2 Yıldır Kapalı

Halen kullanıma kapalı olan türbede restorasyon çalışmaları tüm hızıyla sürüyor. Türbede süren hummalı çalışmaları ilk kez görüntülendi ve  çarpıcı bilgilere de ulaşıldı.

Gereken ilgi gösterilmemiş
Türbenin içerisine girildiği zaman türbenin içler acısı hali göze çarpıyor. Restorasyon için neden bu kadar beklendiği ise cevaplanması gereken bir başka soru. Çünkü çinilerin altındaki kargir zannedilen ahşap bağdâdi duvarlar çürümüş vaziyette. 6 şiddetindeki olası bir depremde türbenin ön kısmının ayakta kalması oldukça zor. Türbenin duvarları daha önceki depremlerde büyük zarar görmüş. Meydana çıkan tablo türbeye şimdiye kadar gereken ilginin gösterilmediğini ortaya koyuyor.

Eyüp Sultan Türbesi restorasyonuyla ilgili merak edilen sorulara yanıt bulmak için türbeye girdik. Türbenin restorasyon işini alan firmanın sahibi Yüksek Mimar ve Restoratör Muharrem Hilmi Şenalp: “Eğer restorasyon biraz daha gecikseydi, 6 şiddetindeki bir depremde türbenin ön kısmı yerle bir olurdu. Çünkü çinilerin altındaki kargir zannedilen ahşap bağdâdi duvarlar neredeyse çürümüş vaziyetteydi” dedi. En çok merak edilen ‘restorasyonun 6 ay denilip 2 yılda bitirilememesi’ sorusuna ise şöyle cevap verdi: “Restorasyon sırasında çıkan bulgular, işin uzamasına neden oldu.”
Resmiyette işe başlama tarihinin 28 Ocak 2011 tarihi olmasına karşın gerekli izinlerin 12 Haziran 2012’de alındığını söyleyen Restoratör Şenalp, “İşe başladığımızda iç duvarlarda ve avluya bakan dış cephedeki çinilerin duvardan ayrıldığını gördük. Türbe duvarlarında deprem çalağı ve statik problemler tespit ettik. Bu da, daha kapsamlı onarımı gerekli kıldı. Dolayısıyla tarihi ve sanat değeri yüksek olan 7 bin 678 çininin sökülmesi icap etti. Türbede gördüğümüz ağır hasarları rapor ettik ve İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na sunduk. Gerekli izinler 12 Haziran 2012 tarihinde çıktı. Yani restorasyon işi tam anlamıyla bu tarihte başlamış oldu” diye konuştu. Ayrıca Restoratör Şenalp, bu restorasyonla 300 yıllık ihmalin telafi edildiğini söyledi.
 
 Restorasyon niçin uzadı?
Restorasyon işi resmiyette 28 Ocak 2011 tarihinde başladı. Türbenin durumuyla ilgili restorasyon sırasında çıkan bulgular, işin uzamasına neden oldu. Restoratör Şenalp, restorasyon süresinin neden uzadığını şöyle açıklıyor: “Restorasyon için 6 aylık süre verilmesinde, türbedeki hiçbir çininin sökülmeyeceği ve sadece yüzeysel müdahale yapılacağı göz önünde bulundurulmuştu. Ancak işe başladığımızda iç duvarlarda ve avluya bakan dış cephede bulunan çinilerin, bağdadi duvardan neredeyse tamamen ayrıldığını gördük. Türbe duvarlarında deprem çalağı ve statik problemler tespit ettik. Bu da daha kapsamlı onarımı gerekli kıldı. Dolayısıyla tarihi ve sanat değeri yüksek olan 7 bin 678 çininin sökülmesi icap etti. Türbede gördüğümüz ağır hasarları rapor ettik ve İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na sunduk. Gerekli izinler 12 Haziran 2012 tarihinde çıktı. Yani restorasyon işi tam anlamıyla bu tarihte başlamış oldu.”
 
