Suriye ve Lübnan safları sıklaştırıyor

Suriye ile İsrail arasında yakın bir gelecekte olabilecek savaş ve savaşın sonuçları üzerinde tahminler yapılıyor. İsrail - Suriye arasındaki savaş olasılığı ve sonuçları üzerinde fikir beyan etmek için olası bir çatışmanın bölgedeki dengeleri nasıl değiştireceğini değerlendirmek gerekiyor. Olası bir çatışmanın bölgeyi içinden çıkılamaz bir duruma sürükleyeceği muhakkak. Irak, Filistin ve son olarak Lübnan'daki kaosla birlikte Ortadoğu'da meydana gelecek böyle bir facianın hangi boyutlara ulaşacağını tahmin etmek çok güç. Irak savaşı 5'inci yılını geride bırakırken yaşanan yıkım bölge insanında gerek ABD'ye gerekse İsrail'e yönelik öfkeyi çığ gibi büyüttü. Bunun yanı sıra uluslararası aktörlerin Ortadoğu coğrafyasında büyük bir rekabet içinde olduğu gözden kaçırılmaması gereken bir gerçek.

RUSYA'YLA ASKERî İŞBİRLİĞİ ARTTI
İsrail'in ABD ile olan ittifakına karşı Suriye, son dönemde başlattığı diplomatik ataklarla elini güçlendirdi. Rusya ile başta askerî olmak üzere birçok alanda işbirliğine gitti. Bölgede ABD'ye karşı nüfuzunu artırmak isteyen Rusya, Suriye ile askeri alanlarda yakın işbirliği bulunuyor. Rusya'dan hava savunma sistemi alan Şam yönetiminin bununla beraber Lazkiye ve Tartus Limanları'nı Rus gemilerine açtığı ifade ediliyor. Rus ordusunun bu limanlarda dip derinleştirmesi yaparak burada büyük bir deniz gücü konuşlandıracağı ifade ediliyor. Caydırıcılık özelliğini kaybetmek istemeyen isteyen Moskova, Washington'un Füze Savunma Sistemi'ne ise şiddetle karşı çıkıyor. İsrail'in Suriye'ye saldırması durumunda nüfuzunun yara alacağını bilen Rusya'nın olası bir çatışmaya karşı çıkarak, Suriye'yi yalnız bırakmayacağı öngörülüyor.

PEKİN, ENERJİ İçİN SURİYE'DE YATIRIM YAPIYOR
Şam yönetimi Rusya'nın yanı sıra dünyanın yükselmekte olan devi çin ile bağlarını güçlendirme yoluna gitti. Geçtiğimiz hafta çin'den gelen heyet ile Suriye arasında imzalanan anlaşmayla Der Ezzor kenti yakınında günde 100 bin varil ham petrolü arıtacak Arıtma Tesisi kurulması kararlaştırıldı. çin Komünist Partisi'nden Li Changchun, Suriye Devlet Başkanı Esad ile görüşmesinde Suriye'nin işgal edilmiş olan Golan Tepelerini alma konusundaki çabalarını desteklediklerini ifade ederek bu konuda desteklerini ortaya koydu.

İRAN'LA STRATEJİK İTTİFAK, TüRKİYE'DEN GüVENCE
Tahran yönetimi daha önce yaptığı açıklamalarda İsrail'in Suriye'ye olası bir saldırısına sessiz kalmayacağını duyurmuştu. Suriye'yi ziyaret eden İran Devlet Başkan Yardımcısı Pervez Davudi "Suriye bizim stratejik ortağımız. Suriye'ye desteğimiz devam edecek" diyerek Şam yönetimine açık destek verdi. Hamas başta olmak üzere birçok Filistinli grup ile de yakın ilişkileri bulunan Şam yönetimi, Lübnan'da Hizbullah ile büyük bir dayanışma gösteriyor. Bununla beraber Suriye sınır komşusu olan Türkiye ile ilişkilerini de her alanda geliştirdi. Siyasi ve ekonomik ilişkileri geliştiren Suriye, olası bir saldırıda birçok Arap ülkesinden çok Türkiye'ye güveniyor. Son olarak İsrail'in Türk hava sahasını kullanarak Suriye'ye düzenlediği saldırının ardından Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Şam ve Tel Aviv'i ziyaret ederek böyle bir duruma müsamaha göstermeyeceklerini bildirerek Suriye'ye güvence vermişti.

SİLAHLI GRUPLARLA YAKIN İLİŞKİLER
Suriye; Irak, Filistin, Lübnan olmak üzere birçok ülkedeki güçlerle yakın ilişkileri bulunan Şam'a olası bir İsrail saldırısında bu grupların sessiz kalmayacağına kesin gözüyle bakılıyor. 2006 yılının yaz ayında Lübnan'da Hizbullah ile giriştiği savaşta hezimete uğrayan İsrail'in Suriye'ye saldırması tüm bu grupları bir anda karşısına alması anlamına geliyor. Bunun yanı sıra İran'ın da duruma müdahil olması halinde tüm bölge ateşin içine sürüklenecek.

İSRAİL'DEN SAVAŞA KARŞI TATBİKAT
Suriye ile savaş senaryoları üzerine yoğunlaşan İsrail hükümeti birkaç gün önce, bu amaçla yerel yönetimlere "savaş planlaması" ile ilgili bir doküman dağıttı. İsrail basınındaki iddialara göre bu dokümanlarda, Suriye ile gelecekteki muhtemel bir savaşta, yerel yönetimlere, neler olabileceği konusundaki tahminlerle ilgili bilgi vermeyi amaçlanırken İsrail, Suriye'nin uzun menzilli füzelerini kullanması durumunda, toplam 3.300 zayiat verileceği tahmininde bulunuluyordu. İsrail hükümetinin tahminine göre, Suriye'nin kimyasal savaş başlıkları kullanması halinde, zayiat sayısı 16 bine çıkacak, 200 binin üzerinde kişi evsiz kalacak, 100 bin kişi ülkeyi terk etmenin yollarını arayacak. İsrail hükümeti dün de kimyasal ve biyolojik bir saldırıya karşı Suriye sınırında sivil savunma tatbikatı başlattı.

SAVAŞ VE BARIŞ
öte yandan İsrail ile Suriye arasında barış konusunda birçok kez mesaj iletildiği de medyada yer almıştı. Son olarak İsrail'in Haaretz gazetesi İsrail Başbakanı Olmert'in son bir yılda Suriye Devlet Başkanı Esad'a en az 20 barış mesajı gönderdiğini duyurmuştu. Haberde bu mesajların Başbakan Recep Tayyip Erdoğan aracılığıyla iletildiği yer almıştı. Suriyeli yetkililer ise birçok defa Golan Tepelerinin iade edilmesi ve görüşmelerin gizli yapılmaması şartıyla İsrail ile barış masasına oturacaklarını ifade etmişlerdi.

Savaş ve barış senaryolarının iç içe olduğu bu günlerde nelerin yaşanacağını ise zaman gösterecek.