Mercan: Zamanlaması yanlış olur

TBMM Başkanvekili Sadık Yakut ve bir grup milletvekiliyle Washington'da temaslarda bulunan TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Mercan, AA muhabirinin sorularını yanıtladı. Mercan, Clinton'ın Rusya ve Çin dahil olmak üzere, BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesinin, "güçlü bir karar tasarısı" üzerinde anlaştıkları açıklamasının hatırlatılması üzerine, böyle bir anlaşmaya varılmış olmasının karar tasarısının oylanacağı anlamına gelmediğini söyledi. 

Daimi temsilci olmayan ülkelerin tasarıyla ilgili görüşlerini açıklayacağını ve belli bir müzakere sürecinin yürütüleceğini anımsatan Mercan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunun yanında böyle bir karar tasarısının varlığını bugün açıklaması, belki de İran'a, İran'ın daha farklı ve fazla adım atma arzusunu ortaya koyuyor olabilir. Eğer bu karar tasarısı oylamayla sonuçlanacaksa zamanlaması yanlıştır. Çünkü Tahran'da varılan anlaşmayla aslında ambargo şartları, yeni bir karar tasarısının şartları ortadan kalkmıştır.

Ama eğer bu karar tasarısı varılan anlaşmadaki belirsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik adım ise bir diplomatik adım, manevra ise o zaman bunu anlayışla karşılamak lazım. Bunu da önümüzdeki günlerde göreceğiz. Yani eğer bu karar tasarısı BM'de oylanırsa, o zaman birinci söylediğim yorumla zamanlaması yanlış, ortamı değil. Ama eğer oylamayla sonuçlanmazsa da diplomatik çabalar yönünde atılmış bir adım olarak görülebilir."

Mercan, kendisinin böyle bir karar tasarısının oylamaya sunulmamasını istediğini belirterek, "Hala önümüzde bir süreç var. Türkiye'nin yapabileceği şeyler var, herkesin bu sürece katkıda bulanabileceği fırsatlar var, bunlar üzerine yoğunlaşmak gerektiğini düşünüyorum" dedi.

-"ABD POZİTİF BİR YAKLAŞIMDA BULUNSAYDI DAHA İYİ OLURDU"-

İran'ın uranyum takasıyla ilgili anlaşmasına ABD'nin tepkisinin sorulması üzerine Mercan, ABD'nin gelişmeleri daha soğukkanlı değerlendirmesini beklediğini söyledi.

Anlaşmada aslında hedefin İran'ın elindeki düşük zenginleştirilmiş uranyumun bir başka ülkeye gönderilmesi, ama aynı zamanda da İran'ın barışçıl amaçlarla ihtiyacı olan uranyumun da İran'a sağlanması olduğunu hatırlatan Mercan, "Belki son yıllardaki en önemli sorunlardan bir tanesi çözüm aşamasına giriyor. O açıdan bu tepkileri (ABD) biraz doğru bulmuyorum" diye konuştu.

Tepki göstermek yerine, Türkiye, Brezilya ve İran arasında varılan bu anlaşma konusunda daha fazla neler yapılabileceğine dair bir diplomasinin yürütülmesi, Türk, Amerikan ve Brezilya diplomatları ve bakanlarının görüşmesinin uygun olduğunu ifade eden Mercan, şunları kaydetti:

"Çünkü önümüzde bir haftalık bir süre var. Bu süre içinde de İran bazı konularda Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na (UAEK) taahhütlerde bulunacak, müracaat edecek. (ABD) pozitif bir yaklaşımda bulunsaydı daha iyi olurdu, ama şu anda hiçbir şey geçmiş değil. İlk tepkiler biraz reaksiyonel geldi bana, inşallah önümüzdeki günlerde daha fazla aklı selim galip gelir."

Bu konunun Türk-Amerikan ilişkilerine zarar verme potansiyeli taşıyıp taşımadığına ilişkin soru üzerine Mercan, Türkiye ile ABD arasında Orta Doğu'da birçok işbirliği alanları olduğunu söyledi.

-"İLİŞKİLERE DOĞRUDAN ETKİSİ OLMAZ"-

İki ülkenin NATO üyesi olması ve Afganistan, Irak ve diğer bölgelerdeki çalışmalarına ve model ortaklık kavramına dikkati çeken Mercan, "İran ile ilgili konuda farklı pozisyonlarda olmanın bu ilişkileri zedeleyeceğini zannetmiyorum. İlişkileri belli bir süre etkiler, burukluk olabilir, ama doğrudan doğruya etkileyeceğini zannetmiyorum" ifadesini kullandı.

Mercan, Washington'da bir araya geleceği Amerikalı muhataplarına, dünyanın değiştiğini, barışa yönelik politikalara herkesin katkıda bulunması gerektiği mesajını vereceğini belirterek, "Bunlar yapılmadığı zaman dünyanın nasıl bir katastrofi haline geldiğinin en güzel örneği ne yazık ki Afganistan ve Irak, bunları anlatacağım" dedi.

Türkiye'den İnsani Yardım Vakfı'nın (İHH) da aralarında bulunduğu Yunanistan, İrlanda ve İsveç'ten çeşitli örgütler tarafından ortaklaşa organize edilen, Gazze'ye gemilerle insani yardım malzemeleri götürme girişimine dair görüşünün sorulması üzerine de Mercan, şöyle dedi:

"Bu gemi sadece Türkiye'den kalkan bir gemi değil. Avrupa'nın birçok ülkesinden de gemiler hareket ediyorlar ve bu gemilerde tamamen barışçıl amaçlarla hazırlanmış insani yardım malzemeleri var, neredeyse çivi bile yok. O bakımdan ben bunun İsrail için fırsat olabileceğini, İsrail'in dünyadaki imajını eğer uyumlu davranırsa, bu gemilerin Gazze'ye girmesi konusunda zorluk çıkarmazsa, işbirliği yaparsa, İsrail'in bölgedeki ve dünyadaki imajına çok büyük katkıda bulunacağını düşünüyorum. Aksi olursa o zaman yine burada insani yardımları engelleyen pozisyona düşebilir. Ben İsrailli yetkililerin böyle birşey yapacaklarını zannetmiyorum."

ABD'deki temaslarına dair bir soru üzerine de Mercan, ABD'de New York'ta düzenlenecek Türk Günü Yürüyüşü için bulunduklarını, bu kapsamda Washington'a da gelip bazı düşünce kuruluşları ve Kongre yetkilileriyle görüşmeyi arzu ettiklerini bildirdi.