Suçlar failsiz, adalet ağırkanlı

Adalet Bakanlığı'nın verileri, ürkütücü mesajlar içeriyor. Türkiye'de işlenen ağır cezalık suçların yüzde 54'ünün faili meçhul. Artan iş yükü ise tahkikat sürelerini 811, yargılama sürelerini 621 güne kadar çıkartıyor. “Cezaevi nüfusu” da son 20 yılda yüzde 54 artış gösterdi.

FAİLİ MEÇHUL SUÇ ORANI YÜZDE 54
2006 yılı İstatistiklerine göre; CMK 250. madde ile görevli Ağır Ceza Mahkemeleri Cumhuriyet Başsavcılıkları'nda ortalama tahkikat süresi 811 gün. Hazırlık tahkikatında mevcut 27 bin 599 işten yüzde 28,5'i sonuçlandırılırken, açılan kamu davası oranı da yüzde 28,5 olarak gerçekleşti. Veriler, faili meçhul dosya sayısının oranı yüzde 54 olduğunu da ortaya koydu.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2006 yılında gelen 364 bin 485 işten yüzde 77'si yıl içinde sonuçlandırılırken, geri kalanı ise bu yıla sarktı. Yargıtay'da bir dosyanın ortalama işlem süresi 159 günü buluyor. Yargıtay'ın iş yükü ise son 20 yılda yüzde 162'lik bir artış sergiledi. Yargıtay Ceza'da ortalama dava süresi 339, Hukuk'ta ise 105 gün oldu. Toplam iş yükü son 20 yılda yüzde 236'lık bir artış gösteren Cumhuriyet Başsavcılıkları'nda da ortalama tahkikat süresi 306 günü bulurken, tahkikatı bitirilen dosya oranı ise yüzde 48,5'de kaldı. Cumhuriyet Başsavcılıklarındaki faili meçhul dosya sayısı ise yüzde 39 olarak gerçekleşti.

En fazla yükün bulunduğu mahkemelerden olan Ceza Mahkemeleri'ne geçtiğimiz yıl 2 milyon 673 bin 374 dava geldi. Bunlardan yüzde 60,7'si yıl içinde karara bağlanırken, bu kararlar ve oranları ise şöyle sıralandı: “Yüzde 40,8'i mahkumiyet, yüzde 22,2'si beraat, yüzde 14,9'u davanın düşmesi, yüzde 1,1'i yetkisizlik, yüzde 15,3'ü görevsizlik, yüzde 1.7'si birleştirme, yüzde 0,3'ü erteleme, yüzde 3,7'si ortadan kaldırma.”

AĞIR SUÇUN UZUN BEKLEME SÜRESİ
Cinayet, soygun ve sair ağır suçlara ilişkin olarak Ceza Muhakemeleri Kanunu 250'inci madde ile görevli Ağır Ceza Mahkemeleri'nin iş yükü ve dava süresi de mağdurlar açısından dayanılmaz boyutlara ulaştı. Buna göre; sözkonusu mahkemelerdeki 10 bin 485 davadan yüzde 57,6'sı yıl içinde karar bağlanırken, bu kararlardaki sanıklardan yüzde 26,6'sı hakkında mahkumiyet, yüzde 9,6'sı hakkında beraat, yüzde 63,8'i için ise “diğer” kararlar verildi. Bu mahkemelerin ortalama yargılama süresi ise 393 günü buldu. Adı geçen mahkemelerdeki kararlarının yüzde 36,7'sinde hürriyeti bağlayıcı cezaya hükmedilirken, yüzde 55,3'ünde ise diğer hürriyeti bağlayıcı ceza ile para cezalarına hükmedildi.

ÇOCUKLARA GECİKME İŞKENCESİ
İstatistiklere göre, Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri'ndeki 64 bin 832 davadan yüzde 68,9'u yıl içinde karara bağlanırken, bu kararlardaki sanıklardan yüzde 34'ü hakkında mahkumiyet, yüzde 3,9'u hakkında beraat, yüzde 3,3'ü hakkında davanın düşmesi, yüzde 0,2'si hakkında yetkisizlik, yüzde 55,8'i hakkında görevsizlik, yüzde 1,4'ü hakkında birleştirme, yüzde 1,5'i hakkında TCK 119. maddeye göre ortadan kaldırma kararı verildi. Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri'nde ortalama yargılama süresi ise 267 gün olarak gerçekleşti. Çocuk Mahkemeleri'nin iş yükü ise 23 bin 989 davaya ulaştı. Davalardaki bin 658 sanıktan yüzde 30,7'si mahkum olurken; yüzde 19,1'i beraat, yüzde 50,2'si hakkında diğer kararlar verildi. Çocuk Mahkemeleri'ndeki ortalama yargılama süresi 1988 yılında 104 gün iken 2006 yılında ise 222 gün daha artarak 326 güne çıktı.

HUZUR BOZULDUKÇA HERKES MAHKEMELİK OLDU
Adalete dair rakamlar, toplumsal huzur azaldıkça artan ihtilafların nasıl bir hukukî kaosa yol açtığını da gösteriyor. Sudan sebeplerle mahkemelere koşanların sayısının artması nedeniyle Hukuk Mahkemeleri'ndeki dava dosyaları milyonlarla ifade edilir oldu. Bu çerçevede, Hukuk Mahkemeleri'ne açılan dava sayısı 2 milyon 180 bin 305'e ulaştı. Bu davalardan yüzde 65,3'ü yıl içinde karara bağlanırken, bu kararların yüzde 18,9'unda dava reddedildi, yüzde 69,1'inde ise dava kabul edildi. Ortalama yargılama süresi de 184 gün oldu.

KİMSE BORCUNU ÖDEMİYOR MU?
İcra Müdürlükleri'ndeki dava yükü de dayanılmaz boyutlara ulaştı. Mevcut 9 milyon 640 bin 669 evrakın yüzde 6,4'ü ilamlı takip, yüzde 81,4'ü ilamsız takip, yüzde 12, 2'si talimattan oluştu. Son 20 yıllık sürede gelen işte yüzde 174'lük bir artış gözlenirken, İcra Müdürlükleri'ndeki işlerin ortalama sonuçlandırılma süresi ise 572 güne ulaştı.

CEZAEVLERİ DOLDU TAŞTI
Artan dosya yüküne bağlı olarak cezaevine düşenlerin sayısında da dikkat çekici artışlar gözlendi. Cezaevlerindeki hükümlü nüfusunda son 20 yıllık sürede yüzde 26'lık bir artış gözlenirken, tutuklu nüfusunda ise yüzde 54'lük bir artış ortaya çıktı.
MURAT UNAY/HABERVAKTİM