Irak yerel seçimleri dengeleri değiştirecek

İlk yerel seçimler öncesinde yaşanan Şii-Sünni çatışmaları ülkeyi iç savaşın eşiğine getirmiş, şiddetin gölgesinde yapılan seçimleri Sünni partiler boykot etmişti. Boykot Sünni partileri marjinalleştirirken, Musul gibi yüzde 60'ı Sünni Arap bir şehrin İl Meclisi'nin 41 koltuğundan 34'ü Kürt İttifakı listesine gitmişti. Bu seçimlerde Sünnilerin boykotu yok ve 31 Ocak'ta yapılacak seçimlerde Sünni partilerin temsil gücünün artmasına kesin gözüyle bakılıyor. Irak'lı ve ABD'li yetkililer Sünni partilerin orantılı temsilinin siyasi istikrar için hayati olduğunda hemfikir. 

Seçmenler, "kapalı aday listelerinin" olduğu 2005'teki seçimin aksine istedikleri parti veya adaya oy verebilecek. Sokakları ve "bomba-savar duvarları" renkli seçim afişleri süslüyor ama halk yolsuzluklardan ve yetersiz belediye hizmetlerinden şikâyet ediyor. Hatta bazı bölgelerde sandığa hile ve usulsüzlük karıştırılmasından endişe ediliyor.

Ülkedeki güvenlik durumu son dönemde iyileşirken, seçim sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanması için en üst düzey askeri ve polisiye tedbirler uygulanıyor. Yeni ABD Başkanı Barack Obama 142 bin kişilik Amerikan ordusunun hızlı ve sorumlu bir şekilde Irak'ı terk etmesini isterken, seçimler sonrasındaki siyasi istikrar ve güvenlik koşulları geri çekilme takviminde etkili olacak.


"SİYASİ TABLO TAMAMEN DEĞİŞECEK"


Irak yerel seçimleri ülkedeki 18 vilayetin 14'ünde yapılacak. Irak'ın kuzeyindeki Bölgesel Kürt Yönetimi (BKY) içerisinde yer alan Erbil, Süleymaniye ve Dohuk ile statüsü tartışmalı Kerkük'te sandık kurulmayacak. BKY içerisindeki yerel seçimlerin bu yılın yaz aylarında yapılması bekleniyor. Kerkük'teki seçim ise demografik yapı ve güç paylaşımıyla ilgili tartışmalardan dolayı Irak Meclisi tarafından ertelenirken, seçimin ne zaman yapılacağı belli değil.

Irak Kürdistan Demokratik Partisi Dış İlişkiler Sorumlusu Sefin Dizayi seçimlerin ülkedeki siyasi tabloyu tamamen değiştireceğini söylüyor. BKY içerisinde seçim olmamasına rağmen Kürt İttifakı Musul ve Diyale gibi Kürt nüfusunun yaşadığı illerde seçimlere giriyor. Sünni partilerin 2005'teki seçimleri boykot etmesi nedeniyle Musul'da mevcut nüfusa oranla fazla temsil gücü kazandıklarını hatırlattığımız Dizayi önümüzdeki seçimlerde bunun değişmesinin kaçınılmaz olduğunu söylüyor. "Siyasi tablo tamamen değişecek, bu doğaldır. Örneğin Musul ve Diyale'de tek başına güçlü gruplar vardı, ama seçimden sonra gücü elinde bulunduran tek parti olmayacak " diyen Dizayi Sünnilerin çok dağınık olduğuna işaret ediyor. Öte yandan sön dönemde Bağdat ile Erbil arasında yükselen tansiyon Arap-Kürt gerginliğine neden olurken seçimlerde özellikle her iki gruptan partilerin yarıştığı yerlerde çatışma yaşanmaması için tedbirler alınıyor.


MECLİS BAŞKANLIĞI KOLTUĞU SÜNNİ BLOĞU SARSTI


Aralık ayı sonlarında "ayakkabı fırlatma" olayı nedeniyle parlamentoda yaşanan sert tartışmalar Meclis Başkanı Mahmud el-Meşhedani'nin istifasını beraberinde getirmişti. Meşhedani daha sonra bir grup Sünni milletvekilini de yanına alarak tartışmalarda kendisine yeterince destek vermemekle suçladığı Sünni Uyum Cephesi'den (SUC) ayrılmıştı. Bu ay içerisinde ise Şii Birleşik Irak İttifakı ve Kürt İttifakı Meclis Başkanlığı seçimi için SUC'nin adayını destekleyeceklerini açıklamalarına karşın Sünni gruplar arasında, başkanlık adayı üzerindeki ihtilaflar öne çıktı. Meclis Başkanlığı seçiminin 4 Şubat'ta yapılması beklenirken, Sünni partiler yerel seçimlere birbirleriyle ihtilaflı bir şekilde giriyor. Dizayi'nin Sünni partilerin Musul'da, güçlü tek bir liste çıkaramayacağı tahmininin altında bu dağınıklık yatıyor.


Şİİ PARTİLERİN İKTİDAR MÜCADELESİ


31 Ocak'ta il meclislerindeki toplam 440 sandalye için 14 bin 400'den fazla aday yarışacak. Adayların yüzde 25'inden fazlasını kadınlar oluşturuyor. Yetkililer 15 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu seçime yüzde 70'in üzerinde bir katılım bekliyor. Yerel seçimler bu yılın Aralık ayında yapılacak genel seçimler öncesinde, özellikle Başbakan Nuri el-Maliki için bir sınav niteliğinde. 


2006'da Başbakanlık koltuğuna oturduğunda Maliki'nin zayıf ve geçici bir figür olması bekleniyordu. Ancak 3 yıla yakın görev süresi içerisinde gösterdiği performans, ABD ile imzalanan güvenlik anlaşması ve merkezi hükümeti güçlendirme çabaları Maliki'yi güçlü bir lider konumuna getirdi. Şii Dava Partisi (DP) küçük de olsa bu seçimlerde lideri Maliki'nin posterlerini kullanarak güç kazanmaya çalışıyor. DP'nin özellikle güneyde en büyük Şii partisi Irak Yüksek İslam Konseyi (IYİK) ile çekişmesi bekleniyor. Genel seçimler sonrasında başbakanlığı almak isteyen IYİK için de bu seçimler bir test olacak.


"IRAK'IN YENİ HARİTASINDA TÜRKMENLER TEMSİL EDİLMELİ"


Irak Türkmen Cephesi (ITC) Yönetim Kurulu Üyesi ve Kerkük İl Başkanı Erşed Salihi Türkmen nüfusunun bulunduğu Telafer, Musul, Tuzhurmatu, Diyale, Bağdat ve Kut'ta seçimlere gireceklerini söylüyor. 2005'teki seçimlerde şiddet bahanesiyle başta Telafer gibi yoğun Türkmen nüfusunun olduğu yerlerde büyük oyunlar oynandığını hatırlatan Salihi, "Bu seçimlerde bizim için asıl önemli olan şey Irak'ın yeni haritasında Türkmenlerin temsil edilmesi" diyor. Seçimlere ITC çatısı altında yer alan siyasi partilerin oluşturduğu listelerle gireceklerini kaydeden Salihi, "Irak Türkmenlerini ITC çatısı altında temsil etmek ve varlığımızı göstermek istiyoruz" diyor.

(CİHAN)