Rusya tarihinin en büyük yangını

Görüş mesafesi 100 metreye kadar düştüğü için tüm uçuşlar iptal edildi. Meteoroloji Müdürlüğü ise dumanların yeryüzünden 15 bin metre yükselerek stratosfere ulaştığını duyurdu. Uzmanlar, sera etkisi oluşturan bu "kalkan" yüzünden hiçbir alçak basınç cephesinin Moskova üzerine ulaşamayacağını, bu yüzden kentteki duman ve aşırı sıcakların en az beş gün boyunca süreceğini belirtiyor.

Nükleer tesis kurtuldu ama

Hangarların yanmasına seyirci kaldıkları gerekçesiyle kovulan Rus komutanlar ise "İtfaiye, yakınlardaki zenginlerin daçalarını söndürmeye gitmişti" diyerek kendilerini savundular. Şimdi en büyük endişe "Çernobil hortlar mı" sorusu... Rusya Acil Durumlar Bakanı Sergey Şoygu, dün Moskova'da düzenlediği bilgilendirme toplantısında şunları söyledi:

"Moskova'ya 400 km mesafedeki Sarov nükleer tesisine yaklaşan yangını durdurduk. Fakat asıl felaket, yangının batıdaki kırsal bölgelere yayılması durumunda yaşanabilir. Ukrayna sınırına yakın Bryansk'daki binlerce hektar alanda, 1986'daki Çernobil nükleer santrali faciasından kalan aşırı derecede radyoaktif madde birikimi var. Yangın buralara yayılırsa, Çernobil küllerinden doğar. Duman ve külle birlikte gökyüzüne yükselen radyoaktif maddenin nereye yol alacağını şimdiden tahmin edemiyoruz. Geçen hafta orada iki yangını söndürdük, fakat durum kritik. Gözlem noktaları kurduk. Dua etmekten başka yapacak bir şey kalmadı."

Torf kömürü yakıyor

Rusya'daki yangınların kaynağı, aşırı sıcaklar yüzünden kendiliğinden alev alan kurutulmuş bataklıklardaki "torf" (bataklık kömürü). Yerin 50 metre derinine kadar inen, tamamen çürümemiş organik madde tabakası torf, nem oranı belirli bir derecenin altına düştüğü zaman çürüme reaksiyonu devam ettiği için iç ısısı 600 dereceyi bularak içten içe yanmaya başlıyor. Bu bataklıklar, 60'lı yıllarda tarım yapma amacıyla kurutulmuştu. Toprağın tarım yapılmayacak kadar asitli olduğu sonradan anlaşılmıştı. Başbakanı Vladimir Putin, yangınları önlemek üzere bataklıkların yeniden su altında bırakılmasının 1 milyar dolar yatırım ve birkaç yıl zaman gerektireceğini söyledi.

Buğday krizi kapıda

Rusya'da yangınları tetikleyen aşırı sıcaklar, 2008'de dünya çapında şiddet olaylarına neden olan küresel gıda krizinin bir benzerini yeniden tetikleyebilir. Tahıl fiyatları son iki yılın zirvesine çıkarken, dünyanın en büyük üçüncü buğday ihracatçısı olan Rusya başta olmak üzere birçok ülkeden kötü haberler geldi:

* Ekilebilir alanlarının yüzde 20'sini kaybeden Moskova, buğday ihracatına yıl sonuna kadar yasak getirdi. Başbakan Vladimir Putin, "Dünya tahıl stoklarının durumundan endişeliyim. İç fiyatların yükselmesine izin veremeyiz" dedi.

* Moskova, BDT ülkelerinden de aynı yönde adım atmasını istedi.

* AB, Kazakistan ve Ukrayna da kuraklıkla mücadele ediliyor. Rekor oranda düşük rekolte bekleniyor.

* Fiyatlar bir ayda yüzde 50 artınca, iki yıl önceki protestolarda kan dökülen Mısır, halka, "Dört ay yetecek kadar buğdayımız var" diye güvence verdi.

* Sağanak yağış ve seller, Kanada'da buğday tarlalarını vurdu. Yüzde 35 düşük rekolte bekleniyor.

* Dünya pirinç üretiminin 1/3'ünü yapan Çin son sellerle boğuşuyor. Üretimi yüzde 5-7 düşecek.

* Tek umut, ABD ve Avustralya'da bereketli bir hasat olacağı beklentisi. Aksi halde dünyayı yeni bir gıda krizi bekliyor.