Başbuğ artık yok hükmünde

Bugün gazetesinin 'Başbuğ emekli' haberi gündeme bomba gibi düştü. Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ'un 68 yaşına basmasıyla birlikte görev süresinin dolduğunu duyuran haberimize sosyal güvenlik uzmanları da destek verdi. Devlet memurlarının normal şartlarda 65 yaşına kadar çalışabileceğini belirten uzmanlar, Genelkurmay Başkanları için ise 67 yaşın sınır olduğunu söyledi. Ayrıca Başbuğ'un atacağı bütün imzaların 'geçersiz' olduğuna dikkat çektiler. TSK Personel Kanunu'nun 49. Maddesi’nde genelkurmay başkanlarının 67 yaşına kadar çalışabileceğini hatırlatan Sosyal Güvenlik Uzmanı Ali Tezel şöyle konuştu:

BAŞBUĞ EMEKLİ EDİLMELİ

"67 yaş dolduktan sonra 1 gün dahi duramazlar. Yine 49. maddenin son fıkrasında, görev süreleri Ağustos'tan önce doluyorsa Ağustos'a kadar devam eder diyor ama bu 67 yaşından küçük olan Genelkurmay başkanları için geçerlidir. 67 yaşından küçük olsaydı 1 Eylül'e kadar devam edebilirdi. Ama 67 yaşını doldurduğu için devam edemez. 29 Nisan itibarıyla emekliliğe sevk edilmesi gerekiyor." Emekli Sandığı Kanunu ve TSK Hizmet Kanunu'na göre değerlendirme yapmak gerektiğini belirten Tezel şöyle devam etti: "Yaş haddini doldurduysa uzatma şansı yok. Yani sizin haberiniz doğrudur. 14 Haziran 2010’a kadar Bakanlar Kurulu'nun yeni bir Genelkurmay Başkanı ataması gerekiyor. Şu anda Başbuğ’un attığı imzalar konusunda biri dava etse kazanır. Dava etmeyen olursa bir şey olmaz. Mesela hakkında disiplin cezası verilen bir subayla ilgili kararın altında Genelkurmay Başkanı'nın imzası varsa bu kişi bu kararı iptal ettirebilir."

KARARIN İSTİSNASI YOK

Sosyal Güvenlik Uzmanı Saadettin Orhan da, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 105. maddesinde ekstra bir düzenlemeye yer verildiğini söyledi. TSK personelinin yaş haddini doldurması durumunda 40. maddede belirtilen hükmü hatırlatan Orhan, "Görev süresi 1 Eylül'den önce dolmuş ise ertesi yıl 1 Eylül'ü bekler diyor. 40. maddede orgenerallere kadar rütbeler sayılmış fakat Genelkurmay başkanları unvanına yer verilmemiş. Dolayısıyla bekleyebilme istisnası Genelkurmay başkanları için geçerli değil. Zira, Genelkurmayların durumu TSK Personel Kanunu'nda da düzenlenmiştir. Orgenerallik ayrı genelkurmay başkanları ayrı bir unvan ve rütbedir. Orgeneraller için geçerli olan bu madde genelkurmay başkanını unvan olarak kapsamıyor" dedi.

‘30 AĞUSTOS ESAS ALINIR’

Askeri Yargıtay Onursal Üyesi Ali Fahir Kayacan TSK Personel Kanun'a göre yaş haddi ne zaman dolarsa dolsun, emekliliklerin 30 Ağustos'ta yapılacağını savundu. Kayacan gerekçe olarak da aynı maddedeki 'Görevdeki kalış sürelerinin tespitinde, atanmış bulundukları yılın 30 Ağustos tarihi esas alınır' hükmünü gösterdi. Kayacan şöyle konuştu: “İlker Paşa, 29 Nisan 1943’te değil de 1 Eylül 1943’te doğmuş olsaydı, 2010 Ağustos'unda bile emekli edilemezdi. Bir gün nedeniyle 2011'in Ağustos ayı beklenir ve emekliliği 1 yıl atlardı. Yaşar Büyükanıt ise 1 Eylül 1940 doğumlu. Öyle olduğundan 1 yıl fazladan genelkurmay başkanlığı yaptı. Yani 29 Ağustos doğumlu olsaydı 2007 Ağustosu'nda emekli olacaktı ancak 1 gün geç doğduğundan 2008 Ağustosunda emekli oldu. 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 49. maddesinin h bendinde bu var. Emeklilik daima 30 Ağustos'ta yapılır. 29 Ağustos'ta doğan kişi o yılın 30 Ağustos'unda emekli edilirken, 1 Eylül'de doğan kişi, 1 yıl daha görevde kalır."

