Irak Hükümet'i Barzani'yi uyardı

Caferi devrede, arabuluculuk konferansı gündemde: Irak Milli Reform Hareketi Türkiye Temsilcisi Ali Akbar Waly, aynı zamanda Irak Parlamentosu'nda Milli Koalisyon'un Başkanlığı'nı yürüten eski Başbakan Dr. İbrahim Caferi'nin danışmanı. Milli Koalisyon, Irak Başbakanı Maliki'nin dayandığı en önemli grup. Maliki'den desteğini de çekecek gibi gözükmüyor. Maliki, geçen hafta Irak'ta başta Irakiye ile Milli Koalisyon olmak üzere siyasi gruplar arasındaki petrol, gaz, genel af ve adaletle ilgili ihtilafların giderilmesi çağrısında bulunmuştu.

Waly, Caferi önderliğinde bir "reform belgesi" hazırlandığını aktardı. Waly'e göre, 1,5 sene sonra yapılacak seçimlerde ise Araplar'ın, Kürtler'in, Türkmenler'in, Sünniler'in ve Şiiler'in içinde olacağı yeni bir siyasi oluşum çoğunluk hükümeti kurabilir. Waly, Türkiye ile Irak arasında son zamanlarda ortaya çıkan gerilimle ilgili de Caferi'nin devreye gireceğini açıkladı. Yakın zamanda iki ülke arasındaki sorunların ele alınacağı bir arabuluculuk konferansının yapılması planlanıyor. Davutoğlu'nun Kerkük ziyareti ile yaşanan gerginlik ise soğumaya bırakılmış, kimse hatırlamak veya hatırlatmak istemiyor.

Hükümet, Barzani'yi PKK konusunda defalarca uyardı

Irak Milli Reform Hareketi Türkiye Temsilcisi Waly, PKK'ya destek vermediklerini söyledi. Merkezi Hükümet'in, Kuzey Irak yönetimini bunun için defalarca uyardığını belirten Wayl, "Terör sorunu, o bölgelerdeki güvenlik zafiyeti ve hiç bir önlem alınamamasından yaşanıyor" dedi

* Maliki ile Türkiye'nin arasındaki sorunların Suriye konusundaki görüş ayrılıklarından çıktığı iddiaları var.

Bu iddialar çok doğru değil. Irak ve Türkiye arasında derin, aşılamayacak, çözülemeyecek herhangi bir sorun yok. İki halk birbirini seviyor ve tek bir halk olarak görüyor. Yakın zamanda bu sorunlar aşılacaktır. Irak halkı Türkiye'nin desteğine alıştı. 2003'ten beri Irak'a yardım eli uzatan tek ülke Türkiye. Irak'ın içişlerine hiç bir şekilde karışmayan tek ülke Türkiye idi. Bu yardıma şimdi daha fazla ihtiyacımız var. Suriye, Türkiye ile Irak'ın arasına giremez. Çünkü, Suriye siyasi açıdan bir Rusya, Çin, İran için önemli olduğu kadar bizim için önemli değil. Türkiye ile olan ilişkilerimiz bizim için çok daha önemli. İki devletin yöneticileri birbirleriyle görüşerek çok rahat eski günlere dönebilir. Milli Reform Hareketi Başkanı Dr. İbrahim Caferi son aylarda çıkan sorunları çözmek için şu anda devreye girdi, bazı faaliyetlerde bulunuyor. Anlaşmazlığı giderebilecek bazı çabalar gerekiyor. Bu çabaları Dr. Caferi sarfedecek.

Üçlü mekanizma çalışmıyor

* Türkiye ile Irak arasındaki en önemli konu PKK. Türkiye'ye Irak sınırından terörist saldırılar geliyor.

Biz aslında PKK'nın Irak'ta bulunmasından hiç bir şekilde hoşnut değiliz. Hiç bir şekilde PKK'ya destek vermiyoruz. Bu sorun, PKK'nın bulunduğu bölgelerdeki güvenlik zafiyetinden ve bu konuda hiç bir önlem alınamamasından yaşanıyor. Irak Anayasası'na göre, Irak bir federe sisteme sahip. Bu sisteme adapte olan sadece Kuzey Irak var.

Kuzey Irak'taki güvenliğin ve sınırların korunmasının o bölgedeki yönetimin elinde olduğunu vurgulamak gerekiyor.
Merkezi Hükümet, Kuzey Irak yönetimine defalarca uyarıda bulundu ama maalesef o bölgede kusur görünüyor. Irak sınırında hiç bir PKK kampının, sadece PKK kampının değil başka ülkelere yönelik saldırılara ev sahipliği yapan hiç bir kampın kalmaması gerekiyor.

