İlklerin şehri Rusçuk

Rusçuk 1864'te Silistre, Vidin ve Niş'in birleştirilmesiyle oluşturulan Tuna Vilayeti'nin merkezi olmuş, Mithat Paşa da vali olarak atanmıştır. Paşa Tuna Valiliği'ne getirildiğinde önce bölgenin sorunlarını gözden geçirdi ardından yapılacakları belirledi.

O dönem Slavları etkisi altına alan Panslavizm hareketine karşı önlemler aldı. Bulgar gençlerini eğitmek amacıyla eğitime önem verdi. Vilayette devlete ait bir okul bulunmuyordu.

Rusçuk'da Türk ve Bulgar gençlerinin eğitim göreceği okullar açtırdı. İlk vilayet matbaasının açılmasını sağlayarak eğitim görenlere Bulgarca ve Türkçe harflerden bastırıp dağıttı. İlk vilayet gazetesi olan Tuna Gazetesi yine burada basıldı. "Islahhane" adı altında sivil teknik okullar açıldı. Bir İngiliz şirketine ilk Osmanlı demiryolu hattı olan Ruscuk-Varna Demiryolu döşetildi. Tarımın gelişmesi ve daha çok ürün sağlanabilmesi için boş araziler tarıma açıldı ve Avrupa'dan tarım makineleri getirtildi. Ziraat Bankası'nın çekirdeğini oluşturan Memleket Sandığı yine burada kuruldu.

Köyleri ile birlikte 256 Osmanlı kültür eserinin bulunduğu Rusçuk'da bugün ayakta sadece bir cami ve kale kapısı kalmış. Çeşmeler, köprüler, han, hamam ve medrese gibi bir çok kültür ve vakıf eseri Ruslar tarafından yıkılarak yok edilmiştir.

Hazırlayan: Ahmet Çolak