"Hollandalı darbeciler yargılansın"

Surinam'daki Kurbanları Hatırlama Komitesi tarafından yapılan açıklamada, Hollanda'nın, darbeyle iktidara gelen Dési Bouterse'nin iktidara gelmesinde ve çekilen acılarda doğrudan payı olduğu gerekçesiyle yargılanması gerektiğine işaret edildi. Komite Başkanı Romeo Hoost, komite avukatlarına, iddiaların, Hollanda'nın Lahey kentinde faaliyetlerini sürdüren Uluslararası Suç Mahkemesi'ne taşınıp taşınamayacağının araştırılması emrini verdiğini söyledi. 

Geçtiğimiz hafta sonu Met Het Oog Op Morgen isimli radyo programına katılan komite yetkilileri, 1980-88 arası ülkeyi yöneten darbeci Bouterse'nin bizzat Hollanda askeri yetkililerinin ön ayak olmasıyla iktidarı gasp ettiğini ifade ederken, söz konusu dönemde Surinam'da görev yapan Hollanda Büyükelçisi Max Vegelin van Claerbergen de geçtiğimiz hafta NPS TV kanalında katıldığı biri programda darbenin mimarının Hollandalı Albay Hans Valk olduğunu iddia etmişti. Valk, 1975'de bağımsızlığını kazanan Surinam'ın ordu birliklerinin oluşturulmasına katkıda bulunmak için danışman sıfatıyla bağımsızlık tarihinden darbe anına kadar Surinam'da görev yapmıştı. Büyükelçi Valk'un hem Bouterse'yi hem de diğer sivil olmayan görevlileri hükümet aleyhine kışkırttığının farkında olduğunu ifşa etmişti. 

Aynı TV programında Hollanda Ordu İstihbarat subaylarından Binbaşı Koen Koenders de Valk'un faaliyetleriyle ilgili bir rapor hazırladıklarını ve onsuz Surinam'daki darbenin asla başarıya ulaşamayacağını öne sürmüştü. Koenders, hazırladığı raporun Hollanda'nın imajını zedeleyeceği düşüncesiyle Hollandalı yetkililer tarafından hasıraltı edildiğini de iddia etti. Koenders'in açıklamalarına karşın söz konusu dönemde Savunma Bakanlığı'nda üst düzey görevde bulunan ve halen Adalet Bakanlığı'nın en yüksek kademeli memuru olan Joris Demmink de bir açıklama yaparak, Valk ile ilgili bilgilerin 'dedikodudan' ibaret olduğu gerekçesiyle raporu dönemin bakanına göstermektense çekmecesinde bekletmeyi tercih ettiğini açıkladı. 

Sosyalist Parti milletvekillerinden Harry van Bommel de gelişmelerle ilgili bir açıklama yaprak, Vegelin van Claerbergen'in ifşaatlarının Hollanda'nın darbe tertibi içinde yer aldığını gösterdiğini ve hükümetin acilen bu konuyla ilgili gizli bilgileri açıklaması gerektiğini söyledi.

Hollanda'daki bu ifşaatlar Surinam'da da dalgalanmalara yol açtı. Ülkenin önde gelen köşe yazarlarından Theo Para Surinam Devlet Başkanı Venetiaan'a köşesinden açık bir mektup yazarak Hollanda hükümetini dava etmesini istedi. Eğer söz konusu iddialar yargı tarafından ele alınırsa, ilginç bir şekilde Hollanda hükümeti, kendisinin de faaliyette bulunduğu Lahey'deki Uluslararası Suç Mahkemesi'nde yargılanacak. Öte yandan aynı iddialar 1983'de de gündeme gelmiş, dönemin Hollanda Adalet Bakanlığı yetkilileri iddiaların araştırılmasını gerektirecek bulgulara rastlanmadığını hükmüne varmışlardı.

1982'de muhaliflerini katlettirmesiyle dikkat çeken Bouterse, 1999'da Hollanda'da kokain kaçakçılığı suçuyla gıyabında yargılanmış ve hakkında uluslararası tutuklama kararı çıkarılmıştı. (CİHAN)