Türkiye'ye hangi ittifaktan fayda var?

AK Parti Kırıkkale Milletvekili, NATO Parlamenter Asamblesi Türk Heyeti Başkanı ve NATO Parlamenter Akdeniz ve Orta Doğu Grubu Başkanı Vahit Erdem, NATO'nun Türkiye'nin 20. yüzyılda girdiği en faydalı ittifak olduğunu belirterek ''NATO'ya sadece Türkiye'nin değil, dünyanın ihtiyacı var'' dedi. 

Vahit Erdem, NATO ile ilgili son gelişmeler ve ABD'deki temaslarıyla ilgili olarak New York'ta Türkevinde basın toplantısı düzenledi. 

-ABD'DEKİ TEMASLAR- 

Erdem, 24 Ocakta ABD'ye geldiğini ve 26-31 Ocak günlerinde 3 kişilik Türk heyetiyle Washington'da NATO Parlamenter Asamblesinin Savunma ve Güvenlik Komitesi toplantısına katıldıklarını anlattı. Toplantıda 27 NATO ülkesinden 80'e yakın parlamenterin bulunduğunu belirten Erdem, kendisinin de Türk heyetinin başkanı olduğunu söyledi. 

Erdem, toplantı vesilesiyle ABD'deki yeni yönetimin NATO ile ilişkileri, dünya güvenliğine bakış açısını, NATO'nun devam eden operasyonları hakkında politikalarını öğrenme fırsatı bulduklarını kaydederek, Türk heyetinin Kongre üyeleriyle, ABD'nin NATO'daki heyet üyeleriyle görüştüğünü, Pentagon yetkililerinin çeşitli konulardaki brifinglerine katıldığını söyledi. ABD'de geçiş dönemine rastladığı için Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'la ve diğer bakanlarla görüşemediklerini belirten Erdem, ancak bakanlıkların politikalarını anlatan üst düzey Amerikalı yetkililerle bir araya geldiklerini vurguladı. 

Stratejik ve Uluslararası Etütler Merkezinde (CSIS) kendilerine Afganistan, Rusya-NATO-ABD ilişkileri gibi konularda brifingler verildiğini söyleyen Erdem, toplantılarda ''balistik füze savunması'' konusunun gündeme geldiğini, bu çerçevede ABD'deki hava üsleri ve askeri akademilerine giderek ABD'nin teknik çalışmalarını inceleme ve gözden geçirme fırsatını bulduklarını ifade etti. 

-ABD YÖNETİMİNDEN DİYALOĞA DAYALI YENİ YAKLAŞIM- 

ABD'deki yeni yönetimin, NATO müttefiki ülkelerine verdiği mesajın dünya güvenliğiyle ilgili olarak yeni bir yaklaşım içinde bulunacakları olduğunu belirten Erdem, ABD'nin bundan böyle bölgesel krizlere ve tehditlere karşı alacağı önlemlerin daha değişik olacağını, askeri metotlardan çok diyaloğa açık, çok yönlü, NATO ülkeleriyle işbirliği halinde ve ilgili kriz ülkeleriyle de hiçbir ön şart olmaksızın, diyalogla konulara yaklaşılacağını kendilerine söylediğini aktardı. 

''Bölgesel krizlerin sadece askeri yöntemlerle çözülemeyeceğinin geçmiş dönemlerde anlaşıldığını, onun için daha kapsamlı bir yaklaşımla konuların ele alınması gerektiğini ifade ettiler'' diyen Erdem, ABD yetkililerin, müttefikleriyle işbirliği yaparak ve beraber hareket ederek diplomasiye, ekonomik, sosyal, siyasi araçların birlikte kullanılmasına öncelik verileceğini söylediklerini anlattı. Bu gelişmenin son derece memnuniyet verici olduğunu belirten Erdem, bunun ABD yönetiminin son 8 yıllık tecrübesinin bir sonucu olduğunu kaydetti. Söz konusu dönemde dünyada ABD imajının bozulduğuna işaret eden Erdem, tüm NATO ülkelerinin süper güç olan ABD'nin imajının düzelmesinin dünyanın güvenliği açısından önemli olduğunu söylediklerini de aktardı. Türkiye'de de ABD imajının kötü olduğunu anımsatan Erdem, bunun nedeninin Amerikan karşıtlığı değil, sadece ABD yönetiminin tarzına olan bir reaksiyon olduğunu, bunun geçici ve telafi edilebilir bir durum olduğunu Amerikalı yetkililere anlattığını söyledi. 

