72 monşerden Erdoğan'a cevap

Aralarında Dışişleri eski müsteşarları Korkmaz Haktanır, Faruk Loğoğlu, Nüzhet Kandemir ile AİHM eski yargıcı Rıza Türmen, AB eski Genel Sekreteri Murat Sungar, NATO Daimi eski Delegesi Ümit Pamir, Washington eski Büyükelçisi Baki İlkin gibi isimlerine de yer aldığı 72 emekli diplomatlar yazılı bir açıklama yaparak, Başbakan Erdoğan'ın büyükelçilere yönelik kullandığı "monşer" ifadesini ve Hükümetin izlediği dış politikayı sert bir dille eleştirdiler. 

Yazılı açıklamada, Başbakan Erdoğan'ın son zamanlarda konuşmalarına yabancı dillerden ibareler serpiştirmeyi adet haline getirdiği belirtilerek, şöyle denildi:

"Davos'ta "one minute (s)" ile İngilizce ibarelerle başladı. Derken 'monşer' sözcüğünü son zamanlarda pek sever oldu. 'Mon cher' deyimi Fransızca 'azizim, dostum' anlamına gelen bir tekerleme. Buna bugünkü Türkçemizde ise, argoda, 'hanım evladı' anlamı yüklenmiş. Askerlik ve polislik mesleklerinin yanında en çok hayati tehlikeyle karşılaşılan devlet memurluğu, her unvandaki Dışişleri memurluğudur. Dünyanın en tehlikeli bölgelerinde, kriz alanlarında geçici ya da sürekli görev yapan, ülkemizi temsil eden, insani yardım sağlayan, siyasi temaslar yürüten temsilcilerimizle onlara idari, teknik ve haberleşme desteği sağlayan her rütbe ve düzeydeki genç-yaşlı Dışişleri mensuplarımızın hangileri bu alaycı yaklaşımı hak etmektedirler?

Bizim çok eskilerden gelen diplomasi geleneğimiz hem 'hiçbir tehlikeden kaçınmamayı', hem de uluslararası topluluklar içinde başkalarından altta kalmayarak başını dik tutmayı öngörür. Ömer Seyfettin'in 'Pembe İncili Kaftan' öyküsündeki Türk Elçisinin davranışı bugün de diplomatlarımızın sahip olmakla iftihar ettikleri bu birikimin hikayelerinden birisidir. Diplomatlarımız arasında seçkincilik de yoktur. Tahsil hayatını burslu okuyan bir çok diplomatımız Bakanlık içinde en yüksek mevkilere yükselebilmişlerdir. Bunların arasında Dışişleri Müsteşarları da bulunmaktadır."

'MONŞER OSMANLI'DA KULLANILIRDI'

Açıklamada, 'monşer' terimini Cumhuriyet dönemi Dışişleri mensuplarının hiç kullanmadıklarına da dikkat çekilerek, "Osmanlı dönemi memurlarının bazılarının bu ifade biçimini kullandıklarını eski hikaye ve roman türü belgelerden gözlemliyoruz. İnsan 'Acaba Sayın Başbakan, hükümetinin izlediği Dış Politika ekseni gibi, dilde de bir yeni Osmanlılık hevesine mi kapıldı?' demekten kendisini alamıyor. Şunu kendisine hatırlatmak isteriz ki, Türkiye Cumhuriyeti Diplomasisi, Osmanlı hariciyesinin, İmparatorluğun son dönemlerinde, en büyük zaaflarından birisini oluşturan, bazı Osmanlı diplomatlarının 'yabancı muhibbi' -yabancı sempatizanı- olmaları üzerine bu yabancı ülkelerin emellerine hizmet etmelerinden çıkarılan dersler sonucunda, sağlam temeller üzerinde yeniden kurulmuştur.

Cumhuriyetimizin dış politikadaki büyük kazanımları, Cumhuriyet nesli Türk diplomatları sayesinde gerçekleştirilmiştir. Türk diplomatları Atatürk'ün dış politikamız için öngördüğü 'yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesinin sadık uygulayıcıları olmuşlar ve Devletimizin temel ilkelerine bağlı kalmışlardır" denildi.

