Cuntacıların gözü 250. maddede

CMK 250 ve 251. Maddede yapılması planlanan değişikliklerden Ergenekon, Balyoz ve KCK davalarından ziyade 28 Şubat Soruşturması’nın etkileneceği belirtiliyor. Başbakanlık Müsteşarı Efgan Ala’nın yürüttüğü ve tamamlanma aşamasına gelen Özel Yetkili Mahkemelerle ilgili düzenleme bir dizi riski de beraberinde getiriyor. Düzenlemeye göre ÖYM’ler sadece “silahlı terör örgütü” suçlarına bakabilecek. Bunun dışındaki suçlamalar normal mahkemelerde görülecek ve izin şartına bağlı olarak yürüyecek. 28 Şubat’la ilgili süreç henüz soruşturma aşamasında olduğu için değişiklikten en fazla etkilenecek dosya olacak. Özel Yetkili Savcı Mustafa Bilgili’den alınacak dosya Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başka bir savcıya verilecek.

28 ŞUBAT TUTUKLULARINA TAHLİYE

ÖYM dışındaki yargılamalarda gereken izin şartı nedeniyle 28 Şubat soruşturması kapsamında tutuklananların tamamı tahliye edilerek bağlı bulundukları makamlardan izin alınması için yazı yazılacak. Tahliyelerin diğer sebebi de, özel yetkili mahkemelerde yargılanma şartlarının ortadan kalkması sebebine dayandırılacak. Yargılamanın ÖYM’lerin dışına çıkması nedeniyle, teknik takip, telefon dinleme, izleme ve delillere el koyma ile tutuklama prosedürleri değişecek.

YARGILAMALAR DURACAK

Ergenekon, Balyoz ve KCK davaları açısından ise durum farklı. Hatırlanacağı üzere Ararat Dink hakkında verilen mahkumiyet kararı Yargıtay incelemesi sırasındayken TCK 301. Maddede değişiklik olmuştu. Değişiklik üzerine Yargıtay dosya hakkında bozma kararı vererek izin alınması için dosyayı Adalet Bakanlığı’na göndermişti. Özellikle Ergenekon ve Balyoz davalarındaki kamu görevlileriyle ilgili de benzer süreç yaşanacak.

KOVUŞTURMA DOSYALARI İLLERE GÖNDERİLECEK

Özel Yetkili Mahkemeler suç örgütleriyle mücadele ettikleri için birçok ili barındıran bölgesel tarzda hareket ediyordu. Ancak ÖYM’lerin alanından çıkartılan suçlarda dosyalar sanık sayısının birden fazla olması veya aynı sanık tarafından birden fazla yargı bölgesinde işlenmiş suçlar bakımından ayrılacak ve bulundukları yere gönderilecek. Birleştirme ise ancak kovuşturma evresi tamamlanıp davalar açıldıktan sonra ilgili mahkemeler lüzum görürse gerçekleşebilecek.

YARGILAMA UZAYACAK

Değişiklik sonrası, sanık avukatları tarafından ÖYM’lerin yeni düzeni nedeniyle delillere, delillerin toplanış biçimine yönelik itirazlar gelecek. Bu itirazların karara bağlanması, bu kararlara bir üst mahkemelerde yapılacak itirazlar ve bunu izleyecek reddi hakim talepleriyle yargılamaların bir yıla yakın süre uzaması gündeme gelecek. Aynı şekilde izin şartı nedeniyle yapılacak başvurular, bunlara cevapların gelmesi, izin verilmeyen kişilere savcılık tarafından yapılacak itirazlar da süreyi oldukça uzatacak ve Ergenekon, Balyoz gibi davaları tartışmalı hale getirecek.

250. madde ile ilgili değişiklik netleşiyor

Başbakanlık Müsteşarı Efgan Ala’nın başkanlığında yürütülen CMK 250. Maddeyle ilgili değişiklik toplantılarında Özel Yetkili Mahkemelerin bölgesel hakimiyetinin ortadan kaldırılması yönünde görüş birliğine varıldı.  

Özellikle PKK ve KCK yargılamalarını yakından ilgilendirecek düzenlemeye göre Diyarbakır, Van gibi merkezlerde yürütülen yargılamalar suçun işlendiği mahallin bağlı bulunduğu illere dağıtılacak.

BEŞ ANA BAŞLIK TEKE İNDİRİLİYOR

Yapılan değerlendirmelerde CMK 250 ile yetkili mahkemelerin baktıkları dosyalar beş ana başlık altında toplandı. Bu başlıkların teke indirilmesi kararlaştırıldı. CMK 250’nin kapsamına giren beş temel suç:

1- Organize biçimde uyuşturucu üretimi ve satışı

2- Cebir ve tehdit içeren çıkar amaçlı organize suçlar

3- Terör suçları

4- Anayasal düzene karşı işlenen suçlar

5- Casusluk suçları

Olarak sıralanırken, ÖYM’lerin yasal değişiklikle tek suça bakacak şekilde yetkilendirilmesi kararlaştırıldı. “Silahlı Terör Örgütü” suçu olarak belirlenen suç kapsamında 81 ildeki normal ağır ceza mahkemelerinden birinin yetkilendirilerek bu davalara bakmaları sağlanacak. Anayasal düzene karşı işlenmiş suçlara Ankara ağır ceza mahkemelerinden birinin bakması ve Ankara’da toplanmasının planlandığı belirtiliyor. Organize uyuşturucu ve çıkar amaçlı örgütlerin özel yetkili mahkemeler kapsamından çıkarılacağı bu dosyalara normal ağır ceza mahkemelerinin bakacağı iddia ediliyor.

BÜROKRASİYE HAKAN FİDAN FORMÜLÜ

ÖYM’lerin tek suça bakacak şekilde düzenlenmesi sonrasında bürokratik kademelerin tamamı otomatikman izin şartına bağlı şekilde yargılanacak. Hali hazırda devlet görevlileri, ÖYM’nin alanı dışındaki suçlarda izin şartıyla yargılanabiliyorlar. Değişiklikle çıkar amaçlı suç örgütleri ve organize suç örgütleri de izin şartına bağlı hale gelecek. Böylelikle İzmir Büyükşehir Belediyesi yargılaması normal mahkemeye devredilecek. Belediyeler ve kamu kurumlarındaki yolsuzlukların tamamı izin şartına bağlı olarak yürüyebilecek.

28 ŞUBAT VE ULUDERE’YE İZİN

İzin düzenlemesinden en çok etkilenen iki süreç ise 28 Şubat ve Uludere olacak. Silahlı terör örgütü kapsamına girmeyen iki soruşturmanın da özel yetkili savcılıktan alınması gündeme gelebilecek.. Soruşturma aşamasında olan iki dosya değişiklikten sonra durdurulacak. Tutuklamaların bulunduğu 28 Şubat soruşturmasında ilk etapta tahliyeler yapıldıktan sonra asker personel hakkında Başbakan’dan izin istenecek. Uludere soruşturmasında ise askerler ve istihbarat görevlileri hakkında yargılama, izin verilirse sürdürülebilecek. Aynı şekilde muvazzaf asker ve devlet görevlilerinin tutuklu bulunduğu Muhsin Yazıcıoğlu soruşturması da özel yetkili savcıdan alınacak. Tahliyelerin ardından jandarma görevlileri hakkında İçişleri Bakanlığı’ndan izin istenecek. Tutuklu siviller için de Ulaştırma Bakanlığı ve bağlı bulundukları bakanlıklardan izin istenecek.

 YİĞİT DOĞANER/AKİT