Çin'le stratejik ilişki derinleşiyor

Çin'in Guangzhou kentinde açılacak Türk konsolosluğunu yenileri takip edecek. İki ülke havayolları uçuş noktası ve sefer sayısını artıracak, 2011 Türkiye'de 'Çin Yılı', 2012 ise 'Çin'de Türk Yılı' olarak kutlanacak. Başbakan Erdoğan'ın yaz aylarındaki Çin ziyaretinde 'stratejik işbirliği' kurumsal hale getirilecek.

Türkiye-Çin ilişkileri tüm dünyanın dikkatini çekecek şekilde gelişirken iki ülke de işbirliğini stratejik boyuta taşımaya kararlı. Ankara bu doğrultuda Çin'de yeni bir başkonsolosluk açıyor. Çin'in Guangzhou kentindeki temsilcilik kısa sürede hizmete girecek, önümüzdeki dönemde yeni konsoloslukların açılması da planlanıyor. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde Türk sanayi bölgesi kurulması için çalışmalar hızlandırılacak; iki ülke havayolları karşılıklı uçuş noktası ve sefer sayısını artıracak. 2011 Türkiye'de 'Çin Yılı' ilan edilecek; 2012 ise 'Çin'de Türk Yılı' olarak kutlanacak. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yaz aylarındaki Çin ziyaretinde 'stratejik işbirliği' kurumsal hale getirilecek. Çin Devlet Başkanı Hu Jintao'nun da iki ülke ilişkilerinin 40. yıldönümü vesilesiyle Ankara'ya gelmesi bekleniyor. Böylece uzun zaman sonra bir Çin lideri Türkiye'yi ziyaret etmiş olacak.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu altı günlük kapsamlı Çin ziyaretinin son gününde dün başkent Pekin'de Dışişleri Bakanı Yang Jiechi ile görüştü. İki bakan da iki ülke arasındaki ilişkilerin her alanda geliştirilmesi konusunda mutabık kaldı. Temasları hakkında bilgi veren Bakan Davutoğlu, gelişen ilişkileri örnekleriyle ortaya koydu. Davutoğlu'nun anlattığına göre, Türkiye, Çin'deki temsilcilik sayısını artırmaya kararlı. Pekin Büyükelçiliği, Şanghay ve Hong Kong başkonsolosluklarının ardından dördüncü temsilcilik Guangzhou'da açılacak. Çin'i bir kıta olarak gören Ankara, "mümkün olan en fazla sayıda temsilcilik kurmayı" planlıyor. Davutoğlu'nun temaslarından Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin merkezi Urumçi'de de bir başkonsolosluk açılması gündeme gelmedi; ancak kaynaklar "zamanla ülkenin her tarafında" diyerek Türkiye'nin ilerleyen dönemde bunu hayata geçirebileceğinin sinyallerini verdi.

İşbirliğinin gelişmesi için ikinci önemli ayak ise karşılıklı ziyaretlerin artırılması. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, geçtiğimiz sene 14 yıl sonra Çin'i ziyaret eden Türk cumhurbaşkanı olmuştu. Ekim ayında Ankara'ya gelen Çin Başbakanı Wen Ciabao ise 8 yıl sonra Türkiye'yi ziyaret eden Çin başbakanı oldu. Başbakan Erdoğan, seneye yaz aylarında Çin'e gelecek. Çin lideri Hu da Türkiye'ye davet edildi. Seneye iki ülke ilişkilerinin 40. senesi kutlanacağından ve Türkiye'de 'Çin Yılı' ilan edileceğinden Türk tarafı Hu'nun 2011'de gelmesini arzu ediyor. Son bir haftada ise üç Türk bakan Çin'i ziyaret etti. Başbakan Erdoğan'ın ziyaretinde Çin ile stratejik işbirliğinin kurumsal altyapısı oluşturulacak. Çin ile kurulacak mekanizma komşu ülkelerle kurulan "ortak kabine toplantısı" formatından farklı olacak; ancak özü aynı hedefi taşıyor. Dünyada son dönemde köklü değişiklikler olduğu için Davutoğlu, gelişen ilişkileri "tarihin normalleşmesi" olarak nitelendiriyor. Her fırsatta Çin'i "küresel ölçekte bir güç olarak" tanımlayan Bakan Davutoğlu özellikle uluslararası meselelerde iki ülkenin görüşlerinin örtüştüğüne ve ortak çalışma alanının fazlalığına dikkat çekiyor.

