'Allah' demek bile yasaktı

Özellikle İnönü döneminde dini yaşantının büyük baskı altına alındığı bir vakıadır. Ancak din yasaklamalarla bitirilebilen bir hadise değil. Toplum tüm baskılara rağmen alttan alta dini yaşantısını kesintisiz bir şekilde yaşamıştır” dedi.

“İNÖNÜ CUMHURİYETİ” YILLARI
1 Kasım 1928’de harf değişikliğinin yayın hayatına ve düşünce dünyasına büyük bir darbe vurduğunu ifade eden Türünay, “Bu tarihten sonra Arap alfabesiyle yazılı eserlerin yeni baskıları yasaktı ancak ikinci el olarak satılıyordu. Yeni basılan kitaplarda ise dualar ve surelerin Arapça okunuşları ancak Latin harfleri ile yazılabiliyordu. Dönemin en muhalif isimleri bile yayınladıkları kitaplarını Milli Şef İsmet İnönü’ye atfetme zorunda kalıyorlardı. Hollandalı şarkiyatçıların hazırladığı ‘Türk ansiklopedisi’, ‘İnönü ansiklopedisi’ adıyla tercüme edildi. O yıllar Türkiye’nin İnönü Cumhuriyeti olduğu yıllardı” dedi. Dış dünyadaki gelişmelerin etkisiyle çok partili hayata geçen Türkiye’de dini yayıncılık alanında da dönüm noktası olduğunu dile getiren Türünay, “Dini eserlerde dua ve surelerin yeniden Arap harfleriyle yazılımı muhalefetin de baskısı sonucu ve Şemsettin Günaltay’ın başbakan olduğu 1948 yılında gerçekleşmiştir. Baskıyla geçen tek parti yıllarından sonra dini hayatta nispi bir serbestlik getirilmiş, ilahiyat fakülteleri açılmış ancak tüm bu baskıları gevşetmeler demokratik yollarla CHP iktidarını korumaya yetmemiştir” diye anlattı.

(Abdülhamit Güler - Vakit)