40 yıldır bankamatik oynuyorlar 

Türkiye’nin ilk Kültür Bakanı Prof. Dr. Talat Sait Halman, bazı tiyatroların özelleştirilmesi yönündeki kararın yerinde ve doğru olduğunu belirterek, “Bundan 40 yıl önce de tiyatrolarda aynı sorunlar yaşanıyordu. Bakanlık yaptığım dönemde çıkarttığımız istatistiklerde sanatçıların kiminin 11 yıldır hiç aksatmadan maaşını aldığını, sahneye çıkmak yerine kahvehane işlettiğini gördük” dedi.
Halman, yaptığı açıklamada, Bakanlık yaptığı dönemde, devlet tiyatrolarıyla Devlet Opera ve Balesi’nde benzer sorunları kendisinin de tespit ettiğini belirtti. Devlet destekli tiyatrolarda eskiden beri çekilen bazı sıkıntılar olduğunu ifade eden Halman, bakanlığı döneminde devlet tiyatrosu sanatçılarının kaç oyunda yer aldıklarını, izin kullanma sıklıklarını ve meslek olarak başka işleri seçip seçmediklerini belirlemek amacıyla arşivleri taradıklarını söyledi.

Halman, şunları kaydetti:

“Gördük ki bir çok tiyatrocu 3 yıl en ufak bir oyunda oynamak için bile hiç sahneye çıkmamıştı, tiyatro için hiçbir şey yapmamıştı. Sadece maaş almıştı. Üstelik o dönemde televizyon bile hayatımıza daha tam girmemişti. Sanatçılara kolay izin de verilmiyordu başka prodüksiyonlarda rol almaları için ama yine de sahneye çıkmak yerine başka işlerle uğraşanlar vardı. Araştırmalarımız sonucunda bir sanatçımızın 11 yıldır hiç sahneye çıkmadığını gördük. 9 yıldır Ankara’da bir kahvehane işlettiğini öğrendik. Meğer gelip tıkır tıkır maaşını alıyor, gidip kıraathanesini işletiyormuş”
Devlet tiyatrolarındaki tüm sanatçıların böyle bir genelleme içine alınmasının haksızlık olacağını da vurgulayan Halman, şu ifadeleri kullandı:

“Ben işini layıkıyla yerine getiren arkadaşlarımızı tenzih ediyorum. Sanatçı bilinciyle hareket eden arkadaşlarımız devlet tiyatrolarının sahneleyebileceği önemli rollerde, prodüksiyonlarda oynuyordu. O zamanın şartlarında tiyatromuza, kültürümüze, vatandaşımıza bir çok imkan sadece devlet tarafından sağlanabiliyordu. Tabii ki o dönemde de özel tiyatrolar vardı. Çok değerli sanat topluluklarımız vardı. Ancak büyük kadro gerektiren oyunların devlet tarafından sağlanması tiyatro oyunlarının halk tarafından daha ucuza izlemesini sağlıyordu. Bugünkü gibi kültür faaliyetlerine destek verecek kuruluş ve kurumlar çok değildi. Şimdi artık daha fazla.”

Tiyatrocuların uygulamanın nasıl olacağı, kariyerlerinin bundan sonraki süreçte nasıl gelişeceği konusunda kaygı yaşadıklarını dile getiren Halman, “Ben sanatçıların devlet memuru mantığıyla sanat yapmasına karşıyım. Sanatçıların bu değişiklik sonucunda kazanılmış haklarını kaybetmemesi önemli. Devlet sanatçıyı belki sponsorluk sistemiyle desteklemeye çalışmalı” şeklinde konuştu.
Tiyatrolarda hakkaniyet, düzen ve disiplin sisteminin getirilmesinin önemli olduğunu ifade eden Halman, “Haksızlık etmek istemiyorum mükemmel çalışan bir sürü insan var bu kurumlarda ama hiç çalışmayan sadece iltimaslı oldukları için maaş alan insanlar da mevcut. Bütün bunları düzeltmek devletin görevidir. Buna da ihtiyaç vardır” ifadelerini kullandı.

AKİT