İşte kamuda yaş haddi uygulaması

Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ'un görev süresiyle ilgili olarak gündeme getirdiği şok detay büyük tartışmaya neden olurken diğer kamu görevlilerinin yaş hadlerindeki uygulamaları akıllara getirdi. Anayasa Mahkemesi Başkanları'ndan Tülay Tuğcu, 2005 yılında Anayasa Mahkemesi'ne seçildi. Tuğcu, Anayasa'ya göre 4 yıl olan Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevini 12 Haziran 1942 doğumlu Tuğcu yaş haddinden bu süreyi tamamlayamayarak 12 Haziran 2007 yılında emekliye ayrıldı. Danıştay Başkanı Sumru Çörtoğlu'da yaş haddi nedeniyle 4 yıllığına seçildiği Danıştay Başkanlığı görevini ancak 2 yıl sürdürebildi. 13 Mayıs 1943 doğumlu Çörtoğlu, 2006'da seçildiği Başkanlık görevini 13 Mayıs 2008 tarihine kadar yapabildi. Sabih Kanadoğlu'da yaş haddi nedeniyle 4 yıllık Başsavcılık görevini ancak iki yıl yapabildi. 20 Mayıs 1938'de doğan Kanadoğlu, 20 Mayıs 2003'de yaş haddinden emekliye ayrıldı. MİT Müsteşarı Emre Taner de 67 yaşını doldurduğu gerekçesiyle emekliye ayrılması gerekirken Bakanlar Kurulu Kararı'yla iki kez süresi uzatıldı.

‘30 AĞUSTOS ESAS ALINIR’

Askeri Yargıtay Onursal Üyesi Ali Fahir Kayacan TSK Personel Kanun'a göre yaş haddi ne zaman dolarsa dolsun, emekliliklerin 30 Ağustos'ta yapılacağını savundu. Kayacan gerekçe olarak da aynı maddedeki 'Görevdeki kalış sürelerinin tespitinde, atanmış bulundukları yılın 30 Ağustos tarihi esas alınır' hükmünü gösterdi. Kayacan şöyle konuştu: “İlker Paşa, 29 Nisan 1943’te değil de 1 Eylül 1943’te doğmuş olsaydı, 2010 Ağustos'unda bile emekli edilemezdi. Bir gün nedeniyle 2011'in Ağustos ayı beklenir ve emekliliği 1 yıl atlardı. Yaşar Büyükanıt ise 1 Eylül 1940 doğumlu. Öyle olduğundan 1 yıl fazladan genelkurmay başkanlığı yaptı. Yani 29 Ağustos doğumlu olsaydı 2007 Ağustosu'nda emekli olacaktı ancak 1 gün geç doğduğundan 2008 Ağustosunda emekli oldu. 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 49. maddesinin h bendinde bu var. Emeklilik daima 30 Ağustos'ta yapılır. 29 Ağustos'ta doğan kişi o yılın 30 Ağustos'unda emekli edilirken, 1 Eylül'de doğan kişi, 1 yıl daha görevde kalır."

HUKUKi OLARAK GÖREVi BiTTi!

5434 sayılı kanunun hükümleri gereğince Başbuğ'un emekliye sevk edilmesi gerekiyor. TSK Personel Kanunu'nda da Genelkurmay başkanları ile ilgili hükümde yaş haddi 67 olarak düzenleniyor. Fakat yaş haddi 1 Eylül veya 30 Ağustos'tan önce dolarsa ertesi yıla kadar bekleyecek diye bir hüküm yok. Bir makamda bulunan kişinin görevi hukuki olarak belirli bir tarih itibarıyla sonlanmış addediliyorsa yaptığı işlemlerin hukuki geçerliliği yoktur.

Bugün Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Erhan Başyurt'ta bugün aynı konuyu köşesine taşıdı ve çarpıcı iddialarda bulundu.

Başyurt'un yazısı şöyle:

"4 ay önce emekli olsa ne olur?

"Başbuğ Emekli" haberimiz çok ses getirdi.

Günün en çok konuşulan konusu oldu.

Kaos çıkmasından endişe eden ya da teamüllere öncelik veren isimler, "Hayır, görev süresi 1 Eylül'de biter" diyor.

Yasal süreci değerlendirenler ve işin uzmanları ise "Evet, 29 Nisan 2010 gecesi görevi bitti. Başbuğ artık emekli" diyor.

Müthiş ayrıntıyı okurlarımızla buluşturan Haber Müdürümüz Güngör Ergün'ü kutluyorum.

