İşte O Rapor!

Can Paker başkanlığındaki Doğu Anadolu heyetinin raporunda, bölge halkının çözüm sürecinden umutlu olduğu anlatılıyor.

Bu yasama döneminde ülkeyi yeni bir anayasaya kavuşturmanın, Meclis’in tarihî görevi olduğu vurgulanıyor.

Ayrıca 34 kişinin hayatını kaybettiği Uludere olayıyla ilgili devletin özür dilemesi gerektiği belirtiliyor.

Ege Bölgesi’nde görev yapan heyetin hazırladığı raporda tespitler, 6 ana başlık altında toplandı.



Halkın genel anlamda çözüm sürecine destek verdiği ancak Türkiye’nin üniter yapıdan federal yapıya evrileceği endişesini taşıdığı belirtildi. Türk-Kürt, Alevi-Sünni-Nusayri gibi farklı kesimlerin bir arada yaşadığı Akdeniz Bölgesi’nin raporunda da çözüm sürecine destek vurgusu ağır basıyor. Buna karşılık sürecin başarısız olması durumunda toplumsal ayrışma ve çatışmaların derinleşeceği kaygısına dikkat çekiliyor.

Akil İnsanlar Heyeti Akdeniz Grubu’nun hazırladığı raporda dikkat çekici kaygılar ve talepler dile getiriliyor. Rapora göre, Türk-Kürt, Alevi-Sünni-Nusayri gibi farklı kesimlerin bir arada yaşadığı bölgede diğer bölgelerde olduğu gibi ortak talep yeni anayasa. Sürece koşulsuz destek verenlerin kaygısı eğer süreç başarısız olursa toplumsal ayrışma ve çatışmanın derinleşeceği yönünde. Sürece destek veren ama kafasında soru işareti olanlar ise ‘anayasa, başkanlık sistemi ve Öcalan’a afla ilgili pazarlık mı yapıldı’ endişesini dile getiriyor. Bölgedeki önemli bazı kaygı ve talepler de raporda sıralanıyor. Buna göre, Akdenizliler, “Kürtlerde zafer kazanma psikolojisi ile Kürt milliyetçiliği yükselecek, PKK’ya destek artacak. Süreç etnik siyaseti canlandıracak. Her grup kendini etnik kimliği üzerinden tarif ederse, Türklük (Türk milleti) kavramı yok olacak. Süreç şeffaf değil, hiçbir şey açıklanmıyor. Sürecin içeriği ile ilgili hiçbir şey söylenmiyor.” diyor.

Rapora göre, Akdeniz Bölgesi’nde koşulsuz destek verenler, destek veren ama kafasında soru işareti olanlar, endişeleri giderildiği takdirde destek vermeye hazır olanlar ve destek vermeyenler olmak üzere sürece ilişkin 4 farklı görüş ortaya çıkıyor. Heyet ilk görüşü A, sonraki iki görüşü B ve son görüşü de C grubu olarak tanımlıyor. Heyet üyelerine göre en kalabalık grubu B grubu yani ‘destek veren ama kafasında soru işareti olanlar ile endişeleri giderildiği takdirde destek vermeye hazır olanlar’ oluşturuyor.

Çözüm sürecine koşulsuz destek verenlerin tavrı, “Hükümet cesur ve olumlu bir adım attı. Desteklenmeli.” yönünde. A grubu sürece koşulsuz destek verse de bir sabotaj endişesi taşıyor. Bunun yanında A grubundaki insanlarda süreç başarısız olursa toplumsal ayrışma ve çatışma derinleşir görüşü hakim. Sürece kaygılı bakanlardan oluşan grup olan B grubunun süreçle ilgili kaygıları mevcut. Bu grupta yer alanlar, “Gizli pazarlık mı var? Ne verdik, ne vaat ettik? Anayasa, başkanlık sistemi, Öcalan’a afla ilgili pazarlık mı yapıldı? Dış güçlerin etkisi var mı?” sorularına cevap arıyor. Sürecin sonuçlarına ilişkin kaygılar ise ‘bölünme ve özerklik, af, anadilde eğitim, Kürt milliyetçiliğinin artacağı, Türklük kavramının yol olacağı’ konularına yönelik. Halk, “Federasyon veya fiili bölünme olacak mı? Süreç sonunda bölgesel Kürt devleti mi kuruluyor? Öcalan affedilecek mi, Meclis’e girecek mi? İkinci resmi dil ülkeyi böler. Sınır dışına çekilen PKK dinlenip güçlenerek, karşımıza daha güçlü çıkacak. Kürtlerde zafer kazanma psikolojisi ile Kürt milliyetçiliği yükselecek, PKK’ya destek artacak. Süreç etnik siyaseti canlandıracak. Her grup kendini etnik kimliği üzerinden tarif ederse, Türklük (Türk milleti) kavramı yok olacak.” düşüncesine sahip.

