Taraflar böyle diyor

Filistinli arabulucu Saib Erakat, Filistinlilerin son gelişmeleri memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Erakat, "Kapsamlı bir barışa ulaşmak istiyoruz ve bunun için de İsrail-Suriye arasındaki görüşmeleri destekliyoruz" dedi.

Öte yandan İsrail-Suriye görüşmesi, kamuoyunun Golan Tepeleri'nin Suriye'ye verilmesine pek sıcak bakmadığı İsrail'de ise farklı tepkilere de yol açtı.

İsrailli siyasi analist Efraim Inbar, Olmert'in barış görüşmelerini kendisi üzerine yoğunlaşan kamuoyu dikkatini dağıtmak için kullanıyor olabileceğini söyledi. Inbar, "Filistinlilerle görüşmelerinde başarısız oldu ve bu yüzden İsraillileri barış anlaşmasına zorlamak için Suriye ile yakınlaşıyor olabilir" şeklinde konuştu.

Partisi Kadima'dan bir milletvekili ise Olmert'e destek verdi. Kadima üyesi Yoel Hasson, Olmert'in "sadece kendinden önceki başbakanların yaptıklarının aynısını yaptığını" söyledi. Hasson, "Bir başbakan olarak barışı ve Suriye ile görüşmelerin başlamasını sağlamak için çaba göstermeli" diye konuştu. Hasson, görüşmelerde çıkacak nihai bir kararın ise İsrail'de referanduma sunulması gerektiğini kaydetti.

Suriye ve İsrail arasında gerçekleşen son görüşmelere arabulucu olarak katılmış isimlerden olan Itıbar Robinovich ise "Suriye'nin İsrail ile değil Washington ile barış yapmaya çalıştığını" söyledi. Ancak Robinovich, İsrail ve ABD'nin "İran'dan uzaklaşmadıkça Suriye ile görüşmelerde ileri gitmeyeceğini" ifade etti. Robinovich, "Hiçbir İsrail hükümeti Golan Tepeleri'nde İran'ı istemez" diye konuştu.

Öte yandan ABD'nin İsrail Büyükelçisi Stuart Tuttle ise görüşmeye ilişkin tek cümlelik bir yorumda bulundu ve "Bu İsrail'in kararıdır" dedi. Tuttle, "Bu ABD'nin doğrudan müdahalede bulumduğu bir konu değil" diye konuştu.

İsrail halkı Olmert'e tepkili, Suriye ile barışa sıcak değil

İsrail ve Suriye arasında Türkiye'de barış görüşmeleri yürütüldüğü haberi, İsrail halkı tarafından sıcak karşılanmadı. Nisan ayında çıkan İsrail'in Golan Tepeleri'ni Suriye'ye verebileceğine dair haberler, İsrail Parlamentosu'nda ve kamuoyunda tepkilere sebep olmuştu. İsrailli milletvekilleri, Golan Tepeleri'nin Suriye'ye iadesini öngören muhtemel bir kararın referanduma sunulmasını gündeme getirmişti.

Bugün geniş yankı uyandıran İsrail ve Suriye arasında Türkiye'nin arabuluculuğunda görüştüğü ve Hizbullah ve İran ile bağlarını koparması halinde İsrail'in Golan Tepeleri'ni verebileceği haberleri de İsrail'de tepkilere sebep oldu. İsrail'in Haaretz gazetesinde yer alan habere yorum yapan İsraillilerin büyük kısmı, Suriye ile barışa veya Golan Tepeleri'nin verilmesine sıcak bakmadığını belirtti. İsrailli yorumcular özellikle başbakan Ehud Olmert için çok sert ifadeler kullandı.

Bir yorumcu, Ehud Olmert için "Golan'ı verecek veya hapsi boyalayacak" yorumunu yaparken, "Olmert hapse girmemek için bütün İsrail değerlerini veriyor ve bütün gazeteciler onu destekliyor" diye tepki gösterdi. Bir yorumcu ise daha ileri giderek Olmert için "O yılana güvenmeyin" dedi. Aynı yorumcu, Olmert'in "gizli hesapların adamı, rüşvetçi ve saman altından su yürüten biri" olduğunu dile getirdi.

Bir başka İsrailli ise Olmert'in, "Dünün adamı olduğunu ve sözlerinin ciddiye alınmaması gerektiğini" yazarken, Arapların da aynı şekilde Olmert'i artık ciddiye almadıklarını dile getirdi. Başka bir ise Olmert'i "fiyatları düşüren bir siyasi fahişe" olarak niteledi.

