30 Mayıs 2017 Salı5 Ramazan 1438
  • Bir Ayet
  • Bir Hadis
  • Namaz Vakitleri
  • Hava Durumu
  • İslam beş esas üzerine bina edilmiştir: Allah"tan başka ilah olmadığına ve Muhammed"in O"nun kulu ve elçisi olduguna şehadet etmek, namaz kılmak, oruç tutmak, Kabe"ye haccetmek, Ramazan orucu tutmak. (Tirmizi, İman 3, (2612))
  • " Kim Allah'a inanarak ve karşılığını Allah'tan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa geçmiş günahları bağışlanır." (Buhâri,
  • için namaz vakitleri
    İmsak 03:33Güneş 05:28Öğle 13:09İkindi 17:05Akşam 20:36Yatsı 22:22
    • 19°C Adana
    • 19°C Adıyaman
    • 11°C Afyon
    • 12°C Ağrı
    • 12°C Amasya
    • 11°C Ankara
    • 18°C Antalya
    • 17°C Artvin
    • 15°C Aydın
    • 15°C Balıkesir
  • BIST: 97.726 0.20
  • Altın: 145,622 -0.11
  • Dolar: 3,5781 -0.06
  • Euro: 4,0001 -0.04

Ana dil olmasın, baba dil olsun

Mehmet Şeker

Fransızca "pot-pourri" kelimesini almış, kullanmaya başlamışız. Lâkin aynı şekilde yazıp söylemek zor.

Yazılışı ayrı, okunuşu ayrı; hangisine uyacağız?

"Potpuri" diyen de var, "potpori" diyenler de.

Tıpkı "petit-beurre" kelimesine, kiminin "petibör", kiminin "pötübör", kiminin de "pötibör" demesi gibi.

Bunlar gibi pek çok kelime var dilimizde; Fransızca, İngilizce, Arapça, Farsça, Yunanca kökenli.

Etkileşim halinde olan toplumlar arasında kelime alışverişi kaçınılmaz.

Hangi dil olursa olsun, içindeki yabancı kökenli kelimeleri ayıklamaya kalktığınızda, sözlük önemli miktarda incelir.

*

Televizyonu icat eden adam, ona bir isim takıyor.

Bize satarken de kutunun üstüne yazıyor koyduğu ismi.

Boş bırakmıyor ama mecbur da değiliz.

Sen ne isim vermek istersen onu seç türünden bir not da yok.

Aynı şey 'telefon'da da geçerli.

Televizyonla telefonu ilk biz yapmış olsaydık, uz'lu muz'lu bir isim koyardık, dünyadaki diğer ülkelerde de benzer bir isimle anılırdı o tür aletler.

*

Dilimizi korumak gerektiğinde hepimiz anlaşıyoruz da nasıl yapacağımız konusunda hemfikir değiliz.

Karşılık olarak bulunan kelimeler bazen kabul görüyor.

Mesela, 'buzdolabı' tutmuş. Onunla da yetinmemiş ve 'soğutucu' demişiz.

"Pot-pourri" yerine bulunan "karmaca türkü, karmaca şarkı" yavaş yavaş yaygınlaşacak bir ihtimal.

*

Türkçe'yi yabancı dillerin etkisinden kurtaralım, arındıralım, sadeleştirelim derken bazen komik durumlara düşüyoruz.

Mail gönderiyoruz, mail alıyoruz, e-mailimi aldın mı diye sorular soruyoruz.

Hiç hoş durmuyor.

Bunun farkına varanlar mail yerine meyıl demeyi seçiyor.

Bu seçimle beraber, komiklik ikiye katlanıyor.

Mail kelimesinden hoşlanmayan, meyıl'ı da itici bulanlar, "e-posta veya elektronik posta diyelim" diye kampanyalara girişiyor.

İyi de elektronik nereden geldi, posta nereden?

Posta İtalyanca postadan, elektronik Fransızca électronique'ten yola çıkmış.

*

Farkındayım, son zamanlarda arı dil, sade dil konusu 70 ve 80'lerdeki kadar hararetli değil.

Şimdilerde ana dil, ikinci dil konuları revaçta.

Bir yanda Kürtçe'nin yirmi otuz yıl sonra kaybolacağı endişesi taşıyanlar, bir yanda Türkçe'nin yüz yıl sonrasından endişe duyanlar.

Bir de tabii, ülkenin bölünme ihtimalinin dil vasıtasıyla hızlanıp büyüyeceği endişesi.

Endişeli bir milletiz vesselam.

Bu ülkeyi bölmeye kimsenin gücü yetmez deyip üst perdeden konuşmak, hem güzel hem kolay.

*

Peki, son elli yıl, son yüz yıl içinde bölünüp parçalanan ülkeler, Türkiye'den daha mı zayıftı?

Bu birinci soru... İkinci soru da şu şekilde olsun:

Ana dil, yeryüzündeki herkesin hakkı değil mi?

Her ülkede olduğu gibi, bizde de resmî dil, herkesin anasının diliyle aynı olmayabiliyor.

Şimdi konuşma ve yayın hakkı var ancak düne kadar Kürtçe'nin varlığı bile kabul görmüyordu.

Bu durumu, bölünme yolunda bir adım olarak görüp de ana dile karşı çıkanlara, baba dil tavsiyesinde mi bulunmalı?

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur.
Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz.