Gümrük restleşmesinde iki ülke de zararlı

Türkiye'nin birinci ticaret partneri olduğu Rusya'ya ihracat nerede ise durma noktasında. Özellikle Rusya'da faaliyette bulunan yerleşik mağazalar bundan çok zarar görüyor. Şu ana kadar oluşan zarar 1 milyar dolar civarında. Yılsonuna kadar sorun çözülmezse zarar 3 milyar doları bulacak. Bir de Rusya'da faaliyette bulunan firmaların kaybettiği pazar payı kaybı var ki bunun hesabını kimse yapamıyor. Rusya'da gümrüklerden giren kaçak mal nedeni ile kaybının 650 milyar ruble, yani 26 milyar dolar olduğunu savunuyor. Bugün Türkiye'ye gidecek Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın gündeminde Kafkas İşbirliği ve İstikrar Platformu çalışmaları ile birlikte gümrüklerde yaşanan sorun da var. 


Rusya'nın gümrüklerde Türk mallarına yönelik uyguladığı sıkı denetimin gerekçesi şu; "Bizim gümrük vergisi kaybımız var. Bunu önlemek istiyoruz. Gümrüklerde ki kaybı aza indirmek için talimat var. Başka ülkelere yönelik de bu çalışmalar yapılıyor." Rusya Federal Gümrük Hizmetleri Basın Sözcüsü yardımcısı Vladimir Zubkov Cihan Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada özellikle Türkiye'ye yönelik özel bir uygulamalarının olmadığını, genel olarak tüm dışardan gelen mallarla ilgili denetimlerin yapıldığını ifade etti. Zubkov normalin dışında bir kontrol yok derken, incelemelerin bir kaç gün sürebildiğini, bunun da sınırlarda bir kısım yoğunluğa neden olabileceği savunması getirdi. Sözcü havalimanı gümrüklerinde de benzer sorunlar yaşandığına dikkat çekerek Türkiye'den kaçak mal girdisi olduğunu savundu. 


Zubkov, "Geçen hafta İstanbul'dan Şeremetyevo havaalanına gelen 130 yolcu gümrük kontrolünden geçmeyi reddederek mallarını havalimanında bıraktı. Bu güne kadar bu mala kimse sahip çıkmadı. Domodedova'da ise İstanbul'dan gelen 6 ton yük bırakılmıştı. Hâlbuki yolculara sadece gümrük kontrolün yapılması tavsiye edilmişti." dedi. Rus gümrük sözcüsü, "Vnukova havaalanında aynı şekilde bir ton mal ortada bırakıldı. En çok Türk mallarıyla sorun çıkıyor. Ancak bunda Türkiye tarafı kesinlikle suçlu değil. Biz de bugüne kadar gümrük uygulamasını sıkı tutmamıştık. Artık her şey kayıt altına alınacak. Buna göre planlama yapmak lazım." açıklaması yaptı.


Rusya özellikle Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in iktidara gelmesinin ardından küçük ve orta ölçekli işletmeleri geliştirmek için ithalatın sınırlandırılması ile ilgili çalışma yürütüyor. Bunun için birinci öncelik kaçağın önüne geçmek, ikincisi ise gümrük gelirlerini artırmak. Rusya yine Medvedev döneminde rüşvetle mücadelede bir kampanya başlattı. En çok rüşvetin alındığı Rusya gümrükleri artık sıkı denetim altında.


Rusya'da 80 mağaza ve 120 bayi ile 15 yıldır faaliyette bulunan Colin's Rusya Genel Müdürü Harun Bolel, Cihan Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada sorunun temelinde ekonomik olmaktan çok siyasi olduğunu söyledi. Bolel, "İki ay önce gümrüklerdeki mallarımızı çekerken sorunlar yaşamaya başladık. Önce bunu standart problemlerden biri olarak gördük. Gümrüklere gizli bir talimat verildiği ortaya çıktı. Bu talimatta Türkiye'den gelen tüm malların tam denetime tabi tutulmasını isteniyor. Bu çerçevede bir konteynırde yer alan 25 bin mal tüm koliler açılarak tek tek inceleniyor. Diğer taraftan daha önce hiç olmayan yeni evraklar isteniyor. Şimdi 15-20 günde mallarımızı ancak çekebiliyoruz. Bunun planlı bir olay olduğunu düşünüyoruz." dedi.