Başka bir yorumcu ise görüşmelerin bir haftadan fazla sürmeyeceğini hatta 2 gün içinde biteceğini savunurken, Suriye'nin de İsrail'in bütün taleplerine "hayır" diyeceğini kaydetti. Başka bir yorumcu da "Suriye halkı barışı istiyor olsa bile Beşşar Esad'ın istediğine inanmadığını" dile getirdi. Bir yorumcu da "Suriyeliler aptal değil, onlar da Olmert'in zayıflığını fark ettiler" diye görüş belirtti.

HATAY MODELİ UYGULANMALI
Bir başka İsrailli yorumcu ise Türkiye ve İsrail arasında Hatay konusunda yaşananlara göndermede bulunarak, Golan Tepeleri'nin de "Hatay modeliyle çözülmesi" tavsiyesinde bulundu.

Öte yandan bazı İsrailliler de görüşmeleri desteklediklerini belirtirken, "Suriye ile barışın, Filistin ile barıştan daha kolay olduğunu" savundular.

Abbas: Görüşmelerden umutluyuz

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, İsrail ve Suriye arasında Türkiye'nin arabuluculuğunda başlayan barış görüşmelerinden umutlu olduğunu söyledi. Abbas, iki ülkenin "barışçıl bir çözüme ulaşmalarını" umduğunu dile getirdi.

Beytullahim'de katıldığı bir yatırım konferansında konuşan Mahmud Abbas, "İsrail ve Suriye hakkındaki haberleri duyuyoruz, her iki tarafın da barışçıl bir çözüme ulaşmasını umuyoruz" diye konuştu.

Filistinli arabulucu Saib Erakat da daha önce Filistinlilerin son gelişmeleri memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Erakat, "Kapsamlı bir barışa ulaşmak istiyoruz ve bunun için de İsrail-Suriye arasındaki görüşmeleri destekliyoruz" dedi.

ABD: ''TÜRKİYE İYİ BİR ROL OYNADI''

ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin aracılığıyla İsrail ile Suriye arasında dolaylı barış görüşmeleri yürütüldüğünün resmen açıklanmasının ardından, Türkiye'nin oynadığı rolü övdü, ancak Washington'un bu süreçte herhangi bir rolü olmadığını bildirdi.

Ortadoğu işlerinden sorumlu ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı David Welch, düzenlenen brifingde, konunun sorulması üzerine, kendilerini Türkiye ve İsrail'in bilgilendirdiğini, ancak Suriye'nin kendileriyle temas kurmadığını söyledi. Welch, ''Bu konuda Türkiye, iyi ve yararlı bir rol oynadı. Barış çemberinin genişlemesi iyi birşey olur. Tabii ki Suriye ile bir anlaşma sonuçlandırılırsa bu çok iyi olur'' dedi.

Bu süreçte ABD'nin bir rolü olup olmadığının sorulması üzerine Welch, ''Hayır, bu rolü Türkiye oynadı. Türkiye iyi bir rol oynadı. Biz bilgilendirildik. Durum bu'' diye konuştu.

Konuyla ilgili ısrarlı soruların sürmesi üzerine Welch, ''Türkiye'nin iyiniyet girişimiyle İsrail'in, Suriye hükümetiyle bu konular üzerinde bir tür dolaylı görüşmeye girmesi iyi birşey. Yani bunun öyle olmadığını söylemiyorum. Umarız bu süreç başarıya ulaşır. Ancak bizim şu andaki büyük yatırımımız, İsrail-Filistin barışı üzerine'' dedi.

BM'DEN TÜRKİYE VE ERDOĞAN'A TEŞEKKÜR

BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, Türkiye ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a, İsrail-Suriye arasındaki barış görüşmelerinde aracılık yaptığı için teşekkür etti.

BM Sözcü Yardımcısı Marie Okabe tarafından okunan açıklamada, genel sekreter Ban'ın, Suriye ve İsrail arasında Türkiye gözetiminde Madrid Konferansı'nı referans alarak kalıcı barışa ulaşma hedefiyle aracılı barış görüşmelerinin başlamasını teyit eden bugünkü açıklamadan memnuniyet duyduğu bildirildi.

Açıklamada Ban'ın, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad ve İsrail Başbakanı Ehud Olmert'i ''bu önemli adımı attıkları için takdir ettiği, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a da bu kapsamda çabalarından dolayı teşekkür ettiği'' kaydedildi.

(Cihan - AA)