Haberin önemi; Başbuğ'un emekli olup olmadığından çok, Orgeneral Başbuğ'un şu andan itibaren atacağı tüm imzalar ve aldığı kararlar "yok" hükmünde olmasında saklı.

İleride hepsi dava konusu olabilir.

Yasada boşluk bulunmadığı için ve teamüller de yasanın üzerinde olmadığı için dava açan kazanır.

Türkiye kaosu işte o zaman yaşar.

Başbuğ'un 1 Eylül tarihinde emekli olması zaten bekleniyordu.

Bunun dört ay önce olması neyi değiştirir?

Jandarma Genel Komutanlığı, atama ve tayinlerin önemli kısmını bu yıl ağustos öncesi gerçekleştirmedi mi? Ne değişti?

Genelkurmay Başkanı'nın da görev değişikliğinin erken olmasıyla kaos çıkmaz.

Ancak "yok" hükmünde kararlar, mahkemelerden birer birer dönerse o zaman büyük kaos olur.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Ali Tezel konuyu şöyle değerlendiriyor:

"29 Nisan 1943 doğumlu olan Genelkurmay Başkanı Org. İlker Başbuğ'un görev süresi 29.04.2010 günü tamamlanmıştır.

Org. Başbuğ eğer 67 yaşından küçük olsaydı, 1 Eylül'e kadar göreve devam edebilirdi.

Yeni Genelkurmay Başkanı'nın atanması için son gün ise 14.06.2010 günüdür.

Bakanlar Kurulu bu tarihe kadar yeni bir Genelkurmay Başkanı seçmelidir."

Konu biraz teknik olduğu için kafalar karışıyor.

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 40'ıncı maddesi, "gedikli çavuştan mareşale kadar" tüm subay ve askeri memurların emeklilik yaşlarını belirliyor.

Buna göre orgeneral ve amirallerin emeklilik yaş haddi 65.

5434 sayılı kanunun 105'inci maddesi de, 40'ıncı maddede yaş haddi sıralanan askeri personelin emeklilik işlemlerinin, yaşın dolduğu gün değil 1 Eylül itibarıyla işleme konulacağını belirtiyor.

Yani istisna getiriyor.

Kuvvet Komutanları'nın emeklilik yaşlarını belirleyen ayrı bir hüküm bulunmadığı için emeklilik işlemleri buna göre yapılıyor.

Mesela, 29 Nisan 1943 doğumlu Orgeneral İlker Başbuğ Genelkurmay Başkanı olarak atanmamış olsaydı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'ndan 65 yaş haddi nedeniyle emekli olacaktı.

Emeklilik tarihi de 29 Nisan 2008 değil, 1 Eylül 2008 olacaktı. Zira Kuvvet Komutanı olarak 105'inci maddedeki istisna hakkından yararlanacaktı.

Ancak Genelkurmay Başkanı'nın emeklilik yaş haddi, "1 Eylül'de emeklilik" istisnası kazandıran 40'ıncı maddede yer almıyor.

Genelkurmay Başkanı'nın emeklilik yaş haddi, TSK Personel Kanunu'nun 49/h fıkrasında 67 olarak belirleniyor.

Yani orgeneral olarak 65 olan sınır, iki yıl yukarı çekiliyor.

Böylece 40'ıncı madde kapsamındaki orgeneraller için yaş sınırı kapsamından çıkarılıyor.

"1 Eylül" istisnası da yasal olarak ortadan kalkıyor.

Yaşının dolduğu gün emekli olması şartı doğuyor.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Tülay Tuğcu, Danıştay Başkanı Sumru Çörtoğlu ve Yargıtay Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, bu yasal zorunluluk nedeniyle 4 yıllık görev sürelerini doldurmadan 68'e bastıkları gün emekli oldular.

Aynı yasal zorunluluk 68 yaşına basan Genelkurmay Başkanı için de geçerli.

SGK uzmanı Ali Tezel de uyarıyor; "Attığı imzalar davalık olur. Davayı açan da kazanır."

Bu kadar kritik bir makam, böyle bir boşluğu kaldırmaz.

Geçmişte bu durumun farkına varılamamış olması, teamül gibi algılanabilir mi?

Hayır.

Anayasa Mahkemesi, meşhur 367 kararıyla "pozitif hukuk karşısında teamüllere uyulamayacağını" içtihat olarak ortaya koydu.

Uzmanların değerlendirmeleri, Başbuğ'un görev süresinin yasal olarak 29 Nisan 2010 itibarıyla dolduğunu ortaya koyuyor.

Bakalım Başbuğ kararını hangi yönde verecek?

Umarım yok yere yeni bir kaos yaşamak zorunda kalmayız."