15 yıldır dinmeyen acı

Srebrenitsa'da bulunan toplu mezardaki 775 kişi bugün son yolculuklarına 15 yıl gecikmeyle uğurlanıyor. Srebrenitsa şehitliğinde bir de ilk yaşanacak, mezarlığa ilk kez bir Hıristiyan toprağa verilecek.

11 Temmuz 1995'te resmi rakamlara göre 8 bin 300 Boşnak Srebrenitsa'da öldürüldü. Bosna Sırp ordusu kadın çocuk yaşlı genç demeden binlerce insanı katletti. 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'da gerçekleştirilmiş en büyük toplu insan kıyımı, Avrupa'da hukuksal olarak belgelenen ilk soykırım oldu. Ancak soykırımı yapan Miladiç hala yakalanamadı. 

15 yıl önce Sırp askerleri Srebrenitsa'da silahsız Boşnaklara saldırdı. Birleşmiş Milletler barış gücü tarafından korumak gerekçesiyle silahları toplanan binlerce Müslüman Boşnak, bulundukları her yerde, yolda, dağda, evlerinde, caddelerde katledildi. Cesetlerin kimlikleri tespit edilmesin diye cesetler parçalandı ve 64 ayrı toplu mezara gömüldü.

Srebrenitsa'da bulunan bir toplu mezarda 775 Boşnak'ın kemikleri bulundu. Bulunan kemikler kamyonlara yüklenip taşındı ve 15 yıl sonra ortaya çıkan kemiklerin DNA testiyle kimlere ait olduğu tespit edildi.

Şimdi Bosna'da veda zamanı... Binlerce yakınını, annesini, babasını, karısını, çocuğunu 15 yıl önce kaybeden Boşnaklar, sevdiklerine 15 yıl gecikmeyle veda edecekler ve son kez hoşçakal diyecekler. Bu hüzünlü törene yaklaşık 50 bin kişi katılacak. Sırbistan, Hırvatistan, Karadağ, Slovenya, Bosna Hersek cumhurbaşkanları, Makedonya Başbakanı ve Türkiye adına da Başbakan Tayyip Erdoğan törende hazır bulunacak.

ERDOĞAN DA KONUŞMA YAPACAK
Türk ve Boşnak liderler katliamın yapıldığı yerde 15 yıl önceyi hatırlayacak, bunun bir daha sonsuza dek yaşanmaması için mesajlar verecek. Başbakan Erdoğan da törende bir konuşma yapacak.

15 yıl önce katledilen binlerce insanın sadece 775'i için öğle ezanının ardından cenaze namazı toplu olarak kılınacak. Yasin suresi okunacak. Srebrenitsa'da yaşamını yitirenlerin ardından Srebrenitsa Cehennemi orataryosu seslendilerek kent mezarlığı oratoryo ve dualarla yankılanacak.

775 kişinin tabutları musalla taşına konulacak, tabutlardaki kişilerin yakınları o anı bir kez daha yaşayacak. Sadece kemiklerin konulduğu tabutlar 15 yıl sonra yeniden toprağa verilecek ama bu kez toplu bir mezara değil, isimlerinin üzerlerinde yazıldığı bir mezar taşının altında yatacaklar.

SREBRENİTSA ŞEHİTLİĞİNDE BİR İLK
Katolik bir papazın cenazede dua okumasının nedeni ise dikkat çekici. Boşnaklarla birlikte savaşan Rafael isimli bir Hırvat da katliama kurban gitmiştİ ve şimdi o da birlikte savaştığı Boşnak dostlarıyla birlikte defnedilecek. Böylelikle Srebrenitsa şehitliğinde bir ilk yaşanacak, mezarlığa ilk kez bir Hıristiyan toprağa verilecek.

Bu cenaze Balkanlarda yeni bir dönemi de başlatıyor aynı zamanda. İlk kez Boşnak, Sırp ve Hırvat liderler bir araya gelecek.

Srebrenitsa mezarlığında 3 bin 499 mezar var. 775 kişinin mezarlığa yerleşmesiyle birlikte bu sayı 4 bin 274'e çıkacak. Bu rakam gösteriyor ki Srebrenitsa'da 11 Temmuz'da katledilenlerin belki de yarısının kemikleri bulundu ve mezarlığa defnedildi. 4 bin Boşnak'ın ise kemiklerine bile ulaşılamadı, toplu mezarda yatıyorlar.

ARTIK VEDA EDEBİLİYORLAR
Yürek burkan ise 775 kişinin ailesinin acı mutluluğu... Sevdiklerinin kemiklerinin bile bulunması onları mutlu ediyorlar, çünkü artık veda edebiliyorlar. Katliama kurban giden 4 bin Boşnak'tan ise hala haber yok, hala bulunamadılar. Ailelerin 15 yıldır süren bekleyişi devam edecek. Onları bekleyecek aileleri kalmışsa tek bir umutları var. Belki bir gün, sevdiklerinin kemikleri bulunur ve onlara veda edebiliriz. NTV