'Dağ fare doğurdu'

ESDER Genel Başkanı Mahmut çelikus, her tarafın görüşleri alınarak hazırlanacak denilen yasanın kamuoyundan gizlendiğini ve bu yasada esnaf ve sanatkarın olmadığını söyledi.

“DAĞ FARE DOĞURDU”
Genel Merkez'de düzenlediği basın toplantısı ile yeniden hazırlanan "Alışveriş Merkezleri, Büyük Mağazalar ve Zincir Mağazalar Kanun Tasarısı"nı değerlendiren çelikus, tasarının kendi içinde çelişkili olduğunu belirterek, “Tasarı kesinlikle esnaf ve sanatkarları korumuyor, ancak genel gerekçede esnaf ve sanatkarların korunacağı belirtiliyor. Büyük mağazalara mesai sınırlandırması söz konusu değil. Ayrıca esnaf ve sanatkarlar açısından değil, şehir trafiğinin tıkanmasına sebep olan bu merkezlerin şehir dışına taşınmaları da kaldırılmış, hafta sonu tatili yok… Şimdi tek taraflı hazırlanan tasarıda bizler yani esnaf ve sanatkarlar yok. Dağ fare doğurdu" şeklinde konuştu.

ESNAF KöPEKBALIKLARINA TESLİM EDİLİYOR
Yasanın 70 milyonun yasası olduğunu kaydeden çelikus, Walmart ve Carrefour gibi büyük mağazaların Türkiye'deki 170 milyar dolarlık perakende pazarını ele geçireceğini de belirterek, büyük marketlerin çıkmaya bağladığı 1990'lardan bu yana küçük esnaf ve sanatkarın pazar payı kaybının yüzde 65 olduğunu söyledi. "Devasa köpekbalıklarına bizim esnafımızı teslim ediyorsunuz" diyen çelikus, 300 metrekare üzerinde bulunan ve Büyükşehirlerde 10, küçük şehirlerde 10 şubesi bulunan tüm mağazaların yasa kapsamına alınmasını, çalışma saatlerinin 10.00 ile 20.00 saatleri arasında olmasını ve mağazaların Pazar günleri tam gün kapalı olmasını istedi.

ESDER’İN 14 MADDELİK öNERİSİ
çelikus, ESDER’in Hipermarket Yasa Tasarısı ile ilgili önerilerini ise 14 madde halinde şöyle dile getirdi:

1. Kanun, hangi ad altında olursa olsun il, ilçe ve belde belediyeleri hudutları içinde kalan ve 300 m² üzerinde satış alanına sahip, büyük mağazaları, alışveriş merkezlerini ve zincir mağazaları kapsamalıdır.

2. Büyük mağaza ya da market açma, imar planlarında belirlenmiş yerlerde olmalı, bundan sonra meskûn alanlar dışında kurulmalıdır.

3. Satın alım bedelinin altında zararına satış yapılamayacağı hükme bağlanmalıdır.

4. Büyük mağazaların alım yaptıkları tedarikçilere yapacakları ödemeler belirli bir takvime (azami 60 gün) bağlanmalıdır. Büyük miktarlarda alım yapıldığı için istismarlar, tedarikçiyi iflas konumuna düşürecek kadar bunaltabilmektedir.

5. çalışma saatleri; sabah saat 10.00’da açılacak olan büyük mağazalar, saat 20.00’de müşteri trafiğine kapanmalıdır. Ayrıca Pazar günleri ise tam gün kapalı olmalıdır.

6. Büyük mağazaların, kendi markalarını tedarikçiye yaptırmalarında, o ürün cirosunun yüzde
20'sini geçmeme şartı getirilmelidir. Aksi halde üreticilerin markalaşma imkânı kalmayacaktır.

7. Sergi parası, raf parası, anons parası, reklam, insert vs. gibi astronomik ödemelerin tedarikçilerden talep edilmemesi sağlanmalıdır.

8. Esnaflar da KOBİ kapsamına alınmalı, böylece KOSGEB desteklerinden yararlanmaları sağlanmalıdır.

11. Perakendeye gelen yabancı sermayeye karşı temkinli olunmalıdır. Bu konuda diğer bazı ülkelerdekine benzer şekilde asgari yatırım tutarı ve istihdam miktarı gibi belirli kriterler getirilebilir.

12. Perakende sektöründe yaşanabilecek muhtemel tekelleşmelerin önüne geçilmelidir. Bu konuyla ilgili olarak Rekabet Kurulu da gerekli tedbir ve önlemleri almalıdır.

13. Toplam kullanım alanı 2500 metre kare üstünde bulunan alışveriş merkezlerinde ve büyük mağazalarda, bayanlar ve erkekler için ayrı olmak üzere, mescid, çocuk oyun alanı, kreş, bebek temizleme ve emzirme odaları, yaşlılar için dinlenme mekânları, özürlülerin ihtiyaçlarına uygun yerler gibi düzenlemelerin yapılması zorunludur.

14. Büyük mağazalar, şehir yerleşim merkezlerinde belediye kararları çerçevesinde kiralama suretiyle temin ettikleri ve/veya kendilerine ait toplam satış alanlarının toplamının en az yarısına, şehir yerleşim merkezi dışında toplam satış alanlarının tamamına tekabül edecek bir sahayı müşterilerinin ücretsiz kullanımına mahsus, açık ya da kapalı otopark olarak düzenlemek zorundadır.

(Engin Kaşdaş-habervaktim)