-RUSYA-NATO İLİŞKİSİ- 

NATO çerçevesinde ABD ve Avrupa'ya yönelik her çeşit balistik füzenin vurulmasının amaçlandığını belirten Erdem, bugün ABD'nin kendisine yönelik füzeleri vurma kapasitesine sahip olduğunu kaydetti. NATO'nun ilkelerinden birinin ''güvenliğin bölünmezliği'' olduğunu anımsatan Erdem, bu kapsamda ABD ülkelerin dışında diğer ülkelerinin de korunması gerektiğine işaret etti. 

Rusya'nın son dönemde Batı'ya karşı daha temkinli davrandığına dikkati çeken Erdem, Rusya'nın özellikle Gürcistan ve Ukrayna'nın NATO'ya alınmak istemesine soğuk baktığını ve son Gürcistan-Rusya krizinin ardından Rusya-NATO ilişkilerinin kesilmiş durumda olduğunu hatırlattı. Erdem, ABD'deki yeni yönetiminin Rusya-ABD ve Rusya-NATO diyaloğunun yeniden açılmasını Nisan ayında Strasbourg'da yapılacak NATO Zirvesinde gündeme getirebileceğine de dikkati çekti. 

Türkiye'nin, NATO-Rusya diyaloğunun devam etmesinden yana olduğunu söyleyen Erdem, ''Diyaloğu keserek bir yere varamazsınız. Rusya bölgenin önemli ülkesi, oyuncusu. Terörizmle mücadelede, kitle imha silahlarının yayılmasının önlenmesinde, Afganistan sorununun çözülmesinde Rusya'sız bir yere varılmasının zor olduğunun ABD de NATO da farkında'' diye konuştu. Erdem, Strasbourg zirvesinde NATO'nun askeri kanadında olmayan Fransa'nın bu kanada yeniden girmesinin gündemde olduğunu da belirtti. 

-GÜRCİSTAN VE UKRAYNA- 

Erdem, bir soru üzerine Türkiye'nin son Bükreş zirvesinde Gürcistan ve Ukrayna'nın NATO'ya üyelik için eylem planına alınmasını desteklediğini, ancak Fransa ve Almanya'nın konuya temkinli davranması üzerine NATO'nun bu konuda karar alamadığını anımsattı. Gürcistan-Rusya krizinin ardından durumun biraz değiştiğini ve yeni bir durumun ortaya çıktığını belirten Erdem, NATO'nun toprak bütünlüğü olmayan Gürcistan ve Ukrayna'yı kabul etmesi ve Rusya ile Gürcistan arasında yeniden çatışma çıkması durumunda (NATO'nun 5. maddesi kapsamında) Rusya ile NATO'nun çatışmasını gündeme getireceğini vurguladı. 

''NATO, Rusya ile savaşmayı göze alabilecek mi?'' diye konuşan Erdem, 5. maddenin sulandırılmasının NATO'nun caydırıcılığını yok edeceğini, bu kapsamda dünyadaki yeni tehditler çerçevesinde NATO'nun da stratejisinin yeniden kaleme alındığını belirtti. Türkiye'nin pek çok ilke gibi yeni stratejide 5. maddenin korunmasını desteklediğini söyleyen Erdem, Gürcistan'ın sınır problemi olduğunu, Ukrayna'da da kamuoyunun NATO konusunda ikiye bölündüğünü, bu yüzden bu iki ülkenin de NATO'ya uygun olup olmadığının tartışıldığını söyledi. Erdem ''Gönül arzu eder ki (Gürcistan) NATO'ya dahil olsun, ilerde biz Azerbaycan ve Ermenistan'ın da NATO'ya alınmasının uygun olacağını düşünen bir ülkeyiz'' dedi. 

-İRAN'IN NÜKLEER PROGRAMI- 

İran'ın nükleer programına ilişkin sorunun da NATO toplantılarında gündeme geldiğini söyleyen Erdem, ABD'deki yeni yönetimin daha yumuşak bir yaklaşım içinde olduğunu, ön şartsız İran'la diyaloğa sıcak baktığını, ancak İran'ın nükleer silaha sahip olmasını önlemekte kararlı olduğunu belirtti. 

Erdem, ''İran'ın, nükleer silaha sahip olmasını istemeyen ülkelere, kendilerinin bu silahlara sahip olduğunu söylemesine'' yönelik bir soru üzerine, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi (NPT) anlaşması uyarınca güvenli devletler sayılan BM Güvenlik Konseyi'nin 5 daimi üyesinin bu hakka sahip olduklarını, bu ülkelerin en büyük korkularının da bu tür silahların teröristlerin eline geçmesi olduğunu söyledi. Gerek BM'nin gerekse NATO'nun nükleer silahların başka ülkelerin eline geçmesini istemediğini vurgulayan Erdem, bunu NATO üyesi olarak Türkiye'nin de istemediğini, İran'ın da bu kapsamda güvenilir ülke olarak görünmediğini kaydetti. 

