ABD-Rusya müzakereleri

Yıl sonunda süresi dolacak Stratejik Silahlarda İndirim Anlaşması (START-1)'in yenilenmesi için Rusya ve ABD ikinci tur görüşmelere Cenevre'de başladı. İki hafta önce Moskova'da gerçekleşen ve üç gün devam eden ilk tur görüşmelerle ilgili açıklama yapılmamıştı.

Müzakerelerle ilgili ilk somut neticenin 6-8 Temmuz'da ABD Başkanı Barack Obama'nın Rusya devlet başkanı Dmitri Medvedev'in daveti üzerine Rusya'ya gerçekleştireceği ziyarette alınması bekleniyor. Uzmanlar ABD eski başkanı George W. Bush dönemine göre Rusya-ABD ilişkilerinde bir yumuşama olsa da, 5 Aralık'ta süresi dolacak anlaşma ile ilgili, yeterli ilerleme sağlanmadığı uyarısı yapıyor. 

Rusya yeni anlaşmanın tüm nükleer kapasiteyi kapsamasını isterken, ABD bunun eski stoklarla sınırlı olmasını talep ediyor. Diğer taraftan Rusya Avrupa güvenliğinin geniş çaplı ele alınarak, doğu Avrupa'ya yerleştirilmesi planlanan füze savunma sistemlerinin de yeni anlaşmada yer almasını talep ediyor. Washington İran ve Kuzey Kore'ye karşı olarak planladığı füze kalkanı projesinde ısrar ediyor.

Müzakerelerle ilgili açıklamada bulunan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov silahsızlanmada 'eşitlik ve denge' vurgusu yaparak, yeni anlaşmanın uzayın silahsızlandırılması, konvansiyonel başlıklar ve diğer konuları da kapsaması gerektiğini belirtmişti. Diğer taraftan Kuzey Kore'nin ikinci bir nükleer deneme gerçekleştirmesinin görüşmelerin seyrini etkileyeceği kaydediliyor.

Sovyetler Birliği dağılmadan önce 1991 yılında imzalanan START-1 anlaşmasına göre, ABD nükleer kapasitesi 9986 başlıktan 8556 başlığa, Rusya'nın nükleer kapasitesi de 10,237 başlıktan 6,449 başlığa indirilmesi öngörülmüştü. Taraflar 2002 yılında imzalanan Stratejik Saldırı Silahlarında İndirim Anlaşması (SORT) ile de 2012 yılına kadar nükleer başlıkları 1700-2200 kapasitesinin de altına çekilmesini hedefleniyor. 

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Nisan ayında açıkladığı rapora göre, Rusya'nın 1 Ocak itibari ile 3909 nükleer başlığı ve 814 taşıyıcı sistemi bulunuyor. Aynı raporda yer alan bilgilere göre, ABD'nin de 5576 savaş başlığı ve 1198 taşıyıcı sistemi var. 

(CİHAN)