Şiddet içinde demokrasi sınavı

Afganistan'da önümüzdeki yıl yapılması planlanan devlet başkanlığı seçimi için isim kaydı ülkenin pek çok kentinde başladı. 

Oy vermek isteyen Afganlar, 6 Ekim'den itibaren 14 ilde isim kaydı yaptırarak kart almaya başladı. 2004 ve 2005'teki seçimlerde 12.6 milyon Afgan vatandaşı sandık başına gitmişti. Bağımsız Seçimler Kurumu, 2009 seçimleri için 8 milyon seçmen için kart hazırladı. Oy vereceklerin en az yüzde 40'ının kadın olacağı düşünülüyor. Ancak şiddet olaylarından dolayı göç eden ve mülteci durumunda kalan Afganların, nasıl oy verecekleri merak konusu. 

Bağımsız Seçimler Kurumu'nun Genel Müdür Yardımcısı Zikrullah Barukzai, devlete karşı savaşan Afgan uyruğundaki kişilerin de anayasanın 33. maddesine göre oy verebileceğini ve aday olmak hakkına sahip olduklarını söyledi. Bazı bölgelerde hükümet karşıtı güçlerin, gelecek yıl yapılacak seçimler için kayıt yaptırmak isteyenleri engellediği yolunda haberler aldıklarını kaydeden Barukzai, bu kişilerin insanlara kayıt yaptırmamaları ve oy kullanmamaları çağrısı yaptıklarını belirtti.

Seçimi bekleyen en büyük sorun güven ortamının yeterince sağlanmış olmaması. Barukzai bu konuda, "Oy vermek ve aday olmak isteyenler bazı bölgelerde güvenlik sağlanamadığı için rahat bir şekilde bu seçimlere katılamayacak" yorumunu yaptı. Bazı adayların dış ülkelerin maddi desteği ile kendileri için büyük kampanyalar gerçekleştirdiği iddialarına da cevap veren Barukzai, bunların söylentilerden ibaret olduğunu, yabancı bir ülkenin adaylara maddi yardım yapmadığını savundu.

Güvenlik koşulları nedeniyle seçmen kayıtlarının öncelikle merkezde ve kuzeydoğuda olmak üzere dört aşamalı olarak yapılacağı, daha sonra diğer bölgelere geçileceği kaydedildi. Seçmen kartlarının ve belgelerin taşınmasında sorunlar çıktığı, koalisyon güçlerinden helikopterlerin kullanılması için yardım istendiği öğrenildi. 

Başkent Kabil'in kuzeyinde bulunan Parvan bölgesi, oy kartının ilk dağıtım merkezlerinden oldu. Burada aynı sayılarda kadın ve erkeğin seçim merkezine gelmesi dikkat çekti. Eskiden oy vermek için kartı olmayan Kasim Ahmet Tabibzadeh isimli bir Afgan, hemen kart aldığını, çünkü oy vermenin en doğal hakkı olduğunu söyledi. Mürsel isimli bir başka Afgan ise, "Burada güvenlik çok iyi. Korkmadan gelip isim kaydı yaparak kart alabiliyoruz" diye konuştu. 

Afganistan'da yapılacak olan seçimlerin 101 milyon dolarlık maddi desteğini uluslararası toplum karşılıyor. Bu miktarın harcama kontrolünü ise Birleşmiş Milletler Geliştirme Programı üstleniyor. 2004 yılında yapılan devlet başkanlığı seçimi ve bir yıl sonraki parlamento seçimi genel olarak sakin bir ortamda geçmişti. Taliban militanlarının, çoğunluğun desteklediği seçimleri engellememeyi tercih ettiği yorumları yapılmıştı.