'İsrail apartheid rejimi'ni tanıyalım

MEHMET NEDİM ASLAN/LONDRA

Ben White 26 yaşında İngiliz bir gazeteci ve yazar. 2005 yılında Cambridge Üniversitesi'nden mezun olmuş. “Israeli Apartheid: A Beginner's Guide” (Yeni Başlayanlar İçin İsrail Apartheid Rejimi” kitabının yazarı. Geçtiğimiz yıl yayınlanan kitabı, Güney Afrika'daki apartheid rejimine karşı verdici mücadeleyle bilinen Başpiskopos Desmond Tutu ve Siyonizm karşıtı Yahudi profesör Ilan Pappe, Filistin kökenli Amerikalı yazar Ali Abunimah tarafından da övgü aldı.

WHITE'IN FİLİSTİN İLGİSİ NEREDEN GELİYOR?
İngiltere'deki “Filistin İçin Adil Bir Barış” ve “Amos” isimli insan hakları mücadelesi veren kampanyaların direktörlüğünü yapıyor. White, Filistin-İsrail anlaşmazlığı konusunda tanınan en genç Batılı yazar olarak biliniyor ve Ortadoğu üzerine verilen birçok konferansa konuşmacı olarak katılıyor. Filistin, İngiliz ve Latin Amerika basınında da sık sık makaleleri yayınlanan White ile Vakit Gazetesi olarak hem kitabı hem de Filistin'e olan ilgisi üzerine konuştuk.



ÜNİVERSİTEDEYKEN FİLİSTİN'E GİTTİ
White'in Filistin ilgisi nasıl başladı? “Lise'ye gelene kadar Filistin'le ilgili hiçbirşey bilmiyordum. Ailemde de konuyla ilgili pek kimse yoktu. İkinci İntifada başladığı zaman gazetelerde bu konuyla ilgili birçok haber vardı. Bu haberleri okurken daha çok ilgilenmeye başladım ve bu sefer Birinci İntifada ile ilgili okumaya başladım. Birinci İntifada'da yüzlerce Filistinli'nin öldürüldüğünü gördüm ve daha çok araştırmaya başladım” diyen White, üniversite yıllarında da Filistin yanlısı gruplara katılmış. “Cambridge'de okurken daha fazla dahil oldum. Filistin'de değildim ama hep Filistin'i konuşuyorduk. Bu konuyla ilgili olarak gönüllü gazetecilik de yaptım.” diyor.

FİLİSTİN ZİYARETİ BÜYÜK BİR ETKİ BIRAKTI
White henüz üniversitede öğrenciyken 2003 yılında ilk kez Filistin'e gidiyor. “Bu ziyaretin benim üzerinde büyük bir etkisi oldu. Şimdiye kadar hep gazetelerde, kitaplarda okuduklarımı bu sefer canlı bir şekilde yaşadım” diyen White, 7 kez gittiği Filistin topraklarında hep aynı şeyi gördüğünü söylüyor: “İnsanların kendi ülkelerinde nasıl güçsüz olduğunu, nasıl aşağılandığını görüyorsunuz. “Normalde insanlar daha iyi bir kariyer daha iyi bir iş için çabalar, eğitim görür. Ama Filistin'de insanlar hergün aşağılanıyor ve buna karşılık hiçbirşey yapamıyorlar. Bunu gördüğüm zaman, Filistin meselesini daha iyi anladım.”



İSRAİL REJİMİYLE İLGİLİ KİTAP YAZDI
White geçtiğimiz yıl İsrail'in Filistinlilere yönelik politikasını Güney Afrika'daki ırkçı apartheid rejimiyle paralellikler kurduğu bir kitap yazdı. “Yeni Başlayanlar İçin İsrail Apartheidi” adı verilen kitapta, Filistinlilerin günlük yaşamlarında nasıl ayrımcılığa ve baskıya maruz kaldığını anlatan White, İsrail'deki apartheid politikasının kendine özgü bir durum olduğunu, kimi durumlarda Güney Afrika'daki rejimden ayrılırken, kimi durumlarda da benzeştiğini söylüyor:

GÜNEY AFRİKA VE İSRAİL ARASINDAKİ FARKLAR
“Güney Afrika'daki beyaz azınlık, ekonominin yürümüsi, işlerin yapılması için siyah çoğunluğa ihtiyaç duyuyordu. Yani bu insanları ülkeden atamazlardı zaten böyle bir şey de istemiyorlardı. Çünkü siyahlara ihtiyaçları vardı. İsrail ise, bir yandan tüm iktidar mekanizmalarını kontrol ederken, öte yandan hiçbir Filistinli'nin o topraklarda yaşamasını istemiyor. Bunun için, evlerine ve topraklarına el koyuyor, Yahudi yerleşim birimleri açıyor ya da Gazze örneğinde olduğu gibi büyük bir hapishaneye dönüştürüyor. Filistinlilerin tarihi ve kültürel yapısı yok edilmek isteniyor. Bu şekliyle İsrail'deki apartheid rejiminin birçok yönüyle Güney Afrika'dakinin ötesine geçtiği söylenebilir.”

