‘Üst düzey’ dolandırıcılık

Şirketlerde yaşanan suiistimal olaylarıyla ilgili dünya çapında yapılan bir araştırma, suiistimal faillerinin profili ile ilgili ilginç sonuçlar ortaya koyuyor. Denetim, vergi ve danışmanlık hizmeti veren KPMG şirketinin Finans ve Mali İşler Danışmanlık ve suiistimal Önleme İnceleme Hizmetleri Bölüm Başkanı İdil Gürdil, İsviçre merkezli şirketlerinin Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 144 ülkede faaliyet gösterdiğini bildirdi.

Şirketlerde yaşanan suiistimal olayları ile ilgili Türkiye'nin de içinde bulunduğu Avrupa, Ortadoğu ve Güney Afrika ülkelerinde araştırma yaptıklarını belirten Gürdil, 360 suiistimal olayını inceledikleri araştırmanın, suiistimal failleri ile ilgili ilginç sonuçlar ortaya koyduğunu söyledi.

Dünyada yaşanan küresel ekonomik kriz ile birlikte suiistimal olaylarının artış gösterdiğini vurgulayan Gürdil, suiistimal olaylarının yolsuzluk, varlıkların kötüye kullanımı ve hileli raporlama olarak 3 grupta değerlendirilebileceğini ifade etti. Gürdil, suiistimal çeşitleri arasında rüşvet, nakit hırsızlığı ve yanlış finansal rapor düzenlenmesinin ilk sıralarda yer aldığına dikkati çekti. 

Suiistimal FAİLLERİNİN PROFİLİ

360 suiistimal olayı üzerinde yaptıkları araştırmanın, suiistimal olayının failleri ile ilgili önemli bilgileri ortaya çıkardığını anlatan Gürdil, şöyle devam etti: “Araştırma sonuçlarına göre, suiistimalcilerin yüzde 85'ini erkekler, yüzde 15'ini kadınlar oluşturuyor. suiistimalcilerin yüzde 39'u 36-45, yüzde 31'i 46-55 yaş aralığında bulunuyor. Bununla paralel olarak faillerin yüzde 36'sı şirkette 3-5 yıl, yüzde 29'u 6-10 yıl arasında kıdeme sahip. Şirkette bir yıldan az çalışan suiistimalcilerin oranı ise yüzde 4. Araştırma, faillerin yüzde 89'unun kendi işverenlerine karşı sahtekarlık suçu işlediğini gösteriyor. suiistimalcilerin sadece yüzde 11'i şirket dışından bu suçu işliyor. Bir diğer önemli bulgu da, faillerin şirketteki konumu. suiistimalcilerin yüzde 49'unu kıdemli yöneticiler, yüzde 11'ini yönetim kurulu üyeleri oluşturuyor. Yani, ortalama olarak suiistimal faillerinin yüzde 60'ı şirketin üst düzey yöneticileri olarak karşımıza çıkıyor.”

Suiistimal olaylarının tekrarlanma sayısının da oldukça ilginç olduğuna dikkati çeken Gürdil, suiistimal olaylarının sadece yüzde 9'unun bir kez tekrarlandığını, yüzde 91'inin ise birden fazla yapıldığını, bu rakamlardan hareketle suiistimal olaylarının alışkanlık haline getirildiği sonucu çıkarılabileceğini bildirdi.

Tedbirler

Araştırmaya göre, 100'den az personeli olan kuruluşların uğradığı ortalama zararın 200 bin dolar civarında olduğunu ifade eden Gürdil, suiistimalle mücadele yöntemlerini de şöyle sıraladı:

“suiistimal olaylarının önlenmesi için önleyici tedbirler alınmalı, işe alım prosedürleri kurulmalı, çalışanlar suiistimal önleme konusunda eğitilmeli, düzenli denetimlere rehberlik edilmeli ve bir danışmandan yardım alınmalıdır. Yaşanan krizlerden dersler çıkarılması ve içinde bulunulan şartların iyi değerlendirilmesi, alınan tedbirlerin uygulanması sağlanmalıdır. Şirket içinde yardım ve ihbar hattı mekanizmaları kurulmalıdır.”

TÜRKİYE'NİN DURUMU

Uluslararası Saydamlık Örgütü tarafından her yıl yapılan araştırmayla, dünyada veri alınabilen ülkelerde iş dünyası, ülke analistleri ve benzeri kurumların gözlemleri doğrultusunda yolsuzluk endeksi belirlendiğini de hatırlatan Gürdil, bu endekse göre suiistimal olaylarının en az yaşandığı ülkelerin Danimarka, Yeni Zelanda ve İsveç olduğunu bildirdi.

Endeksin son sırasında Somali'nin bulunduğunu ifade eden Gürdil, Türkiye'nin bu endekste 58. sırada olduğunu, suiistimal bakımından en temiz ülkeye 10 ve yolsuzluğun en çok görüldüğü ülkeye 0 puan verilen bu endekse göre Türkiye'nin puanının da 4.6 olduğunu sözlerine ekledi.