Bir kısım Türk firmalarının son iki aydır hiç mal çekemediğini, bazılarının da yaşanan sorun nedeni ile Türkiye'den mal çıkarmadığına işaret eden Bolel, "Türk firmalarının şu ana kadarki zararı yaklaşık 1 milyar dolar. Yılsonuna kadar sorunun devam etmesi durumunda bu rakam 3 milyar dolara çıkar. İki ülke liderlerinin bir araya gelerek, en azından telefon görüşmesi gerçekleştirerek bu sorunu çözmesi gerekir." önerisinde bulundu.


"KARŞI YAPTIRIM ÇÖZÜM DEĞİL" 


Colin's Genel Müdürü sorunun Türkiye'nin ortaya koyduğu karşı yaptırımla ve restleşme ile çözülmesinin mümkün olmadığına dikkat çekerek, "Türkiye, Rusya'dan hammadde ve enerji alıyor. Enerjinin kesilmesi mümkün değil. Diğer hammadde alımlarına getirilecek sınırlamalar ve denetim de ancak Türkiye'de üretim yapan fabrikaların işini zorlaştırır. Bunun için en güzel yol devlet başkanlarının bir araya gelerek sorunu çözmesi." dedi.


GÜMRÜK KONTROLLERİN ARTIRILMASI MEDVEDEV'İN EMRİ


Devlet Başkanı Dmitri Medvedev Kremlin'e oturmasının ardından küçük ve orta ölçekli işletmelerin geliştirilmesi için emir vermişti. Ardından Haziran ayında İvanova bölgesinde bulunan tekstil fabrikalarına bir inceleme gerçekleştiren Medvedev Türk tekstilinde yaşanan değişim ve başarıyı örnek gösterdi. Tekstil sektörü temsilcilerinin taleplerini dikkate alan Rusya lideri ilk Güvenlik Konseyi toplantısında Türkiye ve Çin gibi ülkelerden gelen tekstil ürünlerinin ülkeye kaçak girişinin engellenmesi ve gümrük vergilerinin artırılmasını istedi. Rusya tekstil ihtiyacının sadece yüzde 23'ünü yerel sektörden karşılıyor. Yüzde 27'lik bir ithalatı kontrol altına alabilen Rusya, kalan yüzde 50'lık kısım içinde mücadele başlattı. Bunun içinde en çok mal girdisinin gerçekleştiği iki ülke Türkiye ve Çin gümrüklerine yoğunlaşırdı. Rusya'nın kaçak ürünler nedeni ile yaşadığı gümrük kaybının 650 milyar ruble, yani 26 milyar dolar olduğu belirtiliyor.


SORUN RUS MEDYASINDA YANLIŞ ANLAŞILDI


Rusya medyası Türkiye'nin başlattığı karşı uygulamayı 'Gürcistan sorunu nedeni ile Ankara'dan ekonomik yaptırım' şeklinde verdi. Önceki gelişmelerden çok bilgisi olmayan Rusya kamuoyu da konu ile ilgili yanlış bilgilendirilmiş oldu. Özellikle demir çelik ve kereste ürünleri gibi hammadde ürünleri ithal eden Türkiye herhangi bir sınırlama getirilmesi durumunda kendi fabrikaları sıkıntı yaşayacak. Enerji alımı ile ilgili Rusya'dan başka çok alternatifi olmayan Ankara'nın fazlaca bir yaptırım gücü yok. Zira Rusya'nın ürettiği enerjiyi satamama gibi bir sorunu yok. 


LAVROV'UN GÜNDEMİNDE KAFKAS İTTİFAKI VE GÜMRÜK SORUNU VAR


Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un bugünkü Türkiye ziyaretinde gümrük sorunu ve Kafkas ittifakı ele alınacak. Rusya Dışişleri Bakanı Sözcüsü Andrey Nesterenko temaslarla ilgili yaptığı açıklamada Türkiye-Rusya ilişkilerinin son dönemde önemli gelişmeler sağladığını, Aralık 2004'de imzalanan çok yönlü işbirliği ve ortaklık anlaşması çerçevesinde geliştiğini söyledi. Nesterenko bugün Türkiye Dışişleri Bakanı Ali Babacan-Lavrov zirvesinde gündemin 'Kafkas İşbirliği ve İstikrar Platformu' çalışmaları olacağını söyledi. Edinilen bilgilere göre Lavrov'un ikinci gündemi ise gümrüklerde yaşanan sorun.