Ukrayna'da halk yarın sandık başına gidiyor

İlk turu beklendiği üzere favori iki aday geçti; Başbakan Yuliya Timoşenko ve Muhalefet Partisi lideri Viktor Yanukoviç. Her ne kadar ilk turda oyların yüzde 35'ini alarak rakibi Timoşenko'ya yüzde 10'luk fark atan Bölgeler Partisi lideri Viktor Yanukoviç önde gözükse de daha önce iki lidere de oy vermeyen yüzde 40'lık kesimin oy dağılımı sonucu belirleyecek. Ukrayna'nın genel yapısı nedeniyle eşit oy potansiyele sahip iki liderden hangisinin ipi göğüsleyeceği ise sandıklar açıldıktan sonra belli olacak. 

Ülkede 2004'teki cumhurbaşkanlığı seçimiyle 2006 ve 2007 yıllarındaki parlamento seçimlerinin aksine küresel güçlerin çekişmesi çok hissedilmiyor. Bu ana kadar seçimleri etkileyecek; büyük bir sokak hareketi, liderlerden birisinin aşırı bir çıkışı ya da dışarıdan gelen bir etken olmadı. Aynı şekilde Parlamentodan Yanukoviç'in inisiyatifi geçen ve Yuşçenko'nun desteği ile seçimden bir gün önce yürürlülüğe giren yeni seçim kanunu, "Bu oyun başladıktan sonra kural değiştirmektir, seçimi etkiler" şeklinde değerlendirildi ama o da olmadı. Seçim kanunun değişmesi, Timoşenko'nun sandıkta kaybetmesi durumunda batının desteği ile kullanacağı etkili bir argüman olarak yerini aldı.

GÜRCÜ ASILLI BİR KİŞİYİ ÜZERİNDE BOMBA BULUNDU 
Sessiz sakin sandığa gidiş bazı kesimleri rahatsız ederken "olay beklentisi" içinde olanlar da beklentilerini seçim sonrasına erteledi. Dün iki liderin seçim yasağından önce yaptıkları son etkinlik öncesinde, Ukrayna istihbaratının Bağımsızlık Meydanı'nda, Gürcü asıllı bir kişiyi üzerinde bomba ve ateşli silahlarla tutuklaması belki de bir takım kimselerin beklediği kanlı bir provokasyonun önünü almış oldu.

Üzerinde Ukrayna ve Gürcistan pasaportu olan eylem hazırlığındaki Gürcü asıllı şahsın yakalanmasından saatler sonra, cumhurbaşkanı adaylarından Yuliya Timoşenko, Ayasofya (Sofiyskiy) Meydanı'nda Ukrayna'daki bütün kilise mensupları ile toplu ayin yaptı. Ukrayna'nın bekası ve selameti için on binlerce kişi toplu dua ederken, yüz adım ilerideki Mihailskiy Meydanı'nda ise rakibi Yanukoviç'in yanlıları son bir parti konserinde buluştu.

Bu iki etkinliğin her hangi birisinde oluşacak provokasyon içerilikli bir eylem, iki grup arasında bir çatışmaya neden olabileceği gibi şüphesiz seçimin sonunucunu kesin bir şekilde etkilerdi. Ukrayna istihbaratının bugün de Yanukoviç'in kalesi olan Donetsk şehri ikametli birisini başkentte 400 gram patlayıcı ve ateşleyici fünyeyle ele geçirmesi bu ülkedeki seçimlerin provokasyona açık olduğunu gösterdi.

HALK SAĞDUYU İLE HAREKET EDİYOR 
Ukrayna halkı her zamanki gibi metaneti ve sağduyusu ile kendinden bekleneni yaptı ve sessiz sedası seçim arifesine girdi. Ülkede hiç kimse kimse çıkıp, Ukraynalıların Hıristiyanlığı seçtiği tarihi Ayasofya Meydanı'nda, Timoşenko'nun toplu şekilde dua etmesini; "dini siyasete alet etti" diye eleştirmedi. Timoşenko yanlıları da çıkıp birkaç adım ilerideki Yanukoviç taraftarlarına "komünistler Moskova'ya" diye slogan atmadı. İki grubun eylem yaptığı alana bakan birisi, karşı görüşten insanların bir araya geldiklerinde, Kiev'in soğuk havasında termoslarındaki sıcak çayı paylaşıp yollarına devam ettiğini görür.

Tabi burada Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko'nun seçimlere şaibe karışmaması için aldığı tedbirleri de göz ardı etmemek gerekiyor. Yuşçenko'nun turuncu devrimin en büyük başarısı olarak bugün ülkedeki demokratik havayı göstermesinde haklılık payı var.

Halk kimi destekliyor diye genel bakıldığında anaerkil Ukrayna toplumunda bayan bir cumhurbaşkanı adayı her halükarda kadın dayanışması ile birçok kadın tarafından destekliyor. Bunun yanı sıra üniversite gençliği de "turuncu devrim" her ne kadar dağılsa da devamı olarak gördükleri, Timoşenko'yu destekliyor. Öte yandan emekli ve geçim derdi olanlar ise biraz da eski Sovyetlerdeki rahatlığa olan özlemleri ve doğal gaz fiyatının düşmesi, vergilerin kısmen kaldırılması, gibi vaatlerden dolayı Yanukoviç'i destekliyor.

Öte yandan geçmişe bakıldığında "turuncu devrimin" başarısız olduğu tek alan dış siyasetti. NATO ve Avrupa Birliği gibi hedeflerle yapılan bir devrimle iktidara gelen hükümet ve cumhurbaşkanın bu yönde somut hiçbir gelişmeye imza atamaması, Rusya gibi eski bir dost ve kardeş ülkeye sırt dönmesi Ukrayna'yı yerinde saydırdı.

Bu arada her iki liderde Batı ve Rusya yanlısı olarak anılmaktan bir hayli rahatsız ve bu şekilde anılmanın rahatsız olmalarında da öte yasal olmadığı görüşündeler.

(CİHAN)