‘Hocaları toptan kaldıralım’

DİN TARTIŞMASI!..

Uğur Mumcu’nun, “Kâzım Karabekir Anlatıyor” başlıklı kitabında Karabekir ile İnönü arasında din konusunda çıkan tartışmalar anlatılıyor: “Karabekir, o günlerde, Ankara’nın Keçiören semtinde Kubbeli Köşk diye bilinen bir küçük köşkte kira ile oturmaktadır. 19 Ağustos 1923 günü Mustafa Kemal, Lâtife Hanım ve İsmet Paşa bu köşke yemeğe gelirler. Yemekte tartışma çıkar. Tartışma Karabekir ve İsmet Paşa arasındadır. Mustafa Kemal, tartışmayı sessizce izler.”

“HOCALARI  TOPTAN KALDIRALIM”

Kitapta, Karabekir Paşa söz konusu tartışmayı şöyle anlatıyor: “İsmet Paşa müthiş bir inkılâp hamlesi teklif etti: ‘Hocaları toptan kaldırmadıkça hiçbir iş yapamayız. Bugünkü kudret ve prestijimizle bugün bu inkılâbı yapmazsak hiçbir zaman yapamayız.’ İlk Fethi Bey grubundan işittiğim bu yeni inkılâp zihniyetini İsmet Paşa da bir çırpıda tamamlıyordu. Aradaki zaman fasılaları kendiliğinden ortadan kalkarak bu üç şahsiyetin üç maddelik programı kulaklarımda tekrarlandı: ‘1- İslâmlık terakkiye manidir. 2- Arap oğlunun yavelerini Türklere öğretmeli. 3- Hocaları toptan kaldırmalı.’”

“HIRİSTİYAN MI OLMAK  İSTİYORSUNUZ?”

Bunun üzerine Karabekir Paşa, İnönü’ye “Peki ama ne olmak istiyorsunuz Hıristiyan mı? Dinsiz mi?” diye tepki gösteriyor. Karabekir Paşa, tepkisini şöyle dile getiriyor: “Hiçbirine imkân olmamakla beraber her iki yol da hem tehlikeli hem de geridir. Münevver Hıristiyanlık âlemi ilim zihniyetine daha uygun bir din esasları araştırırken bizim, onların köhne müesseselerini benimsemekliğimiz müthiş tehlikesi ile beraber geri bir hareket olur.”

“DİNİ KALDIRMAK  MİLLETE MEZAR OLUR”

İslam’ı kaldırmanın ve yerine Hıristiyanlığı getirmenin çok tehlikeli olduğunu düşünen Karabekir Paşa, duygularını şöyle dile getiriyor: “Dini kaldırmak ise yine müthiş tehlikesi ile beraber medeniyet âleminin nefret ettiği geri bir yol olduğundan maksatsız bir hareket olur. Bir millette duygu birliği, itikat birliği ve menfaat birliği olmazsa idare edenlerle edilenler arasında bir uçurum açılır ve bu uçurum günün birinde o millete mezar olabilir. Ben, her fırsatta söylediğim gibi dinle uğraşmanın bizi daha ziyade terakkiden alıkoyacağı ve daha ziyade geri götürebileceği kanaatindeyim.”

 HASAN TOSUN/ AKİT