Lizbon'da füze satrancı

Portekiz'in başkenti Lizbon'da, 19-20 Kasım'da yapılacak NATO Zirvesi'nde benimsenecek Stratejik Konsept için büyük oranda mutabakat sağlandı. Füze Savunma sisteminin genel ilklerinin de yer alacağı belge için tehdit tanımı yapılırken, Türkiye'nin isteğiyle ülke ismi zikredilmedi. 15 Kasım'da yapılan son Daimi Temsilciler toplantısında sistemin kapsama alanı ve komuta merkezi konusunda ilerleme sağlandı ancak nihai uzlaşmaya varılmadı. Türkiye'nin sisteme bütünüyle evet demesi komuta kontrol merkezi ve kapsama alanında sağlanacak uzlaşıya bağlı. AB-NATO işbirliği konusunda da henüz ilerleme sağlanamadı. Zirvede Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Abdullah Gül başkanlığındaki heyet temsil edecek. Gül'e, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül eşlik edecek. 

FÜZE PAZARLIĞINA DEVAM
Strateji Belgesi'nde füze savunma sisteminin genel prensipleri yer alacak. 30 kadar ülkeyi kapsayacak sistemin parçalarının, nereye konuşlandırılacağı ise Lizbon'dan sonra devam edecek. Türkiye, prensipte 'evet' dediği sistemin tüm sınırlarını kapsamasını istiyor. Sistemin dışında kalacak olan Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri için gerekli olan Patriot veya Arrow gibi ek füze tedbirleri için ise külfiyet paylaşımını şart koşuyor.

KOMUTA KİMDE OLACAK?
Füze Sistemi, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 30 kadar ülkeyi kapsam içine alacak. Türkiye, radarlara ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, bu görev için komuta kademesinde de söz istiyor. Komutanlık konusunda Türkiye'yi kaygılandıran en önemli sorun ise Kıbrıs. Doğu Akdeniz'e yerleştirilecek olan bir füze sistemine karşı, Türkiye kendisinde de kontrolün bulunmasını istiyor. Böylece aynı zamanda AB üyesi olan NATO üyelerinin 'evet' dediği sistemde mutabakat sağlanması için yetki arıyor. Strateji Belgesi'nin taslağında komuta için "ortak komuta kontrolü" ilkesi benimsendi.

İZMİR İÇİN YENİ TALEP
NATO'nun yeniden yapılanma sürecine girdiği bir dönemde tüm NATO ülkeleri üslerin kapatılmasını istemezken, Türkiye'nin önerisi İzmir'deki NATO üssünün komuta kontrol merkezlerinden biri olması. Zirve sırasında ayrıca Afganistan için bir de ek toplantı yapılacak. NATO'nun Afganistan'da hala devam eden ISAF operasyonuna destek bir bildiri ile vurgulanacak.