700 milyar dolarlık kurtarma planı

ABD Başkanı George Bush yönetimi, zor durumdaki şirketleri iflastan kurtarmak için Kongre'ye 700 milyar dolarlık bir kurtarma planı sunmaya hazırlanıyor. Taslak planda, iki yıl içinde, herhangi bir mali kuruluşun ödenemeyen borçlarının devralınması için hükümete geniş yetki veriliyor. Bunun, 1929 yılında yaşanan Büyük Bunalım'dan bu yana en büyük mali kurtarma planı olduğu belirtiliyor. 

Başkan Bush, konuyla ilgili olarak Beyaz Saray'da dün yaptığı açıklamada, "Tasarının çabucak geçmesi için Kongre ile birlikte çalışacağız" demişti. Planın ayrıntılarına girmeyen Bush, "Bu büyük bir paket, çünkü problem büyük" diye konuşmuştu. Başkan Bush, mali problemlerin yayılarak sıradan vatandaşı da etkilemesinden endişe ettiğini de belirterek, "Hiçbir şey yapmamanın riski, paketin riskini aşıyor ve zaman içinde paranın büyük kısmını geri alacağız. İnsanlar sistemimize şüpheyle bakmaya başladı, insanlar güvenini kaybediyor. Mali sistemimize güven duyulmasının önemini idrak ediyorum" ifadelerini kullanmışı. Beyaz Saray ve Kongre yetkilileri, tasarının bu hafta kabul edilmesini bekliyor. 

Associated Press ajansı, söz konusu borçların devralınmasının devlete yol açacağı maliyetin en az 500 milyar dolar olarak hesaplandığını belirtti. Ajans, kurtarma bedelinin 1 trilyon dolara ulaşabileceğini de dile getirdi. Yönetim, söz konusu batık kredilerin bankalar ve diğer finans kuruluşlarından devralınması konusunda kendisine yeni yetkiler verilmesi için Kongre ile çalışmaları başlattı.

Cumhuriyetçi Başkan Bush'un planını ele almaya başlayan Kongrede çoğunluğa sahip Demokrat Parti'de bu önlemlere, orta ve düşük gelir gruplarını ve işsizleri kapsayan bazı yardım programlarının eklenip eklenmemesi konusu da tartışılıyor. Demokrat Partinin başkan adayı Barack Obama, ekonominin kritik bir dönemeçten geçtiği şu sırada iki partinin liderlerinin uyum içinde çalışması gerektiğini söyledi. Cumhuriyetçi Partinin başkan adayı John McCain de, bu sorunla uğraşılırken partizanca davranılmaması çağrısında bulundu. 


PANİK HAREKETE GEÇİRDİ

ABD'de 14 bankayı yok eden krizin 3,4 trilyon dolarlık ödenmemiş kredi nedeniyle büyüyebileceği paniği Hazine ve ABD Merkez Bankası'nı harekete geçirdi. Hazine Bakanı Henry Paulson, FED Başkanı Ben Bernanke ve SEC Başkanı Christopher Cox, zor durumdaki finansal kuruluşlardan kötü varlıkları satın alacak ve büyüklüğü 2 trilyon dolara kadar ulaşacağı söylenen bir fon kurmayı planlıyor. Plan kapsamında ayrıca 400 milyar doları bulan ulusal mevduat sigorta fonu oluşturularak yatırımların sigortalanması da yer alıyor. Piyasadaki nakit sıkışıklığını önlemeyi amaçlayan bu plan 1930'lardan bu yana en büyük etkiyi yaratan krize yönelik en kapsamlı temizleme operasyonu olarak anılıyor.

Tasarıyı 26 Eylül'deki kongre toplantısına yetiştirmeyi planlayan yetkililer, zor durumdaki Amerikalılar için en uygun yöntemi belirlemeye çalışıyor. Sistematik riskler konusunda çalışarak piyasalardaki riskleri azaltmayı planladıklarını belirten Paulson "Hepimiz finans dünyasını ve kurumları tehdit eden likidite sorunu üzerine odaklanıyoruz. Sorunu kökünden çürütmek için çaba harcıyoruz. Sorunun kökü ise gayrimenkul fiyatlarındaki düşüşe dayanıyor. Fiyat düşüşünü kontrol altına almamızı sağlayacak olan paket ile Amerikalılar için en iyi çözümü bulduğumuzu düşünüyorum" dedi. 

Hükümet planı devreye sokarken yeni bir şirket kurabileceği gibi, el koyduğu Fannie Mae ve Freddie Mac'i de tahvil satın alım konusunda kullanabilecek. Bu da hükümetin Temsilciler Meclisi Mali Hizmetler Komitesi Başkanı Barney Frank plana destek için çok hızlı bir şekilde yeni bir yasa hazırlamak zorunda olduklarını dile getirirken SEC Başkanı Christopher Cox da piyasada likiditenin arttırılması için yeni kurallar üzerinde çalışacağını bildirdi. 

Hazine Bakanı Henry Paulson, devlet destekli mortgage finansmanı şirketleri Fannie Mae ve Freddie Mac'in mortgage'a dayalı menkul kıymet alımlarını artıracaklarını söyledi. Paulson kurtarma paketinin yüzlerce dolarlık bir operasyon olduğuna dikkat çekerek "Kongre mevzuat üzerinde çalışırken, Hazine de hemen adım atacak Kredi krizi mevcut finansal düzenlemelerin "eskimiş ve standart altı" olduğunu gösterdi" dedi. 

Mali sistem açısından likit olmayan kredilerin sistemi kilitlediğini dile getiren Paulson şöyle konuştu: "Kredilendirme sürecinde borçlanma konusundaki sorunlu adımlar nedeniyle 5 milyon ev sahibi şu an haciz riskiyle karşı karşıya. Subprime krizi, daha az riskli morgage kredilerine doğru ilerledi."

Likit olmayan varlıkların mali sistemi tıkadığını ifade eden Paulson, "Hem iş dünyası hem halkın satın alma gücü azaldı. İstihdam sorunu başladı. Tekrar toplum düzeyi için bu sorunların altı çizilmeli. Federal hükümet kaçan varlıkların ekonomiye dönmesi için uğraşacak. Eski kurumlar piyasayı yönetmekte yetersiz." diye kaydetti.

Mali kuruluşların bu sıkıntıya girmiş olması ve yeterli fon sağlayamaması nedeniyle bu problemlerin yaşandığını belirten Paulson, atılması gündeme gelecek adımları şöyle sıraladı: "Ekstra fon sağlanması açısından önlemler alınacak, satın alma programı ile yeni ev kredileri için sermaye sağlanmasına çalışılacak, sağlanan kredilerin daha ulaşılabilir olmasına çalışılacak.