Ulaşım imkânlarının geliştirilmesi de öncelikli planlar arasında. İki ülkenin havayolları karşılıklı sefer sayısını ve uçuş noktasını artıracak. Bakan Davutoğlu, THY'nin Urumçi'ye de uçup uçmayacağı konusundaki soruya doğrudan cevap vermedi. "Halkları yakınlaştırmaya kararlıyız." diyen Bakan birçok şehre seferlerin artırılmasını istediklerini belirterek Urumçi'ye dolaylı ışık yaktı. Davutoğlu, Türkiye'nin tarihi bağları bulunan ve Uygur soydaşlarının yaşadığı Sincan bölgesinin iki ülke arasında bir dostluk köprüsü oluşturduğu konusunda Çin ile mutabakata vardıklarını söyledi.

DIŞ POLİTİKA ASYA KİLİMİ GİBİ

Davutoğlu, Pekin-İstanbul arasında tren sefer bağlantılarının kurularak tarihî İpek Yolu'nun "demiryolu ağına" dönüştürüleceğini de kaydetti. İki ülke arasındaki ticaret dengesizliğinin giderilmesi için Çin'den alım heyeti Ankara'yı ziyaret edecek; daha çok Çinli turistin Türkiye'ye gelmesi için de görüşmeler yapılacak. Türk Lirası ile yuan üzerinden ticaret yapılabilmesi de görüşmelerde gözden geçirildi. Ahmet Davutoğlu özellikle İran'ın nükleer meselesini Çinli muhataplarıyla detaylı şekilde ele aldıklarını söyledi. Bakan, Ortadoğu'da istikrardan en fazla istifade edecek iki ülkenin Türkiye ve Çin olduğunu vurguladı.

Bakan Davutoğlu, Çin ile gelişen ilişkilerin başka bir ilişkiye alternatif olmadığını tekrarladı. Bakan, Çin ile artan münasebeti Türk dış politikasının genel stratejisi içinde değerlendirilmesini istedi. Türk dış politikasını Asya kilimine benzeten Davutoğlu, "Her desen, her renk bir ahenktir." dedi. Bakan "Soğuk Savaş sonrası olağanüstü durumdan çıkarak bir anlamda Türkiye-Çin işbirliği paradigması doğuyor." diye ekledi. Çin'de 307 Türk öğrenci bulunduğu bilgisini veren Bakan, Türk kültürünün tanıtılmasına hız vermek için Yunus Emre Vakfı'nın bu ülkede bir şube açacağını bildirdi.


İsrail haberleri iyi niyetli değil

İsrail basınında Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nde Tel Aviv yönetiminin tehdit olarak gösterildiği yönünde çıkan haberler ve bir İsrailli bakanın vatandaşlarına "Türkiye'ye gitmeyin" şeklinde çağrıda bulunması Davutoğlu'na soruldu. Bakan, bu belgenin gizli olduğuna dikkat çekerek içeriğinin dışarıya yansımasının söz konusu olmadığını vurguladı. İddiaları, "spekülatif ve provokasyon" olarak değerlendiren Bakan Davutoğlu, "Bu sebeple iyi niyet aramamak lazım." dedi. "Ankara, gazete haberiyle girişim başlatmaz." diyerek iddiaları ciddiye almayan Bakan, sürekli bu ülkeyle karşı karşıya gelmenin anlamsızlığına işaret etti. Davutoğlu, terörle mücadele konusunda ise Avrupa'dan ayrımsız tam destek beklediklerini dile getirdi.