Açıklamada, şu görüşlere yer verildi;

"Türk diplomatları Kıbrıs, Irak, İran, Lübnan, Afganistan, Bosna ve Somali gibi savaş alanı olan ülkelerde canları pahasına görevlerini cesaret ve soğukkanlılıkla yürütmüşlerdir. Ancak Dış Politikada cesaret ve dinamizm, maceraperestlik demek değildir. Tarihi iyi bildiğini iddia edenler, 'Kudüs'te toplu namaz kılmak' gibi maceraperest ve hayalperest ucuz vaatlerin geçmişte ülkemizi hangi badirelere götürdüğünü daima akıllarında tutmalıdır.

Böyle bedava kahramanlıkların ceremesinin, masum insanlarımıza canlarıyla ödettirilmesi de ayrı bir üzüntü konusudur. Cumhuriyet döneminin Dışişleri mensupları başka ülke ve odakların eli, kolu, gözü olmaktan hiç bir zaman medet ummamışlar, kendi uluslarının tarihi ve manevi birikiminin ve bu topraklarda asırlardır özgürce yaşamış olmalarının onlara aşıladığı özgüvenlerinden onur duymuşlardır."

DIŞ POLİTİKA ELEŞTİRİLERİ
Açıklamada, izlenen dış politikada ve dış politik söylemde eleştirilerek şöyle denildi;

"Dış politika, öyle günü kurtarmaya yönelik, kendisiyle çelişki içinde 'perakende' açılımlarla, üç-beş yabancı sözcüğü yerli yersiz kullanmakla, diplomatlara karşı küçük düşürücü ifadelerle yürütülmez. Yürütülmeye kalkışılırsa bedeli ağır olur. İşin acı tarafı, bu bedeli de sadece bu hesapsız, kitapsız, yüzeysel tutumları benimseyenler değil, tüm ulusumuz öder. Bu konuda duyduğumuz üzüntüyü merhum bir Büyükelçimizden esinlenmiş olan bir kısa tekerlemeyle bitirmek istiyoruz. İnsaf kalmadı beni-ademde / İşlerine gelince şehit / Gelmeyince monşer sayıldık / Şu bivefa alemde."

İMZASI BULUNANLAR
Açıklamayı imzalayan emekli Emekli Büyükelçiler: Ahmet Banguoğlu, Ali Hikmet Alp, Altan Güven, Aydın Tosun, Aydın İdil, Baki İlkin, Bilal Şimşir, Burak Gürsel, Burhan Ant, Candan Azer, Deniz Üzmen, Duray Polat, Erdal Tümer, Erdoğan Aytun, Erdoğan Sanalan, Ergün Pelit, Erdil Akay, Erdinç Erdün, Erhan Öğüt, Erhan Yiğitbaşıoğlu, Emin Gündüz, Faruk Loğoğlu, Fazlı Keşmir, Halil Dağ, Hatay Savaşçı, Hüseyin Çelem, İlhan Yiğitbaşıoğlu, Korkmaz Haktanır, Kurtuluş Taşkent, Mehmet Kazım Görkay, Mengü Büyükdavras, Mithat Balkan, Murat Bilhan, Murat Sungar, Mümin Alanat, Nazım Belger, Nazım Dumlu, Necati Utkan, Nurettin Karaköylü, Nuri Yıldırım, Nüzhet Kandemir, Osman Korutürk, Ömer Şahinkaya, Ömür Orhun, Önder Özar, Pulat Tacar, Rıza Erkmenoğlu, Rıza Türmen, Sadi Çalışlar, Senbir Tümay, Sevinç Dalyanoğlu, Süha Noyan, Taner Baytok, Tansu Okandan, Tugay Uluçevik, Turhan Fırat, Türkekul Kurttekin, Uğur Ergun, Uluç Özülker, Ümit Pamir, Ünal Ünsal, Varol Özkoçak ve Verşan Şentürker

Emekli Başkonsoloslar: Aksel Ülker, Asım Temizgil, Ayşe Öğüt, Betin Yiğit, Daver Darende, Gönül Dalyanoğlu, Hüner Tuncer, Ülkü Başsoy ve Yurdanur Çetirge.