Türkiye, kardeş kavgası için devrede

Türk vatandaşlarının tahliyesi için dün Bişkek'e uçak yollayan Ankara, ülkede istikrara katkıda bulunmak üzere çalışma yapacak olan bir heyeti de Kırgızistan'a gönderiyor. Bugün yola çıkacak heyette güvenlik, istihbarat, diplomatik ve ekonomi alanlarındaki çeşitli kurumlardan temsilciler yer alacak.

Kırgızistan'da, 4 gün önce Kırgızlar ile Özbekler arasında patlak veren etnik çatışmanın boyutu giderek artıyor. Ülkenin güneyindeki Oş ve Celalabad kentlerindeki çatışmalar sebebiyle 100 bine yakın Özbek sınırı geçerek Özbekistan'a sığınırken, kardeş kavgasında ölü sayısı 124'e, yaralı sayısı da bin 600'e ulaştı. Hastanelerde acil kan ve tıbbi malzeme ihtiyacı olduğu belirtilirken, marketlerin kapalı olması nedeni ile bölgede gıda sorunu yaşanıyor. Özbekistan'ın Andican vilayetinin Kırgızistan sınırında bulunan Hocabad, Calakuduk, Korgantepe, Bulakbaşı, Hanabad, Pahtabad ve Marhamat ilçelerinde oluşturulan 50'den fazla kampta Özbeklere battaniye ve sıcak yemek verilmeye çalışılıyor. Ancak Özbek hükümeti, başka mülteci kabul edecek durumda olmadığını açıklayarak sınırı kapattı. Şiddet olaylarından kaçan binlerce mülteci için uluslararası yardım çağrısı yaptı. Yaklaşık 15 bin kişinin sınırda beklediği ifade ediliyor.

Tam bir kaosun yaşandığı güney Kırgızistan'da geçici hükümet kontrolü kaybetmiş durumda. Görgü tanıkları, Oş kenti sokaklarında cesetler bulunduğunu, can güvenliği olmadığı için kimsenin dışarıya çıkamadığını ve cesetlerin toplanamadığını belirtiyor. Şehirde araç ve evler yanmaya devam ediyor. Kentte dün sabah silahlı bir grubun 1.500 kadar Ahıska Türkü'nü rehin aldığı; ancak daha sonra, "Türklere dokunmayacağız" diyerek bu kişileri serbest bıraktıkları kaydedildi. Oş'ta görev yapan basın mensupları ile bazı yabancı misyon ve kurum temsilcilerinin de bölgeden tahliye edilerek başkent Bişkek'e geçtiği gelen bilgiler arasında. Kırgızistan'daki Özbeklerin lideri Cellahiddin Celiladdinov, şimdiye dek 200'den fazla Özbek'i defnettiklerini söyledi. Bölgede polis elbisesi giymiş maskeli grupların halkı kışkırttığı öne sürülüyor.

Geçici Hükümet Başkanı Roza Otunbayeva'nın Rusya'dan barış gücü talebine Moskova olumsuz cevap verirken, Avrupa'dan insani yardım ihtiyaçlarının belirlenmesi için sadece bir heyet gönderilmesine karar verilmesi, uluslararası toplumun olaya müdahalede çok yetersiz kaldığı eleştirilerine neden oluyor. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon da özel temsilcisini bölgeye gönderme kararı aldı. Avrasya'da Rusya'nın öncülüğünde faaliyet gösteren Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) dün Moskova'da bir toplantı yaptı. Toplantı sonrası yapılan açıklamada, Kırgızistan'a helikopter, araç ve diğer malzemeler gönderebileceği bildirildi. Ancak bu ülkeye, örgüte bağlı barış güçlerinin gönderilmesine ilişkin taleplere ise olumlu cevap verilmedi. 5,5 milyonluk Kırgızistan'ın yaklaşık yüzde 14'ünü Özbek etnik topluluk oluşturuyor. Fergana bölgesinde yer alan Oş ve Celalabad kentlerinde ise Özbek ve Kırgız nüfuslar eşit durumda. 1990'da bölgede gerçekleşen etnik çatışmalarda binden fazla kişi ölmüştü.

CİHAN