Çiftçi, kanolaya yöneldi

Ayçiçeği üretiminde yaşanan dalgalanma Kanola bitkisinin ekimini yaklaşık 10 kat daha artırdı. Dünya ayçiçeği üretiminde yaşanan istikrarsızlık üreticiyi farklı arayışlara yönlendiriyor. 


Ayçiçeği ekiminde istediği verimialamayan çiftçi alternatif bitki olan Kanola'yı tercih etmeye başladı. 2007 yılında dünyada etkili olan kuraklık nedeniyle ayçiçeği verimi önemli ölçüde düştü.


2008 ise yağışların beklenen düzeyde gerçekleşmesi sonucu dünyada ihtiyaçtan fazla yaklaşık 4 milyon ton üretim gerçekleşti. Bir yıl kuraklığa bağlı olarak isteği verimi alamayan üretici zarar ederken bir yıl da üretim fazlalığından dolayı ürününü istediği fiyata satamadı. 


Sektördeki istikrarsız nedeniyle üretici ayçiçeğine göre daha garantili ürün olan Konala ekimine yönlendi. Bu çerçevede Kanola ekimi kendisini Trakya Bölgesi'nde iyice hissettirmeye başladı. 


Bölgede son 10 yıl içerisinde Kanola üretiminde 10 kat artış meydana geldi. Geçen yıl 100 bin dönümlük alanda ekim yapılırken rakam bu yıl ise 200 bin dönüme yükseldi. Buna bağlı olarak geçen yıl 50 bin ton Kanola üretimi gerçekleşirken bu yıl 100 bin ton civarında ürün elde edilmesi bekleniyor.


Kanalo'nın çiftçi tarafından tercih edilmesinin başka nedenleri de bulunuyor. Bunların başında ekiminin daha az zahmetli ve masraflı olması. Bunun yanında dönüm başına daha fazla verimin elde edilmesi. Bir dönümde 300 ile 350 kilogram arasında Kanola elde edilirken, ayçiçeğinde bu rakam 150 ile 250 kilogram arasında değişiyor.


Ayrıca Kanola'nın hasat döneminin erken olması nedeniyle çiftçi tonunu geçen yıl 9 bin tl civarında satarken, eylül döneminde hasadı yapılan ayçiçeğinin tonu 7 bin 500 tl ile 8 bin 500 tl arasında satılabildi.


Trakya Birlik Yönetim Kurulu Başkanı Rafet Sezen, geçen yıl dünyadaki ayçiçeği üretiminin fazlalılığından dolayı fiyat dengesinin net bir biçimde oluşmamasından dolayı üreticinin farklı arayışlara girdiğini söyledi.


Bu nedenle ayçiçeği üreticisinin Kanola'ya yöneldirdiğini belirten Sezen, "Geçen yıl dünyadaki üretim fazlalığından dolayı fiyat dengesi net biçimde oluşturulamadı. Ve Kanola bitkisi güzel bir paraya satıldı. Bu nedenle ayçiçeği üreticisi Kanola'ya yönelme durumuna gitti." dedi.


Kanola'nın yağ bitkisi olmasından dolayı ayçiçeği alanından değil, buğdaydan pay alması gerektiğini ifade eden Sezen, "Türkiye'nin yağ açığı var, bu açığın kapatılması için Kanola daha çok ekilmeli. Katılıyorum. Ama burada kanola kışlık bir bitki olduğu için daha çok buğdayda pay alabilmeli. Ama maalesef Türkiye'de bu yerine oturmuş değil. Zaten Kanola özellikle de bio-dizel için geliştirilen bir ürün. İyot sayısı bio-dizele çok uygun. Ama maaselef Türkiye'de bio-dizel olayı tutmuyor. Ötv'deki indirimlerin yeterli bir şekilde uygulanmaması nedeniyle. Veya ötv muafiyetinin çıkmamasından dolayı. Avrupa birliği ülkeleri özellikle Almanya'da kanola bitkisinin ekimini sürekli teşvik ediyor. Burada sürekli kullanılıyor." diye konuştu. Kanola'nın damak zevkine uygun olmadığını dile getiren Sezen, bu nedenle Kanola'nın mutfağa girilmemesi savundu.


Edirne Ziraat Odası Başkanı Cengiz Yorulmaz ise, son yıllarda Kanola'nın ekiminde önemli bir artış olduğunu kaydetti. Münaveme bitkisi ve kuraklıktan etkilenmemesi nedeniyle çiftçi tarafından tercih edildiğini anlatan Yorulmaz, Kanola'nın ayçiçeği için bir tehlike oluşturmayacağı kanaatinde. Çiftçinin hasat döneminde ürününü piyasa şartlarına göre satabildiğini vurgulayan Yorulmaz, Kanola'nın tüketici için bir takım zararlarına işaret etti. Yorulmaz, "Bu yıl elde edilen tohum gelecek dönemde tekrar ekilebiliyor. Bu durum tohumda asitik oranın yükselmesine ve ürünün kanserojen madde içermesine yol açıyor." açıklamasını yaptı.


Olin Yağ Sanayi ve Ticaret A.Ş Genel Müdürü M. Edip Ağaoğulları, geçen yıl fabrikalarında 2 bin civarında Kanola'yı işlettiklerini belirtti. Kanola'nın yarısına yakının yemeklik kalan kısmının ise sanayide kullanıldığını ifade eden Ağaoğulları, Kanalo yağının ayçiçeğine oranla yüzde 20 civarında ucuz olması nedeniyle tüketici tarafından tercih edildiğini dile getirdi. Ağaoğulları, Trakya bölgesinde üretimde her geçen yıl artış gözlendiğini söyleyerek dönüm başına elde edilen verimin ve fiyatın yüksek olmasının ürünü hale getirdiğini vurguladı.


Edirne'nin Havsa ilçesine bağlı Osmanlı Köyü'nde Kanolu ekimi yapan köy muhtarı Mehmet Ocak, verimin ve fiyatın iyi olması nedeniyle bu ürünü tercih ettiklerini açıkladı. Kendisinin aynı zamanda bir ayçiçeği üreticisi olduğunu anlatan Ocak, geçen yıl 90 dönümlük alanda ekim yaptığını ifade etti.

(CİHAN)