Londra'da Kıbrıs konuşuldu

ünlü tarihçi Prof. Dr. Salahi Sonyel tarafından verilen ve Londra Ekonomi Okulu'nda düzenlenen "Gizli Belgeler Işığında İngiltere'nin 1974 Kıbrıs Barış Harekatı Döneminde İzlediği Politika" konulu toplantıya katılan Rum ve Türk akademisyenlerce Kıbrıs Barış Harekatı döneminde dış politikada yaşanan gelişmeler tartışıldı.

Türkiye'nin Kıbrıs'a çıkarma yaptığı dönemde yaşanan gelişmeleri gizli belgeler ışığında açıklayan ünlü tarihçi Salahi Sonyel, o dönemler Yunanistan ile Güney Rum Kesimi ittifaki yaşandığını, İngiltere'nin de izlediği dış politika ile Türkiye'den uzaklaşmasıyla birlikte yalnız kalan Türkiye'nin müdahale etmekten başka çaresi kalmadığını anlattı.

Kıbrıs çıkarması öncesi İngiltere - Türkiye ve Yunanistan arasında yaşanan olayları anlatan Salahi Sonyel şöyle konuştu: "Yunanistan'ın desteğiyle devrilen Makaryos'un yerine getirilen Cumhurbaşkanı Nicolas Sampson ile o zamanlar anlaşmak zorundaydı Türkler. Kıbrıs'a Türkiye tarafından yapılan müdahale ancak İngiltere'nin kendini savunması olayı ile engellenebilirdi. Yine o zamanlar Makaryos, Wilson ve Talahan arasında Londra'da yapılan görüşmelerde bir sonuç alınamamıştı. Böylelikle Türkiye, Yunanistan tarafından zorla başa getirilerek Kıbrıs'ta 'Yunanistan Cumhuriyeti' kurduğunu ilan eden Nicolas Sampson rejimine son vermek istiyorlardı. Bu arada Akdeniz bölgesinde Sovyet Rusya'nın etkinliği artıyordu. İngiltere Makaryos'u destekliyordu ancak ABD aynı rejimin devamı fakat Makaryos'tan farklı bir isim arıyordu." dedi.


GİZLİ BELGELER

Kıbrıs'a çıkarma planlarının yapıldığı dönemlerde İngiliz Dışişleri Bakanlığında da bazı toplantılar yapıldığını ve bu toplantılarda ortaya çıkan belgeleri açıklayan Sonyel, belgeleri şöyle açıkladı: "İngiltere Başbakanı ile yapılan görüşmelerde Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahale etmesi halinde İngiltere'nin buna şartlı koşacak. Büyük risk taşıyan böylesi bir askeri müdahale hem Kıbrıs adasında hem de Ege Denizi'nde iki ülke arasında kötü sonuçlara sebep olabilir. Bu durumda büyük güçlerin duruma müdahale etmesiyle olay çığrından çıkabilir. Bu da İngiltere'nin Kıbrıs'taki vatandaşlarına ve adada bulanan İngiliz varlıklarına zarar verebilir. Bu sebeplerden dolayı İngiltere'nin Türkiye tarafından olası bir müdahelesine yanıtı olumsuz olmakla birlikte, savaşa girmemek, bunun yanında dış güçlerin müdahalesini engellemek için olası çıkarmayı en aza indirmek. Müdahaleyi engellemek için Rum ve Türk hükümetleri üzerindeki baskıyı artırmak. İngiltere'nin Doğu Akdeniz'de varlığını güçlendirmek."

Sonyel ayrıca "Türkiye'nin müdahalesinin ardından ABD ve İngiltere'nin hayal kırıklığı yaşadıklarını ve kısmen adanın bölünmesini isteyen Makaryos taraftarları ile birçok Türk'ün katledildiğini" anlattı.