DİYALOG TABANI GENİŞLETİLMELİ

Akdeniz Bölgesi de demokratikleşmenin yeni anayasa ile sağlanmasını istiyor. Seçim barajının da düşürülmesi talep ediliyor. Akdenizliler, sadece devletle PKK arasında yürütülen sürecin başarılı olmayacağını düşünüyor. Diyalog tabanının genişletilmesini istiyor. “Süreç Meclis çatısı altında yürütülmeli, muhalefet partileri de sürece dahil edilmeli. Yerel kanaat önderleri ve yerel ‘Akil İnsanlar’dan faydalanılmalı. PKK ve BDP Kürtlerin tek temsilcisi gibi davranılmamalı. Diğer Kürt grupları da (küçük partiler, mollalar vb.) sürece dahil edilmeli.” deniliyor.

ORTAK PAYDA, İSLAM KARDEŞLİĞİ

Akdeniz Bölgesi’nin, Doğu ve Güneydoğu’ya yönelik önerileri de raporda sıralanmış. İşte ortak öneriler: İslam kardeşliği ortak paydasını güçlendirecek adımlar atılmalı. Bölgedeki gençlerin eğitimine ağırlık verilmeli. Acilen bölgeye yatırım yapılmalı, işsizlik sorunu azaltılmalı. Boşaltılan köylere geri dönüş teşvik edilmeli. Korucuların durumu ve gelecekteki pozisyonları netleşmeli. Toprak reformu yapılmalı. Dersim ve Roboski için özür dilenmeli. Geçmişle yüzleşilmeli. Hakikat komisyonu kurulmalı.

Hükümet, barış dilini kullanmalı

Ege Bölgesi Heyeti, raporu 6 ana başlık altında topladı. Raporda, çözüm sürecine genel anlamda destek verildiği ancak süreç sonunda Türkiye’nin üniter yapıdan vazgeçip federal bir yapıya evrileceğine dair kaygılara vurgu yapılıyor. Özellikle Kürt kökenli vatandaşlardan hükümetin kullandığı dilin barış dili olmadığına dair yoğun eleştiriler bulunuyor. Rapora göre, süreç devam ederken iktidar partisi tarafından yapılan bazı açıklamalar ve kanun değişiklikleri vatandaşlar tarafından kendi hayatlarına müdahale olarak görülüyor. Bu hamleler bazı kesimlerin çözüm sürecine destek vermelerini engelliyor ve iktidar partisinin Türkiye demokrasisini güçlendirmek istediği konusunda güvensizlik oluşturuyor. Bölgedeki ortak talebin ise toplumun her kesimini kucaklayan, eşit yurttaşlık anlayışıyla evrensel insan hakları değerleri temeline oturmuş bir anayasa beklentisi olduğu kaydediliyor. Bölgedeki kaygılar ise “PKK geri geliyorum derse ne olacak? 30 yıldır terörle sonuç almaya çalışan PKK’nın başına taş mı düştü ki, şimdi silâh bırakıyor? Kürtlere ne verildi? Sürecin sonunda Türkiye üniter yapıdan vazgeçip federal bir yapıya evrilir mi? Abdullah Öcalan serbest bırakılacak mı? Başkanlık sistemi mi gelecek?” şeklinde sıralanıyor.

zaman