Meclis'te sır eşyalar...

Cumhuriyetin ilk yıllarında verdiği kararları tartışmalara yol açan ancak arşivleri TBMM'de gizli tutulduğu için incelenemeyen 55 bin kişinin yargılandığı bin 300 kişinin idam cezasına çarptırıldığı İstiklal Mahkemeleri zabıtlarının kamuoyuna açıklanması yönündeki çalışma sürerken açılan mühürlü çuvallardan ilginç eşyalar çıkmaya devam ediyor. Daha önce çuvallardan bot, köstekli saat, mektup, kitap türü eşyalar çıkmışken, açılan yeni çuval ve kutulardan o dönemde giyilen kaftana benzeyen uzun erkek elbiseleri çıktı.

İSKİLİPLİ ATIF HOCA
Tercümanların kayıt defterleri üzerindeki tercümeleri devam ederken, kayıt defterlerine ilişkin tercümelerin bu dönem sonunda bitmesi, ardından tutanakların tercümesine geçilmesi planlanıyor. 874 kutu içinden çıkarılan 12 mahkemeye ait bin 471 dosyanın, önce kararları sonra tutanaklarını tam olarak Türkçe'ye çevirmek için başlatılan çalışmanın sonuca ulaşması bekleniyor. Aralarında İskilipli Atıf Hoca'nın da bulunduğu, İstiklal Mahkemeleri tarafından yargılanan, evleri basılan ya da asılan kişilere ait olabileceği tahmin edilen kişisel eşyaların sahiplerine ilişkin kayıtlara ulaşılabilirse, mirasçılarına eşyaların iadesi yapılacak. Dosyalar arasında İzmir Suikasti, Menemen olayı, Şeyh Sait isyanı gibi davaların tutanakları da bulunuyor.

TABELASI DA DURUYOR
Mahkemeye asılan "İstiklal Mahkemesi, mücâhedesinde yalnız Allah'tan korkar" tabelası da arşivde duvar kenarına konuldu.

GÖREVLİLER YEMİNLİ
Meclis'te çalışmayı yapan ekip gizlilik ve namus yemini ettikten sonra Osmanlıca kayıtların Türkçe'ye çevrilmesi işinde görevlendirildi. TBMM, İstiklal Mahkemeleri zabıtlarının mührünü kırdı ve dosyaları incelemeye başladı. Tercüme işini yapmak üzere 8 yeminli mütercim görevlendirildi. Meclis'te çalışmanın yapıldığı özel arşiv odasında çuvallardan çıkan tesbih, uzun gömlek, kitap, mektup, köstekli saat, kaftan, uzun içli gömlek gibi eşyalar duvara asılırken, mahkemenin kayıt defterlerinin kapakları da ayrı ayrı fotoğraflanıyor. Alanda 915 bin belge, 158 eski defter bulunuyor.

DİJİTAL OLARAK İNTERNETE GİRECEK
Çalışmaların 2,5 yıl içerisinde bitirilmesi öngörülüyor. Dijital ortama aktarılan dosyalar Meclis internet sitesinde yayınlanacak. Böylece arşivin tamamı çevrildiğinde belgelere herkes ulaşılabilecek.

STAR