*Irak-ABD-Türkiye arasında terörle mücadelede üçlü mekanizma kurulmuştu, ne oldu?

Şu anda çalışmıyor. İlişkilerin bozulması da çalışmamasında bir etken. Kampları tamamen kapatmak, orada faaliyet izni vermemek, silah ve para yollarının kapatılması gerekiyor. Bu kamplarda yaşayanlar ne kadar PKK'lı olsa da bir çoğu Türk vatandaşı. Türkiye Cumhuriyeti'nin bu vatandaşlarını ne yapmak istediği konusunda Merkezi Hükümet ile Türkiye Hükümeti'nin bir görüşme yapması ve karar verilmesi gerekiyor.

* Türkiye ile Irak arasında sorun yokken neden bu yapılamadı?

Tam bir işbirliği ortamı oluşamadı ve bu kamplara dair yol haritası hiç ortaya konulamadı.

Mezhep değil petrol çatışması

* Barzani-Maliki çekişmesi Irak'ta Şii-Sünni ayrışmasının parçası olarak gösteriliyor.

Hayır kesinlikle öyle bir şey yok. Saddam gitmeden önce Maliki'nin partisi ve Barzani, Saddam'ı düşürmek için birlikte çalıştı. 2003'ten sonra bu 2 grup en büyük müttefikti. Şimdi anlaşmazlık petrol anlaşmaları yüzünden ortaya çıktı.

Barzani, merkezi hükümetin bilgisi dışında o bölgedeki petrolü çıkarıp ihracatını yapmak istiyor. Irak Anayasası'na göre ise Irak petrolü bütün halka ait ve petrolden elde edilen gelir merkezi hükümete gidip, oradan bütün illere paylaştırılıyor. Kürt Bölgesi, nüfusa bakıldığında bütçeden yüzde 13-13,5 pay alması gerekirken daha fazla, yüzde 17,5 pay alıyor. Yeni ortaya çıkan bu sorun sadece Barzani ile yaşanıyor.

* Bağımsız bir Kuzey Irak gündeme gelebilir mi?

Bunu Kuzey Irak'takiler de istemiyor. Merkezi Hükümet'ten aldıkları 17,5 bütçe payı onlar için çok önemli. Aynı zamanda Kuzey Irak halkı, Iraklı kimliğini unutmuş değil. Kürt kimliklerinden önce Irak kimliklerini ifade ediyorlar. Parçalanmış bir Irak, ne Kürtler'e ne de herhangi bir komşu ülkeye fayda getirir.

Haşimi şartı yok

* Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerin düzelmesinde Haşimi bir ön şart mı?

Hayır, Irak'ın Türkiye ile ilişkilerin düzelmesi için öne sürdüğü bir Haşimi şartı yok. Haşimi, Irak'ta kırmızı bültenle aranan bir şahsiyet, 150 olayda ismi geçiyor. Suçlamalar doğru değilse gelip kendisini savunmalı ve aklanmalı.

* Haşimi, can güvenliğinin sağlanması halinde Irak'a döneceğini söylüyor.

Can güvenliği garantisi verildi ve kendisi için adil yargılama süreci hazırlandı. Haşimi'den daha muhalif isimler var ve hâlâ Irak'ta yaşıyorlar. Haşimi'yi de Irak'ta sevenler var, başına bir şey gelirse Maliki'yi suçlarlar. Maliki, Haşimi'nin başına bir şey gelmesini istemez.

Irak'ta hâlâ bir güvenlik sorunu var

* Irak'ta Maliki'nin düşürülmesi girişimine neden Milli Koalisyon destek vermedi?

Maliki'yi düşürmek çok kolay bir iş değil. Parlamentodaki en büyük kitle Maliki'yi destekliyor. Bu girişim Irak'ın maslahatına değil tam tersine zararına olacaktı. Maliki'nin gitmesi demek, yine bütün tarafların yeni bir başbakan seçebilmek için birbirine girmesi demek. Ülkeyi kaosa sürükler. Milli Koalisyon, Maliki'nin hiç bir sorunu olmadığını söylemiyor, "bu sorunları birlikte çözelim" diyor.

* Maliki diktatörlükle suçlanıyor.

Maliki her ne kadar başbakan olsa da çok fazla yetkiye sahip değil. Irak'ta bir uzlaşı hükümeti var. Bakanlar Kurulu'nun yüzde 60-65'i Maliki'nin grubundan değil. Böyle bir başbakanın diktatör olabileceğini iddia etmek pek gerçekçi olmaz. Bakanlar Kurulu toplandığı zaman bakanlar kendi partilerinin görüşlerini dile getiriyorlar. Maliki'yi güçsüz bırakmak için hükümetin tahsis ettiği bütçeleri hizmete dönüştürmeden Maliye Bakanlığı'na geri gönderiyorlar.

