Ruslar "Obama" diyor

ABD yeni başkanını seçmek üzere sandığa gidiyor. Tüm dünya ABD'de yapılacak başkanlık seçimlerine kilitlenmiş durumda. Tüm dünya dengelerinin yeniden şekillenmesine yol açacak ABD başkanlık seçimleri Kremlin açısından ayrı bir önem arz ediyor. Vietnam gazisi ABD başkan adayı John McCain'in kazanması durumunda Rusya ile ilişkilerde yeni bir döneme girilecek. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, Başbakan Vladimir Putin ve diğer Rus politikacılar 'Amerikan halkı kimi seçerse saygı duyacaklarını ve başkanlar arasında bir tercihlerinin olmadığını' ifade etseler de Rusya'da halkın yüzde 50'den fazlası Obama diyor. Araştırma kuruluşu VTsIOM'un yaptığı ankete göre Rusların sadece yüzde 7'si McCain'e destek veriyor. Rus basını da yoğun bir şekilde takip ettiği Amerikan seçimlerinde Obama'nın kazanacağı üzerine yorumlarını yapıyor. Mevcut Başkan George W. Bush'un Rusya Putin'in gözlerine baktığında 'güven' den başka bir şey görmediğini ifade etmesine karşılık, kurt politikacı McCain Putin'in gözlerinde Rus istihbarat teşkilatının üç harfini, 'K-G-B'yi gördüğünü açıklamıştı. 


McCain'in Putin karşıtlığı Moskova'da antipati uyandırıyor. Moskova'nın McCain'i istememesi Putin eleştirisi ile sınırlı değil. Cumhuriyetçi aday Rusya'nın G8'den çıkarılmasını önermiş, Gürcistan savaşı sonrası Tiflis'in yanında yer alarak 'Hepimiz Gürcüyüz' açıklamasında bulunmuştu. Buna karşılık Obama Moskova'ya karşı sert bir üslup kullanmaktan kaçındı. Obama Rusya'nın izole edilmesi yerine bu ülke ile uluslar arası arenada entegrasyon sağlanmasını öneriyor.


İki aday da NATO'nun genişlemesi yönündeki projelere destek veriyor. McCain Moskova'nın endişelerinin hiç dikkate alınmasını istemezken, Obama Rusya'nın ikna edilmesinden yana. Washington'un Kiev ve Tiflis'i NATO üyelik aksiyon planına dahil etme planı Bükreş Zirvesi'nde Moskova ile ilişkileri kötüleştirmek istemeyen eski Avrupa ülkeleri Almanya, Fransa ve İtalya engeline takılmıştı. Moskova iki ülkenin ittifaka girmesi durumunda Avrupa güvenliğinin tehlikeye gireceği uyarısı yapıyor. McCain seçilmesi durumunda aralık NATO zirvesi zorlu bir sürece girecek. Rusya-Batı ilişkileri önemli oranda gerilecek. Ancak Obama'nın seçilmesi durumunda Kiev ve Tiflis'e bir müddet daha bekle denecek. Gürcistan'daki savaş ve Kiev'de siyasi istikrarsızlık gibi erteleme gerekçeleri de şimdiden hazır. 


Kosova'nın bağımsızlığının tanınması, Doğu Avrupa'ya yerleştirilmesi planlanan füze savunma sistemleri, İran nükleer programı, Rusya'nın Ortadoğu ve Latin Amerika açılımı, Orta Asya enerji kaynakları üzerinde yoğunlaşan mücadele ve son olarak Gürcistan'da yaşanan savaş iki ülke ilişkilerini geren konular arasında. Gerilen ilişkiler nedeni ile Moskova Avrupa'nın temel güvenlik anlaşması olan Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması'nı askıya almış durumda. Süresi dolan 'Rusya-AB İşbirliği ve Ortaklık Anlaşması' iki yıldır yenilenemiyor. Nükleer silahlar da indirim anlaşmaları da tehlikeye girmiş durumda. Füze savunma sistemleri ile ilgili Moskova-Washington görüşmeleri de sonuçsuz kaldı. Moskova ABD'nin oluşturduğu 'tek kutuplu dünya' anlayışını sert bir üslupla eleştiriyor. 


Rusya'nın yeni seçilen genç ve liberal eğilimli Başkanı Washington'ın devam eden izole edici politikaları nedeni ile Putin'in geliştirdiği stratejilerin dışında bir adım atmasına fırsat vermedi. Şimdi sıra Amerikan halkında. Bir çok uzman Obama'nın seçilmesi durumunda iki ülke ilişkilerinin yumuşayacağına kesin gözü ile bakıyor. Soğuk Savaş sonrası politikacılar olan Medvedev (43) ve Obama (47) eski yılların tortuları olmadan görüşebilecek. İlişkiler ideolojik olmaktan çok reel politikalar üzerine bina edilecek. Tek endişe Obama'nın Moskova'ya insan hakları ve özgürlükler konusunda açıktan baskı yapmaya kalkışması. Bu durumda Kremlin de kendi içine kapanabilir.