009 döneminde net ihracatçı olan yatırım ile ilgili taşımacılık araçları (hafif ticari gibi) ve binek otomobil sektörlerinin son iki yılda net ithalatçı olmasının söz konusu kalemlerin iş çevrimlerine görece daha duyarlı olmasından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Zira, yurt içi talebin güçlü seyri gerek ticari gerekse binek araç talebini olumlu etkilerken, küresel ekonomideki sorunların devamı bahsedilen sektörlere yönelik talebi sınırlamaktadır. Bu durum, iç ve dış talep arasındaki ayrışmayı belirginleştirmektedir. Bu bağlamda, Merkez Bankası tarafından alınan dengeleyici önlemlerle bu kalemlere yönelik yurt içi talep kontrol altına alınmaktadır. Öte yandan, çevrimlere duyarlı olmaları nedeniyle küresel kriz ve sonrası dönemlerde ihracatımızı önemli ölçüde sınırlayan bu kalemlerin küresel sorunların hafiflemesiyle ihracat artışına oldukça güçlü katkı yapma potansiyeli taşıdıkları not edilmelidir.''

Son yıllarda, Türkiye ihracatının yaklaşık beşte birini oluşturan dayanıklı ve yarı dayanıklı tüketim kalemlerinin karşılama oranlarında istikrarlı düşüş gözlenirken, makine teçhizat kalemini içeren taşımacılık araçları hariç yatırım mallarında karşılama oranının yüzde 30'un altında seyrettiği, buna karşın, taşımacılık araçlarının parçaları ve yatırım araçları parçaları gibi yan sanayi kalemlerinin karşılama oranlarında artış eğilimi gözlendiği vurgulandı.

-İşsizlikte gerileme-

Raporda işsizlik oranlarına ilişkin de son dönemde beklentilerin de ötesinde hızla gerileyerek 2005 yılından bu döneme en düşük seviyesine ulaştığı belirtildi.

Raporda, ''Bu kutuda, son dönemde işsizlik oranlarında gözlenen azalmanın nedenleri sektörel kaynakları itibarıyla incelenmektedir. Bu amaçla, ekonominin kriz sonrası toparlanma sürecinin büyük ölçüde tamamlandığı 2010 yılı ikinci yarısı ve 2011 yılına ilişkin işgücü piyasası hareketleri, işsizlik oranlarının sadece sınırlı miktarda gerilediği 2005-2007 dönemi ile kıyaslanmaktadır. Ele alınan iki dönemin önemli bir ortak özelliği her birinde yüksek oranda büyüme kaydedilmiş olmasıdır. 2005-2007 döneminde yıllıklandırılmış ortalama çeyreklik tarım dışı katma değer artış oranı yüzde 7,2 olurken, 2010 ikinci yarısı ve 2011 yılı için bu oran yüzde 8,2 oranında gerçekleşmiştir'' denildi.

Miraç Gecesinde Kudüs'te Olmak Istermisiniz?

"Mobilyada %50’ye Varan İndirimler Burada!"

HAŞERE KOVUCU TÜRKİYE’DE 1 KEZ AL YILLARCA KULLAN 49 TL

ÜLSERE KARŞI MUCİZE ÇÖZÜM

Solar Cep Şarj Cihazı Türkiye’de