İSRAİL'İN NAZİLERLE BİR DERDİ YOK
White, İsrail'in Güney Afrika'daki apartheid rejimiyle olan sıkı dostluğu ve 1975'teki 'nükleer silah (dönemin Savunma Bakanı Şimon Peres ve Güney Afrikalı meslektaşı Pieter William Botha) anlaşması'na da atıfta bulunarak, İsrail ve Güney Afrika'daki eski rejimin ideolojik olarak da benzeştiğini, Güney Afrika'daki rejimin Nazi yanlısı olmasının bu durum için bir engel olmadığını belirtiyor: “İsrail'in, kendi işine yaradığı sürece anti-Semitizm'le ya da Yahudi karşıtlarıyla hiçbir sorunu yok. İsrail'in Yahudi bir devleti olması ve Güney Afrika'daki apartheid rejiminin Nazi sempatizanlarından oluşması şaşılacak bir durum değil.”

ŞİMON PERES'İN DİĞERLERİNDEN HİÇBİR FARKI YOK
White'a, “Nobel Barış Ödülü” sahibi Şimon Peres'in, Güney Afrika'daki Nazi sempatizanlarıyla nasıl dost olabileceğini de soruyoruz: “Nobel Barış Ödülü bir kriter değil. Mesela bu ödülü Henry Kissinger da aldı. Şimon Peres dışarıda kendisini 'güvercin' olarak tanıtıyor ancak Peres'in temelde aşırı ve sertlik yanlısı olarak bilinen Netanyahu'dan hiçbir farkı yok. Peres'e de soracak olursanız, Kudüs İsrail'in başkentidir ve Filistin toprakları Yahudilere aittir diyecektir. Ancak İsrail'de bazıları, 'Kendi güvenliğimiz için anlaşma yapmalıyız. Bunun için biraz topraktan feragat edebiliriz' diyor. Peres de onlardan biri. Bunun dışında Peres'in İsrail'in diğer liderlerinden hiçbir farkı yok.”

İNGİLTERE, PRATİKTE İSRAİL YANLISI
Peki ya İngiltere'nin bölge politikasını nasıl değerlendiriyor? “İngiliz politikasında teori ve pratikte bir farklılık var. Kağıt üzerinde İngiltere, İsrail'in işgal altındaki topraklardan çekilmesini ve Doğu Kudüs'ün Filistinlilere ait olduğunu söylüyor. Ancak pratiğe gelindiği zaman İsrail ile ilişkiler daha sıcak bir şekilde devam ediyor. İsrail'e karşı bir ambargo uygulamıyor. Bu anlamda İngiliz hükümeti halkıyla çelişiyor. Ama şimdi Avrupa'da güçlenen bir sivil toplum hareketi var ve bu hareket hükümetlerin de politikasını değiştirecektir.”

FİLİSTİNLİ GRUPLAR TEK OYUNCU GİBİ HAREKET ETMELİ
White, 2006 yılında da Gazze Şeridi'nde bulunmuş. “Seçimlerin yapıldığı yıl Gazze'deydim.Her taraf yıkım içindeydi. Geçtiğimiz yılki saldırıdan sonra daha da kötü duruma geldi” diyen White, Filistinlilerin birlik olarak hareket etmemeleri halinde çok fazla birşey başaramayacağını söylüyor: “2006 seçimleri artık geride kaldı. Aradan 4 yıl geçti. Evet HAMAS'a bir şans tanınmadı. Bugünkü Filistin Başbakanı Salam Fayad'ın yüzde 2'lik bir desteği bile yok. Ancak artık Filistinlilerin birlik olması lazım. HAMAS ve diğer grupların tek bir oyuncu gibi hareket etmesi gerekir ki, Filistin konusunda ilerleme sağlanabilsin.”

İSRAİL'DEKİ ARAPLAR BARIŞ GÖRÜŞMELERİNDE YOK
White, Filistin-İsrail konusundaki tartışmaların sadece İsrail dışındaki Filistinlilere yoğunlaştığını ancak İsrail içinde yaşayan ve nüfusun yüzde 20'sini oluşturan Filistinli Arapları kimsenin bilmediğini de söylüyor: “Bu insanlar hala vatandaş değil. Ekonomik, sosyal ve siyasi birçok alanda ayrımcılığa uğruyor. İsrail onlara şüpheyle bakıyor. Bu Filistinliler şimdi yavaş yavaş adaletsizliğe karşı ayağa kalkıyor. İsrail bunun farkına vardı ve hiçbir şiddet olayına karışmadığı halde İttijah isimli sivil toplum örgütü yöneticisi Amer Makhul'u tutukladı. İsrail'de hukuk ve yasalar Filistinlilerin aleyhine işletiliyor.”

SİYONİST REJİM DE GÜNEY AFRİKA'DAKİ GİBİ SON BULACAK
Filistin topraklarındaki İsrail zulmüne dikkat çekmek için gelişen sivil toplum hareketinin her dinden ve ırktan insanlardan oluştuğunu kaydeden White, aynı zamanda İngiltere'deki Filistin İçin Adalet Kampanyası'nın da direktörlüğünü yapıyor. White kampanyayla ilgili şunları söylüyor: “İsrail'in işgal ve ayrımcılık politikasına dikkat çekmek için bu ülkeye destek veren şirketler, marketler deşifre ediliyor. Siyonistler şimdi bu gücü gördü ve karşı harekete geçtiler. Kendilerine tehdit olarak görüyorlar. Evet gerçekten de tehdit, çünkü ırkçı ve apartheid rejimini tehdit ediyor. Ancak bu tehdit başarılı olacak ve Güney Afrika'daki apartheid rejimi nasıl son bulduysa İsrail'deki de son bulacak.”



VAKİT