Gecikmeye bir sebep de su ve nem
Restorasyonun gecikmesine bir sebebi ise Şantiye Şefi Mimar Şehadet Parlak şöyle ifade ediyor: “Türbede su ve nem problemi vardı. Pier Loti’den bakıldığında türbenin bulunduğu alan vadi görünümünde. Yüksekten gelen su, türbe civarında birikiyor. Bu da nem oranını artırdığı gibi türbeye zarar veriyor. Dolayısıyla İSKİ devreye girdi. İSKİ, kanalizasyon ve yağmur suyunu türbe civarından uzaklaştırmak için bir proje hazırladı. Önümüzdeki günlerde uygulamaya başlayacak.”
 
Bunları ilk kez göreceksiniz
Restorasyon sırasında yeni bulgulara ulaşıldı. Türbe ziyarete açıldığında ilk kez görecekleriniz şöyle:
 
(1) Ramazan ayında padişahların itikâfa çekildiği 2 metrekarelik bir oda bulundu. Padişahların burada Ramazan’ın son 10 gününde itikâfa çekildiği belirtiliyor.
 
(2) 3. Selim döneminde yapıldığı tahmin edilen duvar süslemelerinin üzeri, yakın tarihte, yani 1900’lü yılların başında 10 cm kalınlığında beton harçla kapatılmış. Restorasyon sırasında ortaya çıkan zarar görmüş her şey, aslına uygun olarak yeniden düzenlenecek.
 
(3) Türbenin sanduka kısmındaki yerdeki ahşap döşeme ve beton şap kaldırıldı. 15 cm kalınlığında sökülen betonun altında Fatih Sultan Mehmet döneminde yaptırılan altıgen parkeye ulaşıldı. Zemin döşemesi orijinal hale geldi.
 
Emanetler koruma altında
Türbe içerisinde bulunan tarihi nitelikteki tüm emanetler, Türbeler ve Müzeler Müdürlüğü’ne teslim edilmiş ve mühürlü bir depoda tutuluyor. Türbenin giriş, çıkış ve içerisi 24 saat güvenlik kameraları tarafından kayıt altında. Ayrıca türbenin güvenliği de çok sayıdaki güvenlik görevlisi tarafından sağlanıyor.
 
 2013 yılının sonuna doğru biter
Dünyanın dört bir tarafından ziyaretçi çeken türbenin ne zaman açılacağıyla ilgili olarak Restoratör Şenalp, “Restorasyon bir süreç işi” diyerek restorasyonun “2013 sonunda bitirileceğini” söyledi.
 
 Bu restorasyon 400 yıl gider
Restorasyona, İnşirahlar okuyup, sevinç gözyaşı dökerek başladıklarını söyleyen Şantiye Şefi Mimar Şehadet Parlak, yaptıkları işin manevi boyutunun farkında olduklarını belirti. Aynı zamanda türbede neler yapıldığını anlatan Mimar Parlak, “Türbe girişinde kanalizasyon bağlantısı vardı. Onu iptal ettik. Çatıyı komple askıya aldık ve bütün duvarları tahkim edip yeniledik. Ahşap bağdadi duvarların tamamı elden geçti, neredeyse yeniden yapıldı. Dış duvarlardaki çürüyen 186 taşı değiştirdik. Restorasyonu uygularken mevcut yapıyı korumaya çalıştık. Kullanılabilecek durumdaki ahşapları sökmedik. Yaptığımız ahşaplar inşallah 400 yıl gider. Ahşapları suya ve böceklenmeye karşı korumak için ilaçlıyoruz. Yer zeminindeki 15-20 cm kalınlığında betonu söktük ve orijinal döşemeye ulaştık. Türbe kubbesindeki kurşunları yeniledik. Cephe temizlikleri ve taş çürütmeleri tamamladık. Türbe çevresinde drenaj için kazı yapıldı. Türbe duvarları su içindeydi, kurutuldu. Duvarlardaki yanlış monte edilmiş ve duvardan ayrılmış olan 7 bin 678 çiniyi söküp yüzey temizliklerini yaptık. Numaralandırdığımız çinileri aslına uygun motiflerde yeniden monte edeceğiz. Her gün yapılan işlerin fotoğrafını çekip kayıt altına alıyoruz.”
 
MİLLİ GAZETE