Nezarethânelerin yüzde 33'ü standart dışı

Başbakanlık İnsan Hakları Kurulu Başkanı Prof. Dr. Tahsin Fendoğlu, nezarethanelerin yüzde 67'nin standarlara uygun, yüzde 33'ünün ise standartlara uygun olmadığını açıkladı. 

Fendioğlu, Başbakanlık İnsan Hakları Kurulu'nda düzenlediği basın toplantısında, 2008 yılının ilk üç ayında polis ve jandarma nezarethanelerinde yaptıkları inceleme sonuçlarını açıkladı. Fendioğlu, Türkiye'de 2888'i polis nezarethanesi, 2456'si jandarma nezarethanesi olmak üzere toplam 5344 adet nezarethanenin bulunduğunu belirtti. Polis nezarethanelerinin yüzde 81'inin standartlara uygun olduğu, yüzde 19'inin standartlara uygun olmadığını, jandarma nezarethanelerinin yüzde 67'sinin standartlara uygun, yüzde 33'ünün standartlara uygun olmadığını açıkladı. 

Nezarehane denetimlerinin il ve ilçe insan hakları kurullarının yanı sıra Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından da yapıldığını anlatan Fendioğlu, 2008 yılından itibaren il ve ilçe insan hakları kurulları tarafından nezarethanelerin haberli ve habersiz şekilde denetlendiğini anlattı. Nezarethaneleri denetleyen kurul içerisinde en az bir tane sivil toplum kuruluşu temsilcisinin bulunması zorunluluğu getirdiklerine işaret eden Fendioğlu, 2008 yılının ilk üç ayında il ve ilçe insan hakları kurulları tarafından 987 nezarethane ziyareti gerçekleştirildiğini ifade etti. Fendioğlu, bu ziyaretlerin 491'i jandarma, 496'si ise polis nezarethaneleri olduğunu, bunların 744'ünün haberli, 243'ünün ise habersiz olduğunu söyledi. Ziyaret edilen bu nezarethanelerin 654'ünün standartlara uygun, 333 nezarethanenin ise standarlara uygun olmadığını vurguladı. Fendioğlu, ziyaret edilen nezarethanelerin yüzde 66'sının standartlara uygun, yüzde 34'ünün standartlara uygun olmadığını ifade etti. Fendioğlu, nezarethanelere yapılan ziyaretlerde tespit edilen eksikleri şöyle sıraladı: "Bağımsız ifade alma odasının olmaması, nezarethane ebatlarının standartlara uygun olmaması, banyo ve tuvalet imkanlarının olmaması ya da bina dışında olması, temizlik ihtiyaçlarının giderilmesi için tedbirlerin alınmaması, demir parmaklıkların yatay yapılması, kadınlar için ayrı nezarethanenin olmaması, kadın kolluk görevlisinin olmaması, nezarethaneye alınanların kaydına ait defterin düzgün tutulmaması."

Fendioğlu, ziyaretlerde "yakalanan ve gözaltına alınan kişilerin bakımından uyulması gereken kurallar"a da uyulup uyulmadığının incelenmesi gerektiğini belirtti. Fendioğlu, bu kurallara uyulup uyulmadığının yakalanan ve gözaltına alınan kişilerlerle görüşerek ortaya çıkarılmasının gerekli olduğuna dikkat çekti. 

Türkiye'de işkence ve kötü muamelenin olduğunu, bunu en aza indirmek için çalıştıklarını ifade eden Fendioğlu, AİHM işkence ve kötü muameleden dolayı başvuru sayısında ciddi bir azalma olduğunu söyledi. Fendioğlu, Türkiye'deki nezarethanelerin durumunun Avrupa ülkelerine göre ise çok kötü olmadığını belirtti. Fendioğlu, basında yer alan insan hakları ihlalleri ile ilgili haberlerle ilgili hemen girişimde bulunduklarını sözlerine ekledi.