Sadece bin kelime

elevizyon programlarındaki tüm konuşmaların bin kelime etrafında şekillendiğine işarete eden Bican, yanlış kelime kullanımının da hat safhada olduğunu ifade etti.

Kayseri Ticaret Odası ve Kalite Yönetim Derneği tarafından 'Dilde Kalite' konulu panel gerçekleştirildi. Panelde Türkçe'nin sorunları ve bu sorunların nasıl aşılabileceği konusunda bilgiler verildi.

Panele konuşmacı olarak katılan Türk Dil Kurumu eski Başkanı ve Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Bican, Türkçeye en büyük darbeyi radyo ve televizyon kanallarının vurduğunu söyledi. Özellikle araştırma yaptıklarını ve televizyon programlarındaki tüm konuşmaların bin kelime etrafında şekillendiğinin altını çizen Prof. Dr. Bican, İngiltere başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde insanların konuşma ve yazma dillerini daha da güzelleştirmek için televizyon ve radyo programlarını takip ettiklerini açıkladı. Türkiye'de ise tam tersi bir durumun söz konusu olduğuna değinen Bican, az sayıda kelime kullanılarak konuşmaların gerçekleştirildiğini bunun yanı sıra yanlış kelime kullanımının hat safhada olduğunu açıkladı.

Son zamanlarda uzatılmaması gereken (Ermeniii, benzeriii, zenciii) gibi kelimelerle kısaltılmaması gereken kelimelerin çok fazla kullanılmaya başlandığını aktaran Prof. Dr. Bican, "Eğer insanların örnek aldığı ve çok sayıda izleyici kitlesi bulunan televizyon programlarında Türkçeyle ilgili bu denli fazla hatalar, yanlışlar yapılıyorsa dışarıdaki normal bir insan neler yapmaz. O nedenle ilk olarak televizyon programcılarının kendilerine çeki düzen vermesi gerekiyor" açıklamasında bulundu.

İmla kurallarındaki çok sık değişiklik ve uygulamada özen gösterilmemesinin de Türkçe açısından çok ciddi bir problem olduğunu dile getiren Prof. Dr. Bican, bu konuda da yine yazılı ve görsel basının hiç dikkat etmediğini, konunun üzerine gitmediğini öne sürdü.

Türkçenin bir diğer sorunun yabancı kelime kullanımındaki artışın olduğunu ifade eden Bican, önceden işyerlerinin tabelalarını Fransızca yazıların doldurduğunu şimdilerde ise İngilizce isimlerin yer aldığını söyledi. Küreselleşme ve globalleşme söylemleriyle işyerlerinde İngilizce isim kullanma geleneğinin hızlı bir şekilde ilerlediğinin altını çizen Bican, bun rağmen ne İngilizcenin ne de Türkçenin doğru düzgün kullanılamadığını vurguladı.

Türkçedeki bu sorunların giderilebilmesi için temellerin okullarda atılması gerektiğini belirten Bican, öğrencilere dil sevgisinin aşılanması gerektiğini anlattı. Türkçenin 19 yüzyılın sonlarından itibaren hızlı bir parçalanma sürecine girdiğini dile getiren Bican, "20. yüzyılın başlarına kadar Orta Asya'daki tüm aydınlar konuşma dilinde birbirlerini anlayabilmesine rağmen Türkçedeki parçalanma nedeniyle artık anlayamaz hale geldiler. Parçalanma süreciyle birlikte Orta Asya'daki Türk devletlerinin dilleri arasına Rusça girdirildi ve tamamen asıl Türkçeden uzaklaştırıldı. Bu ayrım ve uzaklaştırma halen devam ediyor. Bunun tek nedeni de eğitim siyasetinin olmamasıdır" şeklinde konuştu.