''Biz İran'ın komşusuyuz, İran'ın nükleer silaha sahip olmasını istemeyen ülkelerin başında benim kanaatime göre Türkiye'nin gelmesi lazım, çünkü kuvvetler dengesi bölgede bozulur'' diyen Erdem, böyle bir durumda İran'ın nüfuzunun Körfez ülkelerinde, komşu ülkelerinde artacağını bunun da Türkiye'nin menfaatine uymayacağını ifade etti. 

İran'ın nükleer meselesinin diplomasi ve diyalogla çözülmesini ümit ettiğini belirten Erdem, İran'a karşı askeri operasyon olması durumunda bunun da Türkiye'ye zarar vereceğini söyledi. 

-AFGANİSTAN- 

Afganistan'ın NATO'nun ''ilk alan dışı operasyonu'' olduğunu belirten Erdem, ''NATO'nun geleceğinin Afganistan'a bağlı olduğunu, NATO'nun Afganistan'da başarısız olmasının NATO'nun da sonu olacağını'' söyleyenlerin bulunduğuna işaret etti. ''Bu kapsamda ABD'nin bu yıl yaza dek Afganistan'a en az 20 bin, en çok 30 bin asker; yine Fransa'nın bin kadar asker göndermesinin gündemde olduğunu'' belirten Erdem, şahsi fikrinin Türkiye'nin de bu kapsamda aktif olması gerektiği olduğunu, NATO'nun başarısızlığının hem Türkiye'nin hem de dünya güvenliğini olumsuz açıdan etkileyeceğini söyledi. 

Erdem, bir soru üzerine Afganistan'da ilave güce ihtiyaç olduğunu, ülkede son dönemde Taliban'ın güçlendiğini, ülkede iç güvenliğin bozulmaya başladığını belirtti. 

-GAZZE- 

Erdem, bir soru üzerine Davos'taki gerilimin NATO toplantılarında gündeme gelmediğini de kaydetti. Erdem, Washington'da İsrail'in Gazze'deki saldırılarının büyük endişe yarattığını, büyük insanlık dramı yaşandığını, sivillerin öldürüldüğünü ve buna Batı'nın sessiz kalmasının güvenilirliğini zedelediğini ifade ettiklerini söyledi. 

Erdem, bir başka soru üzerine, bu konunun NATO toplantılarında bir tek Türkiye tarafından dile getirildiğini, diğer ülkelerin konuyu gündeme getirmediğini, Batı'nın çifte standart uyguladığını ifade etti. 

-''NATO EN FAYDALI İTTİFAK'' 

Erdem, NATO ile Ergenekon soruşturması arasında ilişki olduğuna yönelik iddialar konusundaki bir soruya ise kendi görüşüne göre 20. yüzyılda NATO'nun Türkiye'nin girdiği en faydalı ittifak olduğunu belirtti. 

''NATO'ya sadece Türkiye'nin değil, dünyanın ihtiyacı var'' diye konuşan Erdem, NATO'nun askeri operasyonlar konusunda tecrübeli, iyi yapılanmış olduğunu kaydetti. 

Erdem, ''Ben NATO'nun Ergenekon'la herhangi bir ilişkisi olduğu kanaatinde değilim, bunun (Ergenekon) NATO'yla hiçbir ilgisi yok. Böyle bir ilişki kurulması yanlış. NATO'ya girmek için Doğu Avrupa ülkelerinin ne kadar çırpındığını ben kendim gördüm'' diye konuştu. 

Türkiye'nin baştan beri NATO'ya girmesine karşı çıkanlar olduğunun bilindiğini söyleyen Erdem, Türkiye'nin Batı ittifaklarından çıkmasını isteyenlerin ülkedeki marjinal gruplar olduğunu belirtti. Türkiye'nin NATO'ya büyük bir bedel ödeyerek girdiğini, Kore Savaşında büyük başarı kazandığını ve şehit verdiğini hatırlatan Erdem, ''NATO'dan çıkmanın ne akılla, ne de mantıkla bağdaşması mümkün'' dedi. 

-SOMALİ- 

Erdem bir başka soru üzerine, Somali'de gemi kaçırmanın yeni bir tehdit olduğunu, bu konunun NATO toplantısının gündemine geldiğini söyledi. NATO Parlamenter Asamblesinin alınacak önlemler konusunda bir karar tasarısı çıkarmayı düşündüğünü belirten Erdem, ancak somut bir kararın alınmadığını kaydetti. 

Vahit Erdem, hafta sonunda New York'tan ayrılarak Türkiye'ye dönecek.AA