Toprak savaşları başlıyor

ORAMS DAVASI NEDİR? - HABER - TIKLA

KKTC'de uzun süredir beklenen Avrupa Adalet Divanı'nın (AAD) kararından sonra Rumlar Taşınmaz Mal Komisyonu'na başvuruları sonuç vermeye başladı. Orams Davası'nın neticelenmesinin ardından Taşınmaz Mal Komisyonu'na başvuru sayısı 390'ı buldu. Sonuçlanan 59 davadan, biri çözümden sonra olmak üzere toplam beş iade kararı çıktı; diğerlerine ise tazminat ödenecek.

Kıbrıs sorununun temel noktalarından mülkiyet sorununa "iç hukuk" oluşturma amacıyla kurulan Taşınmaz Mal Komisyonu'na Rumların başvuruları sürüyor. Türk Ajans Kıbrıs(TAK)'a göre 1974 öncesinde Kuzey'de kalan malları için Rumların Komisyon'a başvuru sayısı 390'a ulaştı. Yabancıların da görev aldığı mahkeme statüsündeki Komisyon, başvuru dosyalarından 59'unu sonuçlandırdı. Bu dosyalardan 52'si tazminatla karara bağlanırken, 2 başvuru için tazminat ve takas, 4'ü için iade ve tazminat, biri için de çözümden sonra iade kararı alındı.

Dosyalardan tümü tarafların karşılıklı anlaşmasıyla karara bağlanırken, takas formülüyle karara bağlanan 4 dosya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) gündeminde başvurusu bulunan 2 Rum'a ait. Bu kapsamda geçtiğimiz yıl AİHM'de başvurusu bulunan Mike Timvios'la uzlaşmaya varan Komisyon, geçtiğimiz aylarda da 2 ayrı dosya için yine AİHM gündeminde başvurusu bulunan Andromachi Alexandru ile takas konusunda anlaşma yaptı. Komisyon yetkilileri, tazminat miktarları hakkında bilgi vermezken, iade kapsamındaki taşınmazların arazi ve arsa niteliğinde olduğuna dikkat çekiyorlar.

İADE KRİTERLERİ

Uzun tartışmaların ardından KKTC Cumhuriyet Meclisi'nde onaylanan Mülkiyet Yasası uyarınca, mülkiyet veya kullanım hakkı gerçek veya tüzel kişiye ait olmayan konumu ve niteliği uyarınca ulusal güvenliği, kamu düzenini ve kamu yararını tehlikeye düşürmeyecek taşınmaz mallar hemen iade kapsamında bulunuyor. Tahsisten kullanımda olan veya inkişaf edilmiş malların iadesi yönünde karar alınması halinde, iade yasayla çözüm sonrasına erteleniyor. Eşdeğer karşılığı mallar ise iade kapsamı dışında kaldı.

Aynı yasaya göre tazminata karar verilmesi halinde, bu miktar devlet adına İçişleri Bakanlığı tarafından ödeniyor. Tazminat alan Rum'un mülkiyet hakkı da ortadan kalkıyor. Taşınmaz Mal Komisyonu, Kıbrıs sorununun kilit noktalarından mülkiyet sorunu konusunda iç hukuk oluşturma hedefiyle uzun tartışmaların ardından 19 Aralık 2005'te yasalaşarak uygulamaya giren Mülkiyet Yasası uyarınca oluşturulmuştu. Anayasa'nın 159'uncu maddesine göre hazırlanan "Taşınmaz Malların Tazmini, Takası ve İadesi" adlı yasayla oluşturulan Komisyon, Kuzey'de kalan Rum malları için tazminat, takas ve mal iadesi öngören yasayı uygulamakla yükümlü bulunuyor. (CİHAN)