* Bakanların evinin önüne silahlı güçler göndererek onları bile tehdit etmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bunları Maliki yapmıyor, duyduğumuz vakit çok şaşırıyoruz. Daha önce de bütün bakanların evlerinin önünde bu güçler vardı, bakanların korunması için bulunuyordu. Milli Koalisyon Başkanı Dr. Caferi'nin evinin önünde 2 tane tank duruyor. Maliki, bu koalisyonun desteği ile başbakan oldu. Niye onun evinin önüne tank göndersin? Aynı şekilde Milli Güvenlik Bakanı Falih el Feyyad'ın kapısının önünde de yine silahlı güçler var. Bu silahlı güçler onu korumak için, tehdit etmek için değil. Irak'ta hâlâ bir güvenlik sorunu var ve bu bakanların canları, hayatları Irak için değerli.

* Maliki mezhepçi bir anlayışla mı siyaset yapıyor?

Bağdat'a gidildiğinde Sünnisi ve Şiisi birarada yaşıyor. Sünni mahallesi olan Azamiya Bölgesi, Şiiler'in de yaşayabildiği bir mahalledir. Aynı zamanda Kazimiye Bölgesi'nde Sünniler de çok rahat bir şekilde yaşayabiliyor. Maliki mezhepçilik yapsaydı bu halka da yansırdı. Bugüne kadar hiç bir Sünni Camisi Şiileştirilmedi, hiç bir Şii Camisi de Sünnileştirilmedi. Irak'ta söz konusu olan bir siyasi ayrışma, mezheplerin ayrışması değil.

Petrolden çok turizmden kazanacağız

* O hilal Irak için ne anlam ifade ediyor?

Daha çok iktisadi bir anlamı var. Irak'ta Hz. Ali'nin, Hz. Hüseyin'in ve onların torunlarının mezarları bulunuyor. Dünyanın her yerinden yılda 10 milyondan fazla insan bu kutsal yerleri ziyaret için Irak'a akın ediyor. Irak'ın ekonomisine büyük bir katkı. Saddam zamanında bu insanlar Irak'a gelemiyordu. Şu anda koşullar değişti, dünyanın her yerinden bu insanların gelmesi için Irak'ta alt yapı kuruluyor. Bu turizmden elde ettiğimiz paranın bir gün petrolden elde ettiğimiz paradan çok daha fazla olacağını düşünüyoruz.

*Kendisini Şii hilalinin bir parçası olarak konumlandırması Irak'ın eksen değiştirmesi anlamına gelmiyor mu?

Irak'taki halk birinci derece Müslüman, daha sonra Sünni veya Şii'dir. Biz her şeyden önce İslam camiasının bir üyesiyiz. Aynı zamanda Irak'ın çoğunluğu Arap ve bizim Arap dünyası ile de çok iyi bir ilişkiye ihtiyacımız var. Irak hiç bir eksene tabi olmak, hiç bir tarafı tutmak istemiyor.

2003'ten beri patlamalarda Suriye izi var

* Maliki'nin Şii Hilali'nin bir parçası olarak Suriye'de taraf olmadı mı?

Bizim bugüne kadar Suriye ile iyi bir ilişkimiz olmadı, 2003'ten sonra Irak'taki patlamaların çoğunda Suriye'nin izine rastlanıyordu, Irak'a giren teröristlerin çoğu Suriye sınırlarından Irak'a giriyordu. Suriye'de halkın zarar görmesini istemiyoruz. Bugün yasak bölge kararlarına, ambargolara karşı çıktıysak, Suriye halkını düşündüğümüz için. Aynı sorunu 1991'de biz de Irak'ta yaşadık. Körfez Savaşı'ndan sonra Irak halkı açlık ve sefalet içinde yaşadı. Suriye yönetimini bu şekilde cezalandırmak aslında halkı cezalandırmak. Yönetim bu kararların hiç birinden etkilenmeyecek, etkilenen sadece Suriye halkı olacak. Suriye'de barışcıl bir çözüm olmasını, demokrasinin gelmesini istiyoruz. Artık diktatörlükler devri bitti. Bunu Suriye yönetimi de çok iyi biliyor. Çözüm yolu silah ve kan değil.

* Haşimi de ifade etti, Irak, Suriye rejiminin bir yardım koridoru oldu mu olmadı mı?

Irak bu iddiayı kesinlikle kabul etmiyor. Kendi içimizde güvenliği yüzde 100 sağlayamamışken Suriye'ye asker, silah gönderdiğimiz iddiası afaki bir